David Clavadetscher: netwerker van de recreatieve jacht

Dit artikel schetst de rol van Clavadetscher aan de hand van openbaar toegankelijke bronnen en toetst zijn belangrijkste beweringen aan het actuele onderzoek naar wilde dieren, jacht en vrijetijdsgebruik.

Officieel is David Clavadetscher directeur van JagdSchweiz, de koepelorganisatie van de Zwitserse recreatieve jagers met ongeveer 30.000 leden. Het bureau, met Clavadetscher aan het hoofd, is gevestigd in Zofingen.

Daarnaast leidt hij Sandona GmbH, een bedrijf dat verenigingen en belangengroepen op het gebied van communicatie ondersteunt. De personeelsadvertenties van JagdSchweiz lopen via dit bedrijf, wat duidelijk laat zien hoe nauw de vereniging en het privébedrijf organisatorisch met elkaar verweven zijn.

Clavadetscher is dus niet zomaar een recreatieve jager die op een gegeven moment in een functie is beland, maar een professionele verenigingsmanager met een communicatie-achtergrond. In interviews beschrijft hij zelf hoe het mandaat van JagdSchweiz bij zijn bedrijf in Zofingen terechtkwam en hoe hij sindsdien de vereniging leidt.

Opkomst tot Europese jachtlobbyist

Zijn invloed houdt niet op bij de Zwitserse grens. De Europese koepelorganisatie FACE (Federation of Associations for Hunting and Conservation of the EU), die in Brussel de belangen van de jachtverenigingen bundelt, heeft Clavadetscher als Treasurer General in het bestuur.

FACE staat geregistreerd in het EU-lobbyregister en behartigt de standpunten van de jachtverenigingen tegenover EU-instellingen, bijvoorbeeld op het gebied van soortenbeschermingsrichtlijnen, wapenwetgeving of de regulering van beschermde soorten.

Daarmee is duidelijk: Clavadetscher treedt niet alleen op als woordvoerder van een nationale hobby, maar als spilfiguur van een Europese lobbystructuur die er rechtstreeks belang bij heeft de jacht te normaliseren, te romantiseren en politiek te beschermen.

Het basisverhaal: recreatieve jagers als nettobetalers en natuurbeschermers

Een kernmotief in de communicatie van Clavadetscher is het beeld van de jager als weldoener van de samenleving. In een artikel uit 2013 in de NZZ am Sonntag met de titel «Jagers geven meer dan ze nemen» worden voor het eerst cijfers van JagdSchweiz over de afdrachten van jagers gepresenteerd. Daarin wordt Clavadetscher geciteerd met de uitspraak dat jagers «voor hun passie aanzienlijk meer betalen dan ze eruit halen», namelijk in totaal 26 miljoen frank aan directe afdrachten.

Dit financiële verhaal vervult meerdere functies:

• Het moet de recreatieve jacht voorstellen als een soort geprivatiseerde natuur- en veiligheidsdienst.
• Het verlegt de aandacht van geweld tegen dieren naar zogenaamde diensten aan de staat.
• Het leidt af van het feit dat een groot deel van deze betalingen bestaat uit heffingen en kosten voor een hobby die pas door de recreatieve jagers zelf ontstaat.

Dat recreatieve jagers heffingen betalen, staat niet ter discussie. Of daaruit automatisch een ethische of ecologische meerwaarde volgt, is een andere vraag. Vanuit wildecologisch perspectief telt niet hoeveel iemand betaalt, maar welke gevolgen zijn handelen heeft voor populaties, ecosystemen en individuele dieren. De financiële argumentatie vervangt deze beoordeling niet, maar verdoezelt haar.

Jacht als lifestyleproduct

In gesprekken met regionale media benadrukt Clavadetscher dat de jacht in de mode is. Vooral jongeren en vrouwen, waaronder ook stadsbewoners, zouden steeds meer belangstelling hebben voor het jachtdiploma. Dergelijke uitspraken zijn onder meer te vinden rond tentoonstellingen en bijdragen over de moderne jachtcultuur.

Daarmee brengt hij de recreatieve jacht dicht bij een lifestyleproduct: authentieke natuurervaring, regionaliteit, wildbraad, traditie. Jacht wordt een merk dat men oplaadt met moderne verstedelijking en individualisme.

Wat in deze voorstelling ontbreekt, is het perspectief van de dieren: de blik op vluchtreacties, stress, verwondingsrisico's, bijvangst en verkeerd afgevuurde schoten. Onderzoek naar wilde dieren toont al jaren aan dat zowel vrijetijdsactiviteiten als de jacht duidelijke stressreacties bij wilde dieren kunnen veroorzaken en hun leefgebieden feitelijk verkleinen.

In de publieke communicatie van JagdSchweiz wordt de jacht echter overwegend positief en heroïsch voorgesteld. Kritische aspecten worden eerder terloops vermeld, gerelativeerd of afgeschoven op andere partijen.

De gemzencrisis: wanneer de vrijetijdsmaatschappij als zondebok dient

Een voorbeeld dat de communicatiestijl van Clavadetscher verduidelijkt, is de discussie over de afname van de gemzen in Zwitserland. In 2021 berichtte SRF in bijdragen zoals «Dalende gemzenpopulatie – jagers mogen minder gemzen schieten» en «Hoe de gemzen gered moeten worden» over dalende bestanden en kantonale reacties, zoals verminderde afschotquota's.

Clavadetscher gaf in dit verband toe dat ook de recreatieve jacht een rol speelt. In zijn verklaringen werden echter voornamelijk andere factoren verantwoordelijk gehouden, met name de vrijetijdsmaatschappij met haar groeiende druk op de berggebieden.

De wetenschappelijke discussie schetst een genuanceerder beeld. Deskundigen wijzen op een samenspel van ziektes, klimaatverandering, veranderingen in de leefomgeving, jachtdruk en vrijetijdsgebruik. In een SRF-bijdrage uit 2017 over de afname van de gemzenpopulatie wordt uitdrukkelijk vermeld dat zowel vrijetijdsgebruik als bejaging en roofdieren zoals de lynx bijdragen aan de achteruitgang.

Communicatief reduceert Clavadetscher deze complexiteit vaak tot een duidelijke boodschap: de hoofdverantwoordelijkheid ligt bij anderen. De recreatieve jagers komen in het beste daglicht te staan, terwijl toeristische recreatie en bergsport dienen als een makkelijk projectiescherm. Dat jachtverenigingen zelf jarenlang hoge afschotquota's politiek hebben verdedigd en aangedrongen, komt daarbij nauwelijks ter sprake.

De wolf als vijandbeeld en de mislukte jachtwet

Bij de herziene jachtwet bleek bijzonder duidelijk hoe Clavadetscher argumenteert. Het voorstel, dat op 27 september 2020 in stemming kwam, zou preventieve afschot van wolven aanzienlijk hebben vergemakkelijkt. Het Bundesamt für Umwelt en informatieplatforms zoals easyvote legden uit dat beschermde soorten zoals de wolf in de toekomst al vóór concrete schade gereguleerd zouden kunnen worden.

Milieu- en dierenbeschermingsorganisaties waarschuwden voor een «afschotwet» ten koste van beschermde soorten. JagdSchweiz, met Clavadetscher als directeur, stelde zich vastberaden achter de wet. Tegelijkertijd positioneerde de vereniging zich in documenten over de regulering van de wolvenpopulatie duidelijk voor een consequent bestandsbeheer van wolf en lynx, in lijn met bejaagbare soorten.

In tv-uitzendingen en mediaoptredens presenteerde Clavadetscher de herziening als een noodzakelijke stap om conflicten in het Alpengebied op te lossen. De fundamentele vraag hoeveel ruimte grote roofdieren eigenlijk zouden moeten krijgen in een sterk benut landschap en welke ecologische functie zij vervullen, speelde daarbij een ondergeschikte rol.

De stemgerechtigde bevolking verwierp de herziening op 27 september 2020. Officiële analyses en mediaberichten stellen vast dat de wolvenbescherming daarmee niet versoepeld werd en dat de wet vooral mislukte vanwege de vergaande afschotmogelijkheden voor beschermde soorten.

De grondhouding in de verenigingscommunicatie over wolf en lynx is sindsdien nauwelijks veranderd: de wolf verschijnt vooral als conflictfactor, waarop men moet reageren met versoepelde afschotmogelijkheden.

Conflict met jachtkritiek en IG Wild beim Wild

IG Wild beim Wild en JagdSchweiz bevinden zich al jaren in een openlijk conflict. Verschillende bijdragen op wildbeimwild.com bekritiseren Clavadetscher en het verenigingsbeleid zeer scherp, bijvoorbeeld zijn begrippendiscussie rond «recreatieve jagers» of zijn public relations.

Volgens IG Wild beim Wild kwam het tot openbare aanvallen op medewerkers van de organisatie door publicaties van JagdSchweiz, waarna juridische stappen werden ondernomen. JagdSchweiz wijst de beschuldigingen op zijn beurt van de hand en stelt de ngo als onobjectief voor.

Hier is een duidelijk onderscheid belangrijk:

• Er is een gedocumenteerde, harde confrontatie tussen een jagersvereniging en een jachtkritische ngo, die tot juridische procedures heeft geleid.
• De wederzijdse beschuldigingen zijn partijdig en tot nu toe niet volledig juridisch uitgezocht.

Vanuit journalistiek oogpunt kan worden vastgesteld dat JagdSchweiz onder Clavadetscher geen strategie van de-escalatie volgt, maar confrontatie op de koop toe neemt wanneer kritiek op de recreatieve jacht als overdreven of imagoschadend wordt ervaren. In plaats van inhoudelijk in te gaan op argumenten over dierenethiek en moderne wildecologie, worden critici soms persoonlijk aangevallen of juridisch onder druk gezet. Dat past bij een communicatiestijl die de duidingsmacht over het thema recreatieve jacht wil verdedigen, in plaats van een open, wetenschappelijk onderbouwd debat aan te gaan.

Dubbele functie: jachtlobbyist en vrederechter

Tegen deze achtergrond komt Clavadetschers nieuwe openbare functie extra opmerkelijk over. In 2025 werd hij gekozen tot vrederechter in Kreis XIV van het district Zofingen. Dit district omvat het Suhrental, het Uerkental en verschillende gemeenten in de regio Zofingen. Regionale media zoals het Zofinger Tagblatt en regionale nieuwsblogs berichten uitgebreid over zijn verkiezing en zijn rol.Oltner Tagblatt+3Zofinger Tagblatt+3Zofinger Tagblatt+3

In interviews benadrukt hij het belang van de-escalatie, neutraliteit en conflictoplossing en verklaart hij dat hij als vrederechter wil bijdragen aan het buitengerechtelijk ontmantelen van conflicten, om zo tijd, geld en energie te besparen.Zofinger Tagblatt+1

Tegelijkertijd staat hij als directeur van een lobbyvereniging vooraan in een polariserend, aanhoudend conflict over wilde dieren, jachtgeweld en wapenbezit. Formeel sluit dat elkaar niet uit. Politiek en ethisch gezien rijst echter de vraag hoe geloofwaardig iemand als neutrale instantie kan optreden wanneer hij beroepsmatig een sector vertegenwoordigt waarin het regelmatig draait om conflicten met dierenwelzijn, natuurbescherming en publieke belangen.

Wie werkzaam is bij een overheidsinstantie voor geschillenbemiddeling, moet bijzonder transparant maken hoe belangenconflicten worden vermeden en rollen zuiver worden gescheiden. In het geval van Clavadetscher is deze spanning tussen lobbyrol en bemiddelaarsrol op zijn minst evident.

De combinatie van het ambt van vrederechter en een prominente lobbyfunctie is juridisch toegestaan, maar roept inhoudelijk vragen op over de scheiding der rollen. Wie beroepsmatig een polariserende belangengroep vertegenwoordigt, moet in een overheidsinstantie voor geschillenbemiddeling bijzonder zichtbaar maken hoe hij neutraliteit en de-escalatie waarborgt.

Geen misbegrepen natuurliefhebber, maar strategisch lobbyist

De beschikbare bronnen laten het volgende zien:

• David Clavadetscher is een professionele vereniging- en communicatiemanager, geen toevallige woordvoerder van een marginale groepering.
• Hij speelt een belangrijke rol in nationale en Europese structuren die de jacht politiek en maatschappelijk moeten afdekken.
• Zijn communicatie volgt een duidelijk patroon: de recreatieve jacht wordt verkocht als dienst aan de gemeenschap en als natuurbeheer, terwijl problematische kanten zoals dierenleed, verkeerde afschoten, verstoringen en structurele machtsverhoudingen buiten beeld blijven of aan andere groepen worden toegeschreven.
• Kritiek uit de burgersamenleving wordt niet behandeld als een legitiem onderdeel van een democratisch debat, maar vaak als een aanval waarop men reageert met tegenpropaganda of juridische middelen.

Voor een moderne, verlichte wildbeheerpolitiek is echter iets anders nodig: transparantie, bereidheid tot zelfkritiek, een duidelijke scheiding tussen openbaar belang en hobbybelangen en vooral een consequente oriëntatie op de wetenschap, die het welzijn van de dieren en het functioneren van ecosystemen centraal stelt.

Zolang figuren als David Clavadetscher het publieke debat in belangrijke mate blijven bepalen, blijft de jacht in Zwitserland vooral één ding: een professioneel gemarketed hobby met grote politieke slagkracht, waarvan de werkelijke gevolgen voor dieren en natuur in het publieke discours vaak worden gemarginaliseerd.