Czego potrzebują zwierzęta wypasane w letnich upałach

Zgodnie z Szwajcarska Ochrona Zwierząt STS ważny jest również nieograniczony dostęp do świeżej wody w oborze i na pastwisku. Jeśli na pastwisku brakuje naturalnych źródeł cienia, muszą to zrekompensować rozwiązania budowlane, takie jak wiaty zapewniające miejsce wszystkim zwierzętom.

Krowy zasadniczo lubią chłód (między 4 a 16°C) i mogą wpaść w stres cieplny już przy temperaturze zewnętrznej od 24°C, zwłaszcza przy rosnącej wilgotności powietrza. Krowy mogą oddawać ciepło poprzez oddychanie, jednak przy wysokich temperaturach prowadzi to do wzrostu częstości oddechów. Normalnie wynosi ona 20-30 na minutę. Jednak w letnich upałach wzrasta nawet do 100 na minutę, co jest obciążające dla zwierząt. Wzrasta również temperatura ciała zwierząt, co prowadzi do zwiększonego zapotrzebowania na płyny. Wynosi ono, w zależności od stanu laktacji, średnio od 80 do 140 litrów dziennie w normalnych warunkach – jednak podczas upałów krowy potrzebują znacznie więcej wody, 180 litrów i więcej dziennie. Dostęp do chłodnej, świeżej wody musi być zatem nieograniczony. Przy długotrwałych, upalnych dniach letnich zaleca się wypasanie zwierząt nocą, radzi Szwajcarski ochrona zwierząt STS.

Krowa, która się poci, ciężko oddycha i dyszy, znajduje się w stresie cieplnym i potrzebuje jak najszybciej ulgi poprzez odpowiednie środki chłodzące, na przykład wielokrotne oblewanie zimną wodą (z krótkimi przerwami między polewaniami umożliwiającymi parowanie) oraz możliwość natychmiastowego schronienia się w chłodnej oborze z wystarczającym zaopatrzeniem w wodę. Aby mogło to nastąpić skutecznie, potrzebne są poidła zaworowe o przepływie co najmniej 20 litrów na minutę lub koryta poidłowe o przepływie co najmniej 30 litrów na minutę.

Latem w oborze należy zadbać o chłodzenie. Istnieje już kilka w pełni klimatyzowanych obór, ale nie są one jeszcze normą. Dlatego trzeba zapewnić dużą ilość świeżego powietrza z lekkim przeciągiem, aby krowy mogły ochłodzić się także wewnątrz obory. Należy przy tym uwzględnić, że krowy podczas upałów mniej leżą – często stoją w miejscach obory, gdzie wieje wietrzyk. Powinno się zapewnić wystarczająco dużo takich miejsc, aby wszystkie zwierzęta mogły się ochłodzić, również te niżej w hierarchii stada. Ponadto pomocne mogą być wentylatory sufitowe, ścienne i większe wentylatory stojące. Nowoczesne obory wyposażone są w systemy zraszające, które rozprowadzają wodę w powietrzu w postaci drobnej mgiełki. Powstaje w ten sposób chłód wynikający z parowania, który pomaga zwierzętom się ochłodzić. Aby w oborze w ogóle nie robiło się zbyt gorąco, budynki powinny stać w pobliżu drzew dających cień lub mieć zazielenione dachy.

Świnie prawie nie mogą się pocić

Ponieważ świnie mają gruczoły potowe jedynie w okolicy ryja i między racicami, nie wystarczają one, by ochłodzić zwierzę przebywające na pastwisku przy 25°C i więcej (w cieniu). Dlatego świnie wypasane na pastwisku potrzebują chłodnego podłoża do leżenia, a jeszcze lepiej – głębokiego, błotnistego dołu, w którym mogą się tarzać i jednocześnie ochładzać. Po kąpieli błotnej chłód powstający przy parowaniu również chroni przed upałem, a błoto na skórze zapobiega poparzeniom słonecznym.

Ponadto, zgodnie ze stanowiskiem Szwajcarskiej Organizacji Ochrony Zwierząt STS, świnie wypasane na pastwisku potrzebują wystarczającej liczby zacienionych miejsc oraz dostępu do dużej ilości świeżej wody. Ponieważ świnie są wrażliwe na wysokie temperatury, u nas w większości utrzymywane są w klimatyzowanych chlewniach. Jeśli jednak pastwiska są tak zaprojektowane, że oferują wystarczająco dużo zacienionych miejsc i punktów z wodą do picia, świnie mogą być coraz częściej trzymane na zewnątrz, także latem.

Kury rozkładają skrzydła i otwierają dziób

Także kury szybko doświadczają stresu cieplnego, dlatego w kurnikach świeże powietrze i jego ruch pomagają zapobiegać przegrzaniu. Kury trzymane na wolnym wybiegu również potrzebują wystarczająco wielu, najlepiej naturalnych miejsc zacienionych oraz stałego dostępu do świeżej wody. Już od temperatury 28°C i przy rosnącej wilgotności powietrza kury mają trudności z regulowaniem temperatury ciała. Nie potrafią się pocić i próbują oddawać ciepło poprzez język, błony śluzowe, skrzydła oraz skórę.

W upalne dni często można zaobserwować, jak kury rozkładają skrzydła. Dzięki temu powietrze dostaje się pod ich upierzenie do skóry i ciała, co z kolei umożliwia oddawanie ciepła poprzez cyrkulację powietrza. Dysząc z lekko otwartym dziobem, kury mogą wydychać nieco ciepłego powietrza. Przy wysokich temperaturach i braku ruchu powietrza to jednak nie wystarcza, dlatego naturalne źródła cienia w wybiegach zewnętrznych oraz kilka poidełek z wodą stanowią najszybsze i najskuteczniejsze rozwiązanie.

Nieostrzyżone owce mogą latem umrzeć z powodu udaru cieplnego

Zdaniem Szwajcarskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt STS owce powinny być ostrzyżone przed rozpoczęciem letniego wypasu, najpóźniej w czerwcu. Ich runo staje się coraz gęstsze i z powodu dużego ciężaru wełny w letnie dni już od 25°C prowadzi do stresu i zastoju cieplnego, który może skończyć się bolesną śmiercią zwierząt. Samo strzyżenie to jednak nie wszystko: owce potrzebują na pastwisku licznych miejsc zacienionych, mieszczących wszystkie zwierzęta, zwłaszcza że krótko ostrzyżone runo zapewnia znajdującej się pod nim skórze zbyt małą ochronę przed poparzeniem słonecznym. Jeśli nie ma naturalnych źródeł cienia, należy stworzyć sztuczne.

Ponieważ latem wzrasta również zapotrzebowanie owiec na wodę, należy zapewnić im nieograniczony dostęp do czystych źródeł wody, odpowiednich dla zwierząt w każdym wieku. Owce potrzebują około 2-4 litrów wody dziennie. U owiec karmiących oraz w upalne dni zapotrzebowanie to wzrasta do ponad 10 litrów dziennie na zwierzę. Owcom wypasanym na pastwisku należy zatem zapewnić różne możliwości picia, ponieważ członkowie stada mają różne potrzeby.

Co zrobić, gdy zauważy się zwierzęta na pastwisku bez możliwości schronienia się w cieniu?

Zawsze najpierw należy spróbować skontaktować się z właścicielem zwierząt. Jeśli nie da się go zastać, trzeba powiadomić policję i urząd weterynaryjny. Często pomocne jest również zwrócenie się do regionalnego towarzystwa ochrony zwierząt lub skorzystanie z zaleceń lekarzy weterynarii.

Nigdy nie wchodź do stada krów, a zwłaszcza do stada krów mamek! Nie wchodź też do stada owiec (Psy pasterskie chroniace stada, tryki, ale również maciorki mogą być agresywne). W międzyczasie można ewentualnie spróbować zdobyć świeżą wodę spoza zagrody i podać ją zwierzętom.