De Zwitserse bevolking eet te veel vlees

Het nationale vleesverbruik ligt bijna drie keer hoger dan wat onze planeet aankan.

In 2024 werden in Zwitserland meer dan 85 miljoen dieren geslacht. Een treurig fenomeen dat nog wordt verergerd door de toenemende consumptie van pluimvee. Om het publiek bewust te maken van dit buitensporige verbruik, heeft de internationale dierenwelzijnsorganisatie VIER PFOTEN de Meat Exhaustion Day berekend. Dit is de dag waarop de maximale jaarlijkse vleesconsumptie, aanbevolen om zowel gezondheids- als milieuredenen, wordt bereikt. In Zwitserland wordt deze drempel al op 6 mei overschreden, meer dan een maand vóór het wereldwijde gemiddelde van 19 juni.

Volgens de in 2025 gepubliceerde statistieken van het Bundesamt für Statistik (BFS) hebben de Zwitsers in 2023 gemiddeld 45,6 kg vlees gegeten. Dat ligt ver boven het wereldwijde gemiddelde van 33,8 kg. Het Zwitserse verbruik bedraagt bijna 1 kg vlees per week, wat drie keer hoger is dan de maximale hoeveelheid die wordt aanbevolen door de Planetary Health Diet van de EAT-Lancet-commissie.

In 2024 werd in ons land voor het eerst de grens van 85 miljoen geslachte dieren overschreden. Dit buitensporige vleesverbruik is schadelijk voor de gezondheid, voor het milieu en vooral voor de dieren, legt Nicolas Roeschli uit, campagneleider Landbouwdieren en Voeding bij VIER PFOTEN Schweiz. Als we ook het geïmporteerde vlees meetellen, ligt dit cijfer waarschijnlijk boven de 100 miljoen geslachte dieren. De dieren zijn de eersten die hiervoor de prijs betalen, maar de gevolgen van dit buitensporige verbruik voor het milieu en de gezondheid gaan ons allemaal aan.

Gevolgen voor gezondheid en milieu

Volgens een rapport van het Bundesamt für Lebensmittelsicherheit und Veterinärwesen (BLV) verhoogt een hoge consumptie van rood of bewerkt vlees het risico op hart- en vaatziekten, darmkanker en diabetes type II. De Schweizerische Gesellschaft für Ernährung (SGE) beveelt aan om de verschillende eiwitbronnen gedurende de week te variëren, plantaardige eiwitten op te nemen en maximaal twee tot drie porties vlees per week te consumeren (inclusief gevogelte en verwerkte vleesproducten). De grote trek in vlees is ook slecht voor het milieu. Volgens de broeikasgasinventaris van het Bundesamt für Umwelt (BAFU) voor het jaar 2024 zijn de broeikasgasemissies van de Zwitserse veeteelt goed voor 11% van de nationale emissies, meer dan die van de luchtvaart.

Meer gevogelte eten is geen oplossing

De protesten tegen het geplande megaslachthuis in Saint-Aubin in het kanton Fribourg illustreren de gevolgen van de veranderde eetgewoonten van de Zwitsers. Terwijl de hoeveelheid vlees per persoon tussen 2016 en 2023 licht is gedaald, is het aandeel gevogelte gestegen, waardoor er uiteindelijk meer dieren worden geslacht. Zo steeg hun aantal tussen 2014 en 2024 van 68 miljoen naar meer dan 85 miljoen, zoals blijkt uit de statistieken van Proviande.

Gezien de kritiek op de methaanuitstoot van herkauwers en de gevolgen van rood vlees voor de gezondheid, grijpen veel mensen naar kippenvlees. Dit roept echter ook vragen op over het milieu en het dierenwelzijn, analyseert Nicolas Roeschli.

Meer dan 90 % van de in Zwitserland gehouden kippen heeft namelijk geen toegang naar buiten. Bovendien zijn de hoogproductieve pluimveerassen afhankelijk van eiwitrijk voer en dus van sojaimporten. Dit draagt bij aan de wereldwijde vraag naar soja, verhoogt de druk om wereldwijd meer soja te verbouwen en is daarmee indirect medeverantwoordelijk voor ontbossing. Roeschli vervolgt: «De enige echte oplossing is een vermindering van de vleesconsumptie. Ook de Bond bevestigt dit in zijn Klimastrategie voor voeding en landbouw 2050, waarin hij benadrukt dat talrijke studies concluderen dat een voeding die rijk is aan plantaardige producten en minder vlees bevat, zowel voor de gezondheid als voor het milieu voordelig is.»

VIER PFOTEN eist dringende maatregelen

Het is de verantwoordelijkheid van politici om meer maatregelen te nemen om de vleesconsumptie te verminderen. «Het afschaffen van kortingen op goedkoop vlees zou een goed begin zijn. Ook een transparante etikettering met vermelding van houderijvorm en herkomst zou wenselijk zijn, zoals onder andere is voorzien in het kader van de herziening van de verordening over levensmiddelen en gebruiksvoorwerpen», zegt Roeschli.

Op individueel niveau adviseert VIER PFOTEN iedereen van ons om het 3R-principe toe te passen om de vleesconsumptie te beperken:

• Reduce: Verminder uw consumptie van dierlijke producten. Minder is beter voor uw gezondheid en voor de dieren.
• Refine: Kies producten uit diervriendelijke houderij. Informeer u en koop bewuster in.
• Replace: Geef de voorkeur aan plantaardige alternatieven. Sta open voor iets nieuws.