Hodowla zwierząt futerkowych w UE od lat nieopłacalna

Organizacje ochrony zwierząt ponownie wezwały Komisję Europejską do wprowadzenia ogólnounijnego zakazu hodowli zwierząt futerkowych oraz handlu nimi.

Powodem jest dzisiejsza prezentacja nowego raportu gospodarczego w Parlamencie Europejskim, który pokazuje: hodowla zwierząt futerkowych jest finansowo tak nieopłacalna, że kosztuje UE miliony rocznie.

Raport zatytułowany A full-cost account of the EU fur industry został sporządzony przez ekonomistę środowiskowego Griffina Carpentera. Naświetla on gospodarczo niestabilny stan przemysłu futrzarskiego i pokazuje, że koszty środowiskowe i zdrowotne tej branży znacznie przewyższają jej wartość dodaną (GVA). Całkowite koszty dla obywateli UE wynoszą zatem 446 milionów euro rocznie.

Wartość rynkowa futer spadła o 92%

Hodowla zwierząt futerkowych od kilku lat nie jest już opłacalna, ponieważ ceny futer spadły poniżej kosztów produkcji. Wartość rynkowa futer spadła w ciągu ostatnich dziesięciu lat o 92% – branża nie jest już rentowna pod względem gospodarczym. Z ujemną wartością dodaną wynoszącą 9,2 miliona euro nie przyczynia się ona do gospodarki UE, lecz ją obciąża.

Produkcja zwierząt futerkowych powoduje ponadto znaczne szkody środowiskowe – szacowane na 226 milionów euro rocznie – poprzez zanieczyszczenie, zużycie zasobów, lokalne uciążliwości oraz problemy ze zbiegłymi, obcymi gatunkami. Wysokie emisje tej branży są powiązane z przewlekłymi chorobami układu oddechowego oraz przedwczesnymi zgonami w całej Europie.

Ogromne zagrożenie dla zdrowia publicznego

Fermy zwierząt futerkowych stanowią również ogromne zagrożenie dla zdrowia publicznego, ponieważ są potencjalnymi rezerwuarami chorób odzwierzęcych. Bardzo wyraźnie pokazała to pandemia COVID-19. Raport szacuje, że środki mające na celu ograniczenie przenoszenia patogenów odzwierzęcych kosztowałyby do 211 milionów euro rocznie.

Wszystko to odbywa się ostatecznie kosztem milionów dzikich zwierząt, które muszą żyć w klatkach, cierpią z powodu stresu psychicznego, są pozbawione możliwości naturalnych zachowań i doznają obrażeń fizycznych – wszystko to dla zbędnego produktu modowego, od którego zarówno konsumenci, jak i wiodące marki coraz częściej się odwracają.

Opinia EFSA: potwierdzone systemowe cierpienie zwierząt

Raport zaprezentowany dzisiaj w Parlamencie Europejskim ukazuje się zaledwie kilka tygodni po opublikowaniu opinii naukowej Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Jasno z niej wynika: cierpienie zwierząt na fermach futrzarskich jest nieuniknione, ich potrzeby nie mogą zostać zaspokojone, nawet przy dodatkowym „wzbogaceniu” warunków utrzymania. Opinia ta jest odpowiedzią na europejską inicjatywę obywatelską „Fur Free Europe”, popieraną przez 1,5 miliona obywateli UE. Komisja zamierza udzielić ostatecznej odpowiedzi do marca 2026 roku.

Pozorne zyski przemysłu futrzarskiego skrywają ogromne ukryte koszty – dla zdrowia publicznego, różnorodności biologicznej, dobrostanu zwierząt i klimatu. To nowe badanie dostarcza nam jeszcze mocniejszych argumentów na rzecz przepisów, które zapewnią, że żaden handel na rynku wewnętrznym nie będzie czerpał korzyści z okrucieństwa i szkód środowiskowych, mówi europoseł Kristian Vigenin (S&D), gospodarz wydarzenia w Parlamencie Europejskim.

Pierwsza branża startująca z ujemną wartością ekonomiczną

Griffin Carpenter, autor raportu, wyjaśnia: „Zazwyczaj w takich analizach badamy, czy dana branża przynosi społeczeństwu więcej korzyści ekonomicznych, niż powoduje kosztów środowiskowych lub społecznych. W przypadku przemysłu futrzarskiego po raz pierwszy widzę branżę, która startuje już z ujemną wartością ekonomiczną. Gdy uwzględni się koszty środowiskowe i zdrowotne, ten ujemny wkład pogłębia się jeszcze bardziej. Hodowla zwierząt futerkowych w UE od lat jest nierentowna i bez dodatkowych środków nie jest w stanie przetrwać ekonomicznie. Branża jest ponadto znaczącym beneficjentem środków publicznych – płatności te znacznie przewyższają osiągane wpływy podatkowe.»

Niemcy muszą wysłać silny sygnał

Sylvie Kremerskothen Gleason, dyrektor krajowa w Humane World for Animals Deutschland (dawniej Humane Society International), mówi: „Najwyższy czas, aby Niemcy wzięły na siebie odpowiedzialność i jednoznacznie opowiedziały się za ogólnounijnym zakazem produkcji futer. Aktualne wyniki badań naukowych EFSA jednoznacznie dowodzą, że warunki hodowli na fermach zwierząt futerkowych nie odpowiadają podstawowym potrzebom tych zwierząt. Jednocześnie nowy raport Griffina Carpentera pokazuje, że ekonomiczne podstawy tej branży już dawno legły w gruzach. Szkody powodowane przez hodowlę zwierząt futerkowych — obciążenie środowiska, zagrożenia dla zdrowia oraz ogromne cierpienie czujących istot — w żaden sposób nie są współmierne do nieaktualnego już produktu luksusowego. Niemcy muszą teraz wysłać silny sygnał i wspólnie z innymi państwami członkowskimi UE zaangażować się na rzecz ostatecznego zakończenia tej okrutnej praktyki.”

Najważniejsze ustalenia raportu:

• W 23 państwach członkowskich UE wprowadzono pełne, częściowe lub faktycznie obowiązujące zakazy. Główne kraje, w których hodowla zwierząt futerkowych jest nadal dozwolona, to Polska, Finlandia i Grecja.
• Hodowla zwierząt futerkowych w UE znajduje się w gwałtownym upadku, analogicznie do rozwoju sytuacji na świecie. Liczba zabijanych zwierząt spadła w ciągu ostatnich dziesięciu lat o 86%, do 6,3 miliona zwierząt w 2024 roku. Wartość sprzedaży futer spadła w tym samym okresie o 92%, do szacunkowo 183 milionów euro. Wraz z wygaśnięciem obowiązujących okresów przejściowych do 2028 roku oczekuje się dalszego spadku produkcji o 15–20%.
• Przemysł futrzarski stanowi mniej niż 0,003% miejsc pracy w UE. Liczba ferm zwierząt futerkowych w UE spadła w ciągu ostatnich dziesięciu lat o 73%, a zatrudnienie w tych zakładach o szacunkowo 86–92%.
• Hodowla zwierząt futerkowych otrzymuje znaczne środki publiczne, na przykład jako rekompensata za utracone dochody z powodu COVID-19, ptasiej grypy czy sankcji wobec Rosji. W sumie wypłaty te znacznie przewyższają wpływy podatkowe z tej branży.