Jeże żyją również w mieście

W dzień śpi, a nocą wyrusza na ucztowanie po mieście – jeż dobrze zadomowił się w wielkich miastach.

Jego zachowanie w porównaniu z wiejskim kuzynem prawie się nie zmieniło.

Jeże żyjące w mieście, mimo wyższych temperatur i stałego dostępu do pożywienia, żyją tak samo jak ich pobratymcy na wsi. Również w wielkim mieście zwierzęta te zapadają w długi i głęboki sen zimowy, jak wykazało badanie Lisy Warnecke z Instytutu Zoologii Uniwersytetu w Hamburgu.

Sen zimowy przy czteropasmowej ulicy

Wytrwałość jeża popłaca: Warnecke widzi w tym zachowaniu przepis na sukces jeża, który jest jednym z najstarszych ssaków na świecie. Po 15 milionach lat istnienia gatunku kolczastemu zwierzakowi zdaje się nie przeszkadzać gorączkowe życie w mieście.

„Nawet jeże, które zimują przy czteropasmowej głównej ulicy, zapadają w prawdziwy sen zimowy”, mówi Warnecke. Ponieważ jeż orientuje się przede wszystkim za pomocą węchu, hałas wielkiego miasta prawdopodobnie przeszkadza mu mniej.

Jeże śledzone za pomocą nadajników

Od półtora roku ekspertka wraz ze studentami obserwuje 14 osobników, które na potrzeby badań oznaczyli nadajnikami. Zespół śledził także obszar aktywności jeży. Według wyników te nocne zwierzęta w ciągu dnia chętnie przebywają w prywatnych ogrodach. W nocy, gdy ludzie wycofują się z terenów zielonych miasta, szukają ciszy parków.

Miejskie jeże przemierzają przy tym obszar o powierzchni około pięciu hektarów, czyli nieco ponad siedmiu boisk piłkarskich. „Oznaczone przez nas jeże pokonywały ponad 100 metrów na godzinę. W letnią noc zwierzęta bywają w ruchu nawet osiem godzin. Wychodzi z tego sporo”, mówi Warnecke.

Jeże wiejskie mają większe terytorium

Ich pobratymcy na wsi mają wyraźnie większe terytorium: w ciągu jednej nocy przemierzają nawet do 50 hektarów, czyli około 70 boisk piłkarskich. Jeże mają stałe rewiry. Wierne swojemu miejscu zwierzęta w mieście żyją zatem bliżej siebie.

Warnecke i jej zespół obserwowali jeże w dwóch hamburskich parkach. Badaczka podkreśla, że wyniki można przenieść na inne niemieckie miasta.

Silnie zmieniona przestrzeń życiowa

Naturalna przestrzeń życiowa jeża uległa znacznym zmianom w nowoczesnym rolnictwie. Ma on mniej żywopłotów i krzewów jako schronień. Także w miastach zabudowa, duży ruch uliczny i brak kryjówek utrudniają życie jeżom. Jedynie oferta pokarmowa jest dla miejskiego jeża bogatsza – dzięki resztkom jedzenia czy karmie dla kotów na prywatnych tarasach ogrodowych.

Jeże to dzikie zwierzęta objęte ochroną. Złapać wolno jedynie osobniki ranne, chore i bezradne. Według niemieckiej organizacji ochrony przyrody NABU przyjęcie jeża pod opiekę na zimę powinno być wyjątkiem. Badaczka Warnecke spodziewa się, że wyniki jej badań dostarczą wskazówek dotyczących lepszej ochrony tego zwierzęcia w dużym mieście. Na przykład rezygnacji w publicznych terenach zielonych z trutki na szczury oraz stworzenia tam, podobnie jak w prywatnych ogrodach, kryjówek dla jeży.