Studie: empathische mensen begrijpen dierengeluiden beter

Veel gewervelde dieren communiceren effectief door middel van geluiden die hun emotionele opwindingstoestand en hun waarde (of ze positieve of negatieve emoties ervaren) overbrengen.

Kunnen mensen dierlijke emoties horen?

Als u ooit een varken hebt horen gillen, weet u dat dit geluid uiterst doeltreffend is om emotionele nood uit te drukken. Is het mogelijk dat mensen de emotionele inhoud van de geluiden van andere soorten kunnen begrijpen? Darwin zelf beschreef overeenkomsten tussen de manier waarop mensen en andere dieren emoties uiten, wat leidt tot de mogelijkheid dat er een universeel systeem bestaat voor het uiten van emoties binnen groepen zoogdieren.

In een nieuwe studie, uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit van Kopenhagen, luisterden de deelnemers naar de geluiden van verschillende hoefdiersoorten en beantwoordden ze vragen over de emotionele toestand van het dier die zij waarnamen. Hoewel eerder onderzoek heeft aangetoond dat mensen de mate van emotionele opwinding (fysieke activering) kunnen herkennen, is er zeer weinig onderzoek gedaan naar de vraag of mensen de waarde van de roep van een ander zoogdier kunnen interpreteren.

Voor het onderzoek luisterden meer dan duizend mensen uit 48 verschillende landen naar de roep van zes zoogdiersoorten. De roep van geiten, runderen, Aziatische wilde paarden (przewalskipaarden), huispaarden, varkens en wilde zwijnen werd online aan de deelnemers voorgespeeld. Dit is de eerste keer dat zoveel verschillende diergeluiden bij mensen zijn getest, zowel wat betreft opwinding (d.w.z. stress/opwinding).

De deelnemers konden de opwindingstoestanden van de roepgeluiden van hoefdieren in 49 tot 54 procent van de gevallen succesvol identificeren. Ze waren ook in staat om de juiste valentie van het geluid te herkennen, maar er was een veel grotere variatie in deze variabele tussen de soorten (33-68 procent correct). Deze resultaten waren beter dan verwacht zou worden als de deelnemers gewoon willekeurig hadden gegokt naar de opwindingstoestand en de emotionele lading van het dierengeluid, wat erop wijst dat mensen in staat zijn om, althans tot op zekere hoogte, de emotionele uitingen van andere zoogdieren te begrijpen.

Empathie tegenover mensen = begrip voor dieren

De onderzoekers namen de roepgeluiden van de proefdieren op in verschillende opwindingstoestanden, die werden bepaald aan de hand van de hartslag en het bewegingsgedrag van de dieren. Daarnaast werd de valentie van elk dier op het moment van het roepen genoteerd. Zo bevonden dieren die riepen in afwachting van voedsel zich bijvoorbeeld in een positieve emotionele toestand, terwijl dieren die leden onder voedselfrustratie in een negatieve emotionele toestand riepen. De emotionele valentie werd ook geverifieerd aan de hand van gedragsindicatoren die beschreven zijn in de wetenschappelijke literatuur.

«Onze resultaten tonen aan dat wij mensen aan de hand van geluiden kunnen vaststellen of een dier gestrest (of opgewonden) is en of het positieve of negatieve emoties uitdrukt. Dit geldt voor een reeks verschillende zoogdieren. We zien ook dat ons vermogen om de geluiden te interpreteren afhangt van verschillende factoren, zoals leeftijd, kennis van de dieren en niet in de laatste plaats hoe empathisch we zijn tegenover andere mensen», aldus co-auteur van de studie Elodie Briefer.

De deelnemers verstrekten ook gegevens over hun leeftijd, geslacht, beroep en opleidingsniveau. Hun werd gevraagd of ze op enige wijze met dieren werken, en vlak voor het afronden van het online proces moesten ze een empathietest afleggen om te beoordelen in hoeverre ze de gevoelens van andere mensen kunnen begrijpen en delen.

De resultaten, die zijn gepubliceerd in het vakblad Royal Society Open Science, tonen aan dat mensen die goed scoren op tests voor menselijke empathie, ook aantoonbaar beter zijn in het ontcijferen van de emotionele geluiden van dieren. Bovendien is het vermogen om de emotionele inhoud van dierengeluiden te begrijpen het sterkst ontwikkeld bij mensen tussen de 20 en 29 jaar en bij mensen die regelmatig met dieren werken. De resultaten wijzen er dus op dat een intieme kennis van dieren over het algemeen het begrip voor het gevoelsleven van dieren bevordert.

Potentieel voor de Dierenbescherming

«Het was voor mij echt verrassend en zeer interessant dat degenen die goed scoorden op een erkende test die het empathieniveau van mensen meet – ten opzichte van andere mensen, welteverstaan – ook een duidelijk beter begrip hadden van het gevoelsleven van dieren», aldus Briefer.

«Dat is goed nieuws voor de Dierenbescherming. Boeren en boerinnen die er bijvoorbeeld voor willen zorgen dat het goed gaat met hun varkens, zijn goed toegerust om dit te herkennen. Dierenwelzijn wordt tegenwoordig gedefinieerd via het gevoelsleven van dieren. Daarom zijn de nieuwe inzichten uit deze studie belangrijk, zowel voor fundamenteel als voor toegepast onderzoek. Enerzijds verruimt het het begrip voor de emoties van dieren en opent het mogelijkheden om dit begrip te verbeteren.»

Volgens Briefer tonen de inzichten uit deze studie de weg naar concrete mogelijkheden om het dierenwelzijn te verbeteren door begrip te krijgen voor het gevoelsleven van dieren.

«De ontwikkeling van een app waarbij AI degenen ondersteunt die met dieren werken, biedt bijvoorbeeld veelbelovende perspectieven. Maar het is ook belangrijk om te weten dat niets iemand die dagelijks met dieren te maken heeft, ervan weerhoudt om nu al te beginnen met het verbeteren van zijn eigen vaardigheden», benadrukt Briefer.

«Wanneer de leerlingen de test in de klas maken, halen ze bij de eerste poging gemiddeld 50 procent goede antwoorden. Nadat we over de geluiden en de kennis van dierengeluiden hebben gesproken, verbeteren ze. Bij de tweede poging zitten ze meestal boven de 70 procent goed. Het ligt voor de hand om dit potentieel in toekomstig onderzoek te bestuderen. Ik geloof in ieder geval dat het mogelijk is om deze vaardigheid te oefenen en voor de grote meerderheid van de mensen te verbeteren», aldus Briefer.

De onderzoekers concluderen dat hun bevindingen het idee ondersteunen van een gemeenschappelijk emotioneel systeem bij zoogdieren, dat mogelijk behouden is gebleven in de loop van de evolutionaire geschiedenis. Ze stelden vast dat de deelnemers vooral hoge en lage opwindingstoestanden konden herkennen, maar ook of de dieren op het moment van de geluidsuiting positieve of negatieve gevoelens ervoeren.

Volgens Briefer zou dit ermee te maken kunnen hebben dat we binnen de familie van de zoogdieren gemeenschappelijke kenmerken hebben in de manier waarop we de intensiteit van onze emoties (d.w.z. opwinding) uitdrukken, en dat deze in de loop van de evolutie behouden zijn gebleven. Daarentegen is de uitdrukking van de emotionele valentie moeilijker te interpreteren en is mogelijk niet zo sterk behouden gebleven tussen soorten.

«Grofweg gezegd zijn tonen met een hogere frequentie (naast andere kenmerken) vaak een teken van hogere opwinding en tonen met een lagere frequentie een teken van lagere opwinding. Wanneer een proefpersoon bij het interpreteren van dierengeluiden dezelfde maatstaf hanteert als die hij ook zou gebruiken bij het begrijpen van een mens, dan zit hij er vaak juist. We drukken opwinding op een vergelijkbaardere manier uit dan valentie, omdat deze verbonden is met stresswegen die bij zoogdieren evolutionair goed behouden zijn gebleven.»

De onderzoekers zeggen dat domesticatie een rol kan hebben gespeeld in het vermogen van de mens om de emoties van dieren te herkennen en zich erin in te leven. Hun bevindingen tonen aan dat mensen beter in staat zijn om de gevoelsuitingen van gedomesticeerde soorten te herkennen dan die van wilde dieren. Ze erkennen echter dat verder onderzoek nodig is om te testen of mensen subtiele verschillen in dierengeluiden kunnen waarnemen die informatie overbrengen over emotionele opwinding en valentie.

U kunt met barmhartigheid alle dieren en onze planeet helpen. Kies mededogen op uw bord en in uw glas. Go vegan.