Zmiana klimatu: Wiosna zaczyna się dla saren za wcześnie

Zmiany klimatyczne sprawiają, że roślinność rusza coraz wcześniej. Dla miłośników ogrodnictwa to powód do radości, dla saren – już niekoniecznie. Gdy bowiem rodzą się koźlęta, sezon delikatnych młodych roślin, tak dobrze służących maluchom, coraz częściej już się kończy.

Dzikie zwierzęta rodzą młode w takim momencie, w którym warunki środowiskowe zapewniają optymalny sukces rozrodczy.

Botanika i zoologia rozchodzą się w czasie

Dlatego koźlęta przychodzą na świat na początku okresu wegetacji. Jeśli ten zaczyna się teraz przed tradycyjnymi terminami wycieleń saren, karmiące kozy na próżno szukają łatwo strawnych młodych roślin, dzięki którym ich mleko jest tak pożywne.

Okres optymalnej bazy pokarmowej i czas wycieleń saren pokrywają się bowiem coraz rzadziej, co wykazało badanie pod kierunkiem Kurta Bollmanna, biologa dzikich zwierząt w Szwajcarskim Federalnym Instytucie Badawczym Lasu, Śniegu i Krajobrazu WSL. Podczas gdy na wyższych wysokościach synchronizacja roślinności i narodzin saren jest nadal optymalna, na niższych obszarach botanika i zoologia rozchodzą się w czasie.

Winne jest światło dzienne

Zespół badawczy WSL porównał dane z ostatnich 45 lat. W tym czasie początek wegetacji przesunął się o 20 dni, a pierwsze sianokosy o 14 dni wcześniej. Sarny nie były w stanie za tym nadążyć: ich terminy wycieleń przesunęły się przez te wszystkie lata zaledwie o trzy dni. We wszystkich strefach wysokościowych terminy wycieleń zmieniały się zatem odpowiednio siedem i pięć razy wolniej niż roślinność.

„Jedną z przyczyn powolnego dostosowywania się terminu wycieleń jest to, że rozród sarny jest sterowany stosunkiem dnia do nocy. Ten nie zmienia się wskutek Zmiana klimatu” – wyjaśnia grupa badawcza w komunikacie z weekendu. Zmiany klimatyczne są jednym z największych zagrożeń dla Bioróżnorodność.

Czy sarny migrują wyżej w góry?

Sytuacja nie jest jeszcze dramatyczna. „Dzięki stosunkowo drobnoobszarowej i mozaikowej uprawie różnych roślin rolniczych, które rosną w różnych terminach, sarna znajduje wystarczająco dużo pokarmu także po optymalnych warunkach na łąkach", mówi Bollmann. Możliwe jest jednak, że w przyszłości sarny na Płaskowyżu Szwajcarskim będą występować rzadziej i bardziej zasiedlą tereny pagórkowate i górskie, ponieważ tam wegetacja rozpoczyna się później i tym samym lepiej zbiega się z terminami wydawania młodych na świat.

Wcześniejszy początek wegetacji zmienia ofertę pokarmową dla saren w okresie wydawania młodych na świat. Mogą one coraz częściej przenosić się na wyższe wysokości. Zdjęcie: Josef Senn, WSL

To, czy rozbieżność między terminem wydawania młodych na świat a rozwojem łąk ostatecznie wpłynie na liczebność populacji, zależy nie tylko od sposobu uprawy innych roślin rolniczych, lecz także od pogody zimą i w okresie odchowu. Badacze zalecają zatem kontynuowanie prowadzonego od 1971 roku monitoringu koźląt sarny za pomocą znakowania kolczykami oraz jego zagęszczenie na niższych wysokościach: „W ten sposób zmiany liczebności saren można wykryć na czas, a Zarządzanie dzikimi zwierzętami odpowiednio dostosować", mówi Rehnus, pierwszy autor badania.