Wilk, ryś i niedźwiedź wybraliby Europę!

WWF Niemcy i jego partnerzy projektowi opublikowali raport „Europejskie perspektywy współistnienia z dużymi drapieżnikami”. Raport przedstawia perspektywy ludzi z całej Europy, ukazuje szanse i wyzwania związane z postępowaniem z dużymi dzikimi zwierzętami oraz proponuje rozwiązania towarzyszących temu konfliktów. 

Podstawą raportu były okrągłe stoły i wywiady z rolnikami, leśnikami, myśliwymi, ochroniarzami przyrody, naukowcami, przedstawicielami urzędów i politykami w 14 krajach europejskich, przeprowadzone i podsumowane od czerwca do grudnia 2018 roku w ramach projektu EU LIFE EuroLargeCarnivores. Przedstawiciele najważniejszych grup interesariuszy, którzy pracują i żyją z dużymi drapieżnikami, takimi jak niedźwiedź, ryś i wilk, formułują jasne postulaty wobec polityki, mediów i organizacji: szeroko zakrojone i niebiurokratyczne wsparcie w ochronie zwierząt gospodarskich przed atakami dużych drapieżników; praktyczne mechanizmy rekompensat w razie szkód oraz obszerna, rzetelna, aktualna i rzeczowa informacja, a także lepsze kanały komunikacji. Ponadto regionalne platformy mogłyby przyczynić się do lepszej wymiany między różnymi grupami interesów i usprawnić porozumienie w sprawie skutecznych podejść i narzędzi zapobiegania konfliktom oraz ich łagodzenia. 

„Wciąż słyszymy, że co tydzień na całym świecie znikają kolejne gatunki. Dzięki surowym przepisom ochronnym gatunki, które niegdyś zostały wyparte, a część z nich była zagrożona wymarciem, wracają do Europy. Jestem przekonany, że współistnienie może się udać. Kluczem do złagodzenia konfliktów między ludźmi a dzikimi zwierzętami jest lepsza współpraca między różnymi grupami interesów oraz spojrzenie wykraczające poza granice ideologiczne i państwowe."

Moritz Klose, referent WWF ds. dzikich zwierząt

WWF Niemcy domaga się w związku z tym – także w obliczu zbliżających się wyborów do Parlamentu Europejskiego – dalszego jednoznacznego poparcia dla europejskich dyrektyw w zakresie ochrony przyrody oraz ścisłej ochrony dużych drapieżników: są one częścią europejskiej tożsamości i wzbogacają nasze ekosystemy. Ponadto, zdaniem WWF, potrzebne jest uproszczenie przepisów dotyczących dofinansowań: państwa członkowskie i kraje związkowe mają wprawdzie możliwość wspierania środków ochrony stad ze środków unijnych, jednak napotykają przy tym miejscami wysokie bariery biurokratyczne, takie jak skomplikowane wnioski o dofinansowanie i terminy czy ograniczenie kwoty wsparcia dla poszczególnych gospodarstw.

Tło

Przez stulecia duże drapieżniki były w wielu krajach Europy niemal wytępione, jednak przede wszystkim dzięki europejskim dyrektywom w zakresie ochrony przyrody wracają one w wielu miejscach. Tam, gdzie (ponownie) się rozprzestrzeniają, szybko pojawiają się głosy domagające się górnych limitów, stref ochronnych i odstrzałów. Według szacunków Large Carnivore Initiative for Europe w UE żyje około 14 000 wilków, 16 000 niedźwiedzi, 9 000 rysi i 800 rosomaków, które rozprzestrzeniają się ponad granicami państw. W Niemczech w zeszłym roku potwierdzono obecność 75 watah wilków, 30 par i 3 pojedynczych osobników. W przypadku rysia WWF szacuje populację w Niemczech na około 80 dorosłych zwierząt.

Informacje o projekcie

W niektórych regionach Europy żyją od wieków, do innych krajów wracają obecnie: chronione drapieżniki, takie jak niedźwiedź brunatny, wilk, ryś i rosomak. Finansowany przez UE projekt LIFE EuroLargeCarnivores dąży do tego, by wspólne siedliska dzikich zwierząt i ludzi kształtować z uwzględnieniem wszystkich interesów. W tym celu łączy się ponad 16 krajów, które gromadzą dostępną wiedzę i wymieniają się nią ponad granicami. 16 partnerów pod koordynacją WWF Niemcy współpracuje z licznymi związkami, organizacjami i instytucjami, aby ograniczać konflikty w różnych regionach i upowszechniać istniejące rozwiązania w całej Europie.

O raporcie 

Raport „European Perspectives on Coexistence with Large Carnivores” (po angielsku) przedstawia perspektywy różnych interesariuszy, ich wzajemne relacje oraz zidentyfikowane przez nich wyzwania i rozwiązania. W tym celu opracowano proces z szerokim udziałem interesariuszy, obejmujący ankiety i warsztaty z 14 krajów i czterech obszarów priorytetowych: regionu alpejskiego (Austria, Francja, Niemcy, Włochy, Szwajcaria, Słowenia, Chorwacja), regionu Europy Środkowej (Niemcy, Polska), regionu Karpat (Rumunia, Słowacja, Ukraina, Węgry) oraz regionu iberyjskiego (Portugalia, Hiszpania). Raport przedstawia pierwsze wnioski ze współpracy i podsumowuje regionalne perspektywy dotyczące zarządzania dużymi drapieżnikami. Opisuje wyzwania i rozwiązania na poziomie regionalnym, które mają poprawić ochronę populacji i zmniejszyć potencjalne straty ekonomiczne. Celem jest wykorzystanie tych wniosków do poprawy współistnienia ludzi i dużych drapieżników w Europie.