Amerikaanse hommel mogelijk aangemerkt als bedreigde diersoort

De populatie van de Amerikaanse hommel (Bombus pensylvanicus) is de afgelopen 20 jaar met 89 % afgenomen.

Een aanmerking als «bedreigde soort» zou onmiddellijk kunnen volgen, aldus de U.S. Fish and Wildlife Service.

De autoriteit zal een jaar lang onderzoek uitvoeren, waarna de soort onder de bescherming van de Endangered Species Act (ESA) kan worden geplaatst, die een wettelijk kader biedt om bedreigde soorten tegen uitsterven te beschermen.

De aankondiging is een reactie op een in augustus 2021 ingediend verzoekschrift van het Center for Biological Diversity (CBD) en een groep rechtenstudenten van de Albany Law School, die pleiten voor plaatsing op de lijst.

«De Amerikaanse hommel was ooit de meest voorkomende hommelsoort in Noord-Amerika, maar zonder onmiddellijke maatregelen ter bescherming in het kader van de ESA zal zij haar alarmerende afname richting uitsterven voortzetten«, schrijven de auteurs van het verzoekschrift.

De afname van hommels wordt volgens het CBD toegeschreven aan de vernietiging van leefgebieden, het gebruik van ziekten en pesticiden, klimaatverandering, het verlies van genetische diversiteit en de concurrentie met niet-inheemse bijen.Sterker nog, de staten met de sterkste afname van de Amerikaanse hommelpopulaties zijn dezelfde staten waar het pesticidengebruik, inclusief neonicotinoïde insecticiden en fungiciden, kwantitatief het meest is toegenomen.

Onderzoek heeft aangetoond dat chemische pesticiden zoals neonicotinoïden, die vaak op landbouwgrond worden gespoten, het natuurlijke thuisnavigatiesysteem van verschillende bijensoorten verstoren, hen kwetsbaarder maken voor parasieten zoals de varroamijt (Varroa destructor) en hun «kwispeldans» – de methode waarbij bijen met hun achterste schudden om te communiceren – kunnen verstoren. Een andere studie, uitgevoerd bij aardhommels (Bombus terrestris), toonde aan dat neonicotinoïden het natuurlijke slaapritme van bijen verstoren, wat hun mogelijkheden om overdag voedsel te zoeken beperkt en mogelijk de groei van een bijenvolk belemmert.

Als Amerikaanse hommels onder de bescherming van de ESA worden geplaatst, zouden aannemers en boeren die de insecten doden wettelijk aansprakelijk kunnen worden gesteld – met boetes tot 13'000 dollar voor elke gedode beschermde diersoort.

«De gevolgen zouden werkelijk aanzienlijk kunnen zijn«, zei Keith Hirokawa, hoogleraar milieurecht aan de Albany Law School, tegen Bloomberg Law. «Een verstrekkende oplossing zou een fundamentele verandering zijn in de manier waarop we onze landbouwbedrijven inrichten«, om de leefomgeving van de bijen tegen verdere schade te beschermen.

Mocht de Amerikaanse hommel op de lijst worden geplaatst, dan zou het de derde soort uit de familie Apidae op het Amerikaanse vasteland zijn die officieel als bedreigd wordt aangemerkt – naast de roestvlekhommel (Bombus affinis) en de vermoedelijk uitgestorven Franklin-hommel (Bombus franklini), die voor het laatst in 2006 in Oregon werd gezien.