Bondsraad vergemakkelijkt opnieuw het afschieten van wolven

De groeiende wolvenpopulaties stellen vooral de berggebieden voor grote uitdagingen, omdat men de wolf daar niet goed kent, aldus dierenexpert Andreas Moser.

Met een gedeeltelijke herziening van de jachtverordening moet het afschieten van wolven verder vergemakkelijkt worden. De herziening houdt rekening met de wensen van verschillende verenigingen, die samen oplossingsvoorstellen hebben uitgewerkt. Zo moet de situatie voor de betrokken gebieden ontspannen worden, totdat een herziene jachtwet in werking treedt.

Wolvenpopulatie groeit – politiek reageert met afschot

Momenteel leven er minstens 180 wolven en 20 roedels in Zwitserland, en de wolvenpopulatie blijft groeien. Gezien de uitdagingen voor de alpenlandbouw wil de Bondsraad het afschieten van wolven, naast de in 2021 aangepaste bepalingen, verder vergemakkelijken.

Momenteel bespreekt het parlement bovendien een nieuw voorstel voor wijziging van de federale jachtwet (JSG). Dit moet een proactieve regulering van de wolvenpopulaties mogelijk maken. De Zwitserse stemgerechtigde bevolking had in september 2020 het door de Bondsraad en het parlement uitgewerkte voorstel voor een herziening van de jachtwet afgewezen. Dat de recreatieve jacht als populatiecontrole faalt, wordt daarbij consequent genegeerd.

Wolvenaanvallen vormen slechts een fractie van de schapenverliezen

Per wolf zijn er tegenwoordig, vergeleken met 2010, niet meer maar juist minder schapen gedood. De schadebalans is duidelijk, zoals blijkt uit een onderzoek van de schapenfokkersvereniging en natuurbeschermingsorganisaties. Zo stierven in 2012 in Zwitserland van ongeveer 200'000 op de alpenweiden gehouden schapen rond 2 %, dus ongeveer 4'200, door ziekte of ongeval op de alpen. Wolvenaanvallen vormen daarbij hooguit 10 tot 20 % van deze verliezen. En dit ook alleen omdat op veel plaatsen de kuddebescherming ontbreekt of gebrekkig wordt uitgevoerd.

Waar er geen wolven zijn, gaan gemzen vaker het bos in en vreten de jonge aanwas kapot. Grazen ze op dezelfde weiden als de schapen, dan worden ze besmet met schapenziekten. Hoeven ze niet voor de wolven de rotsen in te vluchten, dan gaat hun klimvermogen verloren. Hetzelfde geldt voor steenbokken. Maar ook herten blijven vanwege de wolven in beweging. Dat voorkomt dat niet alle jonge zilversparren en lijsterbessen worden opgevreten. Hoe de Zwitserse jachtwet omgaat met het ecologische nut van de roofdieren, blijft omstreden.

Hoofdpunten van de deelherziening van het jachtreglement

Vergemakkelijkt afschieten van schadeveroorzakende eenzelvige wolven: Nieuw is dat het afschieten van eenzelvige wolven (dieren die niet tot een roedel behoren) expliciet ook binnen roedelterritoria mogelijk moet worden. Ervaringen uit de afgelopen jaren hebben aangetoond dat eenzelvige dieren ook in roedelgebieden kunnen rondzwerven en schade kunnen aanrichten.

In gebieden waar wolven actief zijn en al eerder schade is vastgesteld, moet de voor het afschieten van eenzelvige wolven bepalende schadedrempel van 10 naar 8 gedode landbouwhuisdieren worden verlaagd. Bovendien moeten eenzelvige wolven voortaan ook kunnen worden afgeschoten wanneer er sprake is van aanzienlijk gevaar voor mensen.

Onmiddellijk afschieten van een wolf bij aanzienlijk gevaar voor mensen: Nieuw is dat de herziening de mogelijkheid moet scheppen voor onmiddellijk afschieten wanneer een wolf uit een roedel plotseling en onvoorzien leven en welzijn van mensen bedreigt. Zo'n afschot moet mogelijk zijn zonder toestemming van het Bundesamt für Umwelt BAFU (Federaal Bureau voor Milieu).

Regulering van roedels zonder voortplanting: Kantons kunnen nu al met toestemming van de federale overheid wolvenroedels reguleren wanneer de wolven grote schade of aanzienlijk gevaar voor mensen veroorzaken. Dit geldt echter niet voor roedels waarin in het betreffende jaar geen jongen ter wereld zijn gekomen. Met de deelherziening van het jachtreglement moet voortaan bij regulerend afschot ook een jong dier van het voorgaande jaar kunnen worden gedood. Voorwaarde hiervoor is ook hier grote schade of aanzienlijk gevaar voor mensen, evenals een regionaal veiliggestelde wolvenpopulatie.

Verrekening van verwonde runderen of paarden bij de schade:Voortaan zouden niet alleen door wolven gedode, maar ook zwaargewonde runderen, paarden en nieuwewereldkameelachtigen (bijvoorbeeld lama's of alpaca's) als grote schade kunnen worden aangerekend. Deze nieuwe bepaling moet zowel bij regulatie-ingrepen in roedels als bij maatregelen tegen individuele wolven gelden.

Dossier: De wolf in Zwitserland: feiten, beleid en de grenzen van de jacht