Grevyzebra met uitsterven bedreigd

De Grévyzebra is de grootste van de drie zebrasoorten – en niet alleen qua uiterlijk een iets ander soort zebra. Wit op zwart – of zwart op wit? Om meteen met de deur in huis te vallen: het antwoord is wit op zwart. Tijdens de embryonale ontwikkeling zijn zebraveulens aanvankelijk nog zwart, voordat de witte strepen zich ontwikkelen.

Waarom zebra's eigenlijk strepen hebben, is nog niet helemaal opgehelderd. Er zijn verschillende theorieën, uiteenlopend van een functie als camouflage, het gemakkelijker herkennen van soortgenoten, het verwarren van roofdieren en een koelingseffect tot een functie als bescherming tegen insecten. Alleen die laatste verklaring is tot nu toe met experimenten onderbouwd. Insecten lijken door het streeppatroon van slag te raken en hebben daardoor moeite om een landingsplek op de zebra te vinden.

De wat andere zebra

De Grévyzebra, genoemd naar de voormalige Franse president Jules Grévy, is de grootste van de drie zebrasoorten. Niet alleen aan zijn grootte, zijn smalle strepen en zijn ronde oren is dit wilde dier van de andere soorten te onderscheiden. Ook het sociale systeem is anders opgebouwd. Terwijl de steppezebra en de bergzebra harems vormen met één mannetje en meerdere vrouwtjes, houden mannelijke Grévyzebra's territoria aan die ze tegen andere mannetjes verdedigen. Vrouwtjes leven in losse groepen, waarbij moeders met veulens in de buurt van water blijven. Andere vrouwtjes kunnen drie tot vijf dagen zonder water en trekken door verschillende territoria van mannetjes.

Dominante mannetjes hebben bij voorkeur territoria in de buurt van water, omdat daar zowel vrouwtjes met veulens als vrouwtjes zonder jongen langskomen. De mannetjes verdedigen hun territorium uiterst agressief en schuwen het niet om rechtstreeks de confrontatie met een leeuw aan te gaan.

De Grévyzebra, een bedreigde soort

De Grévyzebra is ernstig bedreigd. Tegenwoordig zijn er in het wild nog maar zo'n 3.000 dieren, waarvan ongeveer 2.800 in Kenia leven. Waren er in de jaren zeventig nog zo'n 15.000 Grévyzebra's, in de jaren daarna daalde dat aantal snel. In het begin leidde vooral de recreatieve jacht op de huid tot de achteruitgang van de populatie. Tegenwoordig vormen de landbouw en het slinkende leefgebied de grootste bedreiging voor de zebra's. Sinds 2009 is de populatie in Kenia gestabiliseerd.

Natuurbeschermingsproject al meer dan 20 jaar

Het Dierentuin Zürich steunt sinds 1998 actief het Lewa Wildlife Conservancy in Kenia, waar meer dan tien procent van de wereldwijde populatie van de Grévyzebra leeft. Mede dankzij de inzet van de Zoo Zürich ontwikkelt de populatie in het Lewa Wildlife Conservancy zich zeer goed. Zo konden dit jaar 25 Grévyzebra's naar een ander reservaat worden overgeplaatst. Daar moeten de nieuwkomers zorgen voor vers bloed in de bestaande populatie.

Via de «Grevy's Zebra Trust», een nauwe partner van het Lewa Wildlife Conservancy, worden bovendien scouts uit de lokale bevolking ingezet voor het toezicht op en het tellen van de Grévyzebra's. Deze scouts genereren niet alleen waardevolle gegevens voor onderzoek, ze helpen ook doordat ze ambassadeurs zijn voor de Soortenbescherming en deze in hun gemeenschappen uitdragen.