Katastrofalny spadek liczebności gatunków ptaków

Z badania wynika, że liczebność ptaków lęgowych na terenach rolniczych w Europie w ostatnich dziesięcioleciach spadła o ponad połowę.

Od 1980 roku liczebność ptaków krajobrazu rolniczego w UE zmniejszyła się o około 56 procent. Do dotkniętych gatunków należą na przykład skowronek, szpak czy czajka. Wynika to ze zgromadzonych danych European Bird Census Council, zrzeszenia europejskich ekspertów ornitologicznych z siedzibą w holenderskim Nijmegen.

Szwajcaria niestety nie jest wyjątkiem w tym niepokojącym trendzie, jak mówi Livio Rey ze stacji ornitologicznej w Sempach. Od lat 90. liczebność 29 typowych gatunków ptaków krajobrazu rolniczego w naszym kraju zmniejszyła się o ponad połowę. Liczebność dawniej licznych gatunków w ciągu ostatnich 25 lat katastrofalnie spadła, mówi Rey: pokląskwy spadły o 60 procent, skowronki o 50 procent, gąsiorki o 40 procent.

Mniej pożywienia i miejsc gniazdowania  

Pestycydy i nadmierne nawożenie prowadzą do zanikania owadów, które są najważniejszym źródłem pożywienia wielu gatunków ptaków.

«Wskutek intensywnego nawożenia trawa rośnie gęściej, a ptaki w ogóle nie docierają do gruntu, by szukać pokarmu lub budować gniazda– mówi Rey. Ponadto przyspieszony wzrost trawy prowadzi do wcześniejszego i częstszego koszenia. „Gatunki gniazdujące na ziemi nie mają już dość czasu na odchowanie młodych, zanim gniazdo zostanie ponownie zniszczone podczas kolejnego koszenia.»

Cele środowiskowe nieosiągnięte  

Jako kolejną przyczynę Rey wskazuje, że powierzchnie wspierające różnorodność biologiczną stanowią zbyt mały odsetek użytków rolnych i charakteryzują się zbyt niską jakością. Do takiego wniosku doszło niedawno również badanie Uniwersytetu i Wyższej Szkoły Zawodowej w Bernie. „Dla ptaków lęgowych ważne są zróżnicowane powierzchnie wspierające, na których nie wszystko jest przycięte do tej samej długości i na których drzewa, żywopłoty oraz inne drobne struktury oferują miejsca do gniazdowania i przestrzeń do żerowania”, mówi rzecznik prasowy stacji ornitologicznej.

Rada Federalna stwierdziła zresztą w sprawozdaniu z 2016 roku, że żaden z celów środowiskowych dla rolnictwa uchwalonych w latach 90. nie został w pełni osiągnięty. Wciąż brakuje więc około dwóch trzecich pierwotnie założonych 65 000 hektarów wysokiej jakości siedlisk dla ptaków lęgowych na Płaskowyżu Szwajcarskim, jak wynika z Atlasu ptaków lęgowych 2013–2016 stacji ornitologicznej w Sempach.

Ten negatywny trend należy pilnie skorygować przy przyszłym kształtowaniu polityki rolnej, abyśmy w przyszłości mogli przedstawić bardziej pozytywny obraz sytuacji ptaków lęgowych na terenach rolniczych.

Livio Rey ze stacji ornitologicznej w Sempach