Boviene tuberculose: Zwitserse herten zijn vrij

Edelherten in Zwitserland en het vorstendom Liechtenstein zijn vrij van de besmettelijke ziekte rundertuberculose.

Volgens een studie hebben de tot nu toe genomen preventieve maatregelen effect gehad.

Dat de veiligheidsmaatregelen tegen rundertuberculose werken, blijkt uit een nieuwe studie die is uitgevoerd in opdracht van het Bundesamt für Lebensmittelsicherheit und Veterinärwesen (BLV), het kanton Graubünden en het vorstendom Liechtenstein. De regulering van de edelhertenpopulaties, een voederverbod en de biosecurity bij het vee blijven essentieel, meldde het BLV.

Gevaar voor mens en dier door rundertuberculose

Al jaren is rundertuberculose bij edelherten een thema in de Oostenrijkse deelstaten Vorarlberg en Tirol. De ziekteverwekker bij het wild in Vorarlberg vormt een gevaar voor mens en dier, zo werd gemeld. Daar zijn incidenteel runderen besmet geraakt.

Tuberculose is een chronische, bacteriële infectieziekte die mens en dier treft. Al jaren wordt de ziekteverwekker Mycobacterium caprae vastgesteld bij Edelhert in het alpiene gebied in het grensgebied van Duitsland en Oostenrijk.

De ziekte bij dieren  

Bij runderen kan de tijd tussen de besmetting en de eerste ziekteverschijnselen maanden tot jaren duren. In een laat stadium van de ziekte uit tuberculose zich bij runderen als een chronische, slopende aandoening met vergrote lymfeklieren, koortsaanvallen, afnemende melkproductie en vermagering. Deze symptomen kunnen echter ook bij andere ziekten optreden. Zonder onderzoek in het laboratorium kan de diagnose rundertuberculose niet definitief worden gesteld.

Wilde dieren (vooral edelherten, wilde zwijnen en dassen) kunnen zogenaamde «reservoirs» van de tuberculoseverwekkers zijn. Dat betekent dat de ziekte zich deels onopgemerkt gedurende lange tijd in de vrijlevende populaties kan handhaven en zo steeds opnieuw tot besmettingen bij runderen kan leiden. Overdracht van tuberculoseverwekkers tussen wilde dieren en runderen is in beide richtingen mogelijk, via direct dierlijk contact of via verontreinigd water of voer.

Wat te doen?  

De bestrijding van runderttuberculose is een langdurige zaak. De ziekte blijft vaak lang onopgemerkt en kan bij het levende dier niet direct en eenduidig worden vastgesteld.

Tuberculose is een uit te roeien en dus meldingsplichtige dierziekte. Wie dieren houdt of verzorgt, moet vermoedelijke gevallen melden aan de bedrijfsdierenarts.

Voor het toezicht op tuberculose zijn de vleescontroles in de slachthuizen van groot belang. Deze controles zijn wettelijk geregeld en worden uitgevoerd door de kantonnale uitvoeringsorganen. De vleeskeurder neemt van dieren met verdachte tekenen van tuberculose monsters af en laat deze in het laboratorium onderzoeken.

Ook de verspreiding van runderttuberculose bij wilde dieren in het alpiene gebied wordt steeds vaker gemonitord. Jagers, jaagsters en wildbeheerders zijn volgens de wetgeving inzake dierziekten verplicht verdachte afwijkingen bij wilde dieren die op tuberculose wijzen te melden aan een officiële dierenarts.