Ecosysteemdiensten van veel diersoorten onderschat

20’000 gaaien jaarlijks in Beieren geschoten

Beieren is de enige deelstaat waar de gaai een jachttijd heeft.

In de tien jachtjaren tussen 2009 en 2018 werden per jaar gemiddeld ongeveer 20’000 van deze voor de bosbouw zo nuttige dieren gedood in het kader van de recreatieve jacht. Volgens een kleine parlementaire vraag uit 2020 kan het bevoegde ministerie noch een ecologische noch een redelijke reden in de zin van de dierenwelzijnswet aangeven voor het afschieten van deze zangvogelsoort. Men beroept zich daar enkel op de bevoegdheid volgens de federale jachtwet om voor deze diersoort een jachttijd vast te stellen.

In de Zwitserland werden in 2021 1’506 gaaien door recreatieve jagers geschoten.

50 miljoen bomen minder per jaar

Alleen al door de recreatieve jacht op de gaai loopt het bos in Beieren de aanplant van ongeveer 50 miljoen bomen per jaar mis. Van de ca. 4’000 tot 5’000 eikels, noten en beukennootjes die een gaai per jaar als voedselvoorraad inplant, vindt hij slechts ongeveer de helft terug. De andere helft krijgt de kans om uit te groeien tot krachtige bomen, die niet alleen CO2 vastleggen, maar als diepwortelende bomen ook bestand zijn tegen een droger klimaat. Dat is een enorme ecosysteemdienst, die politiek gewild wordt genegeerd.

Aan de andere kant hanteert juist Beieren al decennia lang het motto «Bos voor wild». Dat zowel reeën als edelherten aanzienlijke ecosysteemdiensten leveren, wordt door het ministerie geen enkele vermelding waard geacht.

Ree en edelhert als zaadverspreiders

Zo is de verspreiding van plantenzaden door ree- en edelherten in de vacht, tussen de hoeven of ook in het spijsverteringskanaal een belangrijke bijdrage aan het behoud van veel plantensoorten. Reeën en hertes dragen zo direct bij aan het feit dat planten verweesde of nieuw ontstane leefgebiedeilanden kunnen koloniseren. Deze bijdrage aan de omvorming naar klimaatstabiele bossen komt in Beieren echter nauwelijks tot stand. Enerzijds wordt deze ecologische bijdrage verhinderd door de intensieve recreatieve jacht op de herkauwende hoefdieren ree en edelhert: de dieren zijn nauwelijks nog overdag actief, ze verschuilen zich waar mogelijk diep in het bos. Anderzijds mag het edelhert op 86 procent van het Beierse grondgebied helemaal niet leven. Verlaat het de 14 procent van het landoppervlak uitmakende edelhertgebieden, dan moet het, rekening houdend met jachttijden, worden afgeschoten.

Dat de intensieve recreatieve jacht, juist ook tot diep in de winter, niet alleen ecosysteemdiensten voor het bos verhindert, maar de schade aan bomen ronduit uitlokt, is al lang bekend. Er zijn helaas maar enkele grote bossen in particulier eigendom waar door grootschalige jachtvrije foerageergebieden, het sturen van de Wilde dieren naar minder gevoelige gebieden en gematigde jacht met succes wordt tegengewerkt.

Elk vierde ree in Duitsland wordt in Beieren in het kader van de recreatieve jacht gedood, in totaal ongeveer 300.000 per jaar, en elk vijfde edelhert. Met jaarlijks 13.000 dieren is de edelhertenoogst de hoogste van Duitsland. Om deze jachtaantallen te bereiken, wordt de zogenaamde weidelijkheid bij de jachten van de Bayerische Staatsforsten al lang in twijfel getrokken. Niet alleen beroepsjagers verwijten de staatsbossen overtredingen van de gesloten tijd en het afschieten van moederdieren met jongen, ook de vereniging Wildes Bayern constateerde alleen al in 2019 jachtgerelateerde overtredingen bij meer dan tien bosbedrijven van de Bayerische Staatsforsten: het ging om afschot naast de winterbijvoeding, om drijfjachten, om drukjachten in maart en april of jachten in beschermde gebieden. Een langjarige recreatieve jager verwoordt het zo: «Staatsbos, vorst en heel wat jachtgenootschappen trekken zich geen zier aan van rechtsnormen.»