Dierenwelzijn ook in coronatijd verwaarloosd

Wie denkt dat het veranderde consumentengedrag ook ten goede is gekomen aan de dieren, heeft het mis.

Van trends als biologisch, regionaal, eerlijk en duurzaam hebben dierenwelzijnsproducten en daarmee de dieren als geheel niet kunnen profiteren. Dat blijkt duidelijk uit de Labelstatistiek 2021 van de Schweizer Tierschutz STS. De STS-labelstatistiek onderzoekt hoe de afzetcijfers in de labelmarkten (inclusief biologisch) zich ontwikkelen en vooral hoe deze zich vertalen naar het aantal dieren dat op diervriendelijke wijze wordt gehouden. Met de analyse «Totale markt» biedt het nieuwe rapport een overzicht van de algemene ontwikkeling van de labelmarkten. Biologische producten konden in de meeste segmenten bovengemiddeld groeien, maar niet in het segment vlees. Het ontsnappen aan de niche is nog niet in zicht. Voor de gehele labelmarkt vlees (inclusief biologisch) verliep de ontwikkeling van de afzetcijfers moeizaam tot dalend. De stagnatie in de diervriendelijke productie is niet doorbroken.

Bij runderen (inclusief koeien en kalveren) stagneerde het labelaandeel op ongeveer een derde, bij varkens daalde het aanzienlijk tot iets meer dan 31%, bij vleeskuikens lag het op een laag niveau van 8% en bij lammeren daalde het tot 11%. Positiever, zij het op een laag niveau, was de ontwikkeling op de melkmarkt met een labelaandeel van bijna 15%. Zeer verheugend daarentegen was de ontwikkeling op de eiermarkt. Het aandeel legkippen in vrije-uitloop- en biologische houderijsystemen bedraagt 84,5%. Vorig jaar werden in Zwitserland 83 miljoen dieren geslacht in de hoofdcategorieën (rundvee, varkens, lammeren, gevogelte). Daarvan waren slechts 10 miljoen, oftewel 12,2%, label- en biodieren.

Op basis van de resultaten van de Labelstatistiek 2021 herhaalt de Schweizer Tierschutz STS haar eis voor een prioritering van de labelmarkten. De marktdeelnemers, detailhandel en horeca, moeten de afzet van labelproducten bevorderen en daarbij de kunstmatig grote prijsverschillen tussen het standaard- en het labelsegment verkleinen. De overheid moet sturend ingrijpen in de richting van een duurzame en diervriendelijke voedselproductie en randvoorwaarden creëren die het duurzame respectievelijk diervriendelijke product bevoordelen. Er zijn van alle actoren duidelijke signalen nodig voor meer dierenwelzijn.

Ook consumenten dragen medeverantwoordelijkheid voor meer dierenwelzijn in de stallen.Niet met koopjesjacht in het nabijgelegen buitenland, maar met de aankoop van – niet uit dierlijke oorsprong geproduceerde – Zwitserse producten wordt de geprezen omschakeling naar regionaliteit, ethiek en duurzaamheid meer dan een lippendienst.

Conclusie:

Slechts 12,2% van alle 83 miljoen dieren die in Zwitserland in de hoofdcategorieën worden geslacht, wordt afgezet als labeldier (inclusief bio). Ondanks de gunstige randvoorwaarden (grenssluitingen, veranderd koopgedrag) konden de dieren in de categorieën vlees en kip daar niet van profiteren. Vrijwel overal ontwikkelden de cijfers zich in de verkeerde richting. De sterkste daling deed zich voor bij varkens en kalveren. Ook bij de diervriendelijke productie van vleeskuikens bleef het marktaandeel vrijwel onveranderd op een laag niveau. Verheugend was de situatie bij eieren: bio- en scharreleieren zijn erg gevraagd. In het segment labelmelk wordt pas net geen 15% van de melkkoeien onder dierenwelzijnslabels gehouden. Ook al worden er duidelijk meer melkkoeien diervriendelijk gehouden, de situatie blijft onbevredigend. Want alleen als meer dierenwelzijnsproducten zoals groenten, granen en fruit onder een meerwaardelabel hun weg naar de consument vinden, kunnen de producenten hun extra inspanningen dekken met de labelpremie.