Pelsdierhouderij in de EU al jaren onrendabel

Dierenwelzijnsorganisaties hebben de Europese Commissie er opnieuw toe opgeroepen om een EU-breed verbod op de pelsdierhouderij en de pelshandel te bevorderen.

Aanleiding is de vandaag gepresenteerde nieuwe economische rapportage in het Europees Parlement, die aantoont: de pelsdierhouderij is financieel zo onrendabel dat ze de EU jaarlijks miljoenen kost.

Het rapport met de titel A full-cost account of the EU fur industry werd opgesteld door de milieueconoom Griffin Carpenter. Het belicht de economisch kwetsbare toestand van de pelsindustrie en toont aan dat de milieu- en gezondheidskosten van de sector de economische toegevoegde waarde (GVA) verreweg overtreffen. De totale kosten voor EU-burgers bedragen volgens het rapport 446 miljoen euro per jaar.

Marktwaarde van pelzen met 92 % gedaald

De pelsdierhouderij is al meerdere jaren niet meer rendabel, omdat de pelsprijzen onder de productiekosten zijn gezakt. De marktwaarde van pelzen is de afgelopen tien jaar met 92 % gedaald – de sector is economisch niet meer levensvatbaar. Met een negatieve economische toegevoegde waarde van 9,2 miljoen euro draagt ze niet bij aan de EU-economie, maar belast ze die.

De pelsdierproductie veroorzaakt bovendien aanzienlijke milieuschade – naar schatting 226 miljoen euro per jaar – door vervuiling, verbruik van hulpbronnen, lokale hinder en problemen met ontsnapte, uitheemse soorten. De hoge emissies van de sector houden verband met chronische luchtwegaandoeningen en vroegtijdige sterfgevallen in heel Europa.

Enorm risico voor de volksgezondheid

Pelsdierfokkerijen vormen ook een enorm risico voor de volksgezondheid, omdat ze potentiële reservoirs voor zoönosen zijn. Dat werd tijdens de COVID-19-pandemie zeer duidelijk. Het rapport schat dat maatregelen ter beheersing van de overdracht van zoönotische ziekteverwekkers tot 211 miljoen euro per jaar zouden kosten.

Dit alles gebeurt uiteindelijk ten koste van miljoenen wilde dieren, die in kooien moeten leven, psychische stress lijden, verhinderd worden hun natuurlijke gedrag te vertonen en fysieke verwondingen oplopen – allemaal voor een overbodig modeproduct waar zowel consumenten als toonaangevende merken zich steeds meer van afkeren.

EFSA-advies: systematisch dierenleed bevestigd

Het rapport dat vandaag in het Europees Parlement werd gepresenteerd, verschijnt slechts enkele weken na de publicatie van het wetenschappelijke advies van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA). Dit stelt duidelijk: het leed van de dieren op pelsdierfokkerijen is onvermijdelijk, hun behoeften kunnen niet worden vervuld, zelfs niet met extra «verrijking» van de houderijomstandigheden. Het advies is een antwoord op het Europese burgerinitiatief «Fur Free Europe», dat door 1,5 miljoen EU-burgers wordt gesteund. De Commissie wil tegen maart 2026 een definitief antwoord geven.

De schijnbare winsten van de pelsdierindustrie verhullen enorme verborgen kosten – voor de volksgezondheid, de biodiversiteit, het dierenwelzijn en het klimaat. Deze nieuwe studie levert ons nog sterkere argumenten voor wetten die ervoor zorgen dat geen enkele handel op de interne markt profiteert van wreedheid en milieuschade, zegt EP-lid Kristian Vigenin (S&D), gastheer van het evenement in het Europees Parlement.

Eerste sector die met een negatieve economische waarde begint

Griffin Carpenter, auteur van het rapport, legt uit: „Doorgaans onderzoeken we in dergelijke analyses of een sector de samenleving meer economisch nut oplevert dan dat er milieu- of sociale kosten worden veroorzaakt. Bij de pelsdierindustrie is het de eerste keer dat ik een sector zie die al met een negatieve economische waarde begint. Wanneer men milieu- en gezondheidskosten meerekent, verslechtert deze negatieve bijdrage nog verder. De pelsdierhouderij in de EU is al jaren niet winstgevend en zonder extra middelen is ze economisch niet levensvatbaar. De sector is bovendien een belangrijke ontvanger van publieke gelden – deze betalingen overtreffen verreweg de gegenereerde belastinginkomsten.»

Duitsland moet een sterk signaal afgeven

Sylvie Kremerskothen Gleason, Country Director bij Humane World for Animals Duitsland (voorheen Humane Society International), zegt: „Het is hoog tijd dat Duitsland verantwoordelijkheid neemt en zich duidelijk uitspreekt voor een EU-breed verbod op de bontproductie. De recente wetenschappelijke bevindingen van de EFSA tonen ondubbelzinnig aan dat de houderijomstandigheden op bontfokkerijen niet voldoen aan de fundamentele behoeften van de dieren. Tegelijkertijd toont het nieuwe rapport van Griffin Carpenter aan dat de economische basis van deze industrie allang is weggevallen. De schade die de bontfokkerij veroorzaakt – milieuvervuiling, gezondheidsrisico's en het enorme leed van voelende wezens – staat in geen verhouding tot een niet meer van deze tijd zijnde luxeproduct. Duitsland moet nu een sterk signaal afgeven en zich samen met andere EU-lidstaten inzetten voor een definitief einde van deze wrede praktijk.”

Belangrijkste resultaten van het rapport:

• In 23 EU-lidstaten zijn volledige, gedeeltelijke of feitelijk effectieve verboden uitgevaardigd. De belangrijkste landen waar de bontfokkerij nog is toegestaan, zijn Polen, Finland en Griekenland.
• De bontfokkerij in de EU bevindt zich in een snelle neergang, analoog aan de wereldwijde ontwikkeling. Het aantal gedode dieren is in de afgelopen tien jaar met 86% gedaald, tot 6,3 miljoen dieren in 2024. De waarde van de bontverkoop daalde in dezelfde periode met 92%, tot een geschatte 183 miljoen euro. Met het aflopen van bestaande overgangstermijnen tot 2028 wordt een verdere daling van de productie met 15–20% verwacht.
• De bontindustrie is goed voor minder dan 0,003% van de EU-banen. Het aantal bontfokkerijen in de EU is in de afgelopen tien jaar met 73% gedaald, de werkgelegenheid op deze bedrijven met een geschatte 86–92%.
• De bontfokkerij ontvangt aanzienlijke publieke gelden, bijvoorbeeld als compensatie voor gederfde inkomsten door COVID-19, vogelgriep of Rusland-sancties. In totaal overstijgen deze betalingen de belastinginkomsten van de sector verreweg.