Ook dolfijnen kunnen aan alzheimer lijden

De ziekte van Alzheimer is een veelvoorkomende neurodegeneratieve aandoening die vooral oudere mensen treft en leidt tot geheugenverlies, verwardheid en vergeetachtigheid.

Voor het eerst tekenen van Alzheimer bij tandwalvissen

Een nieuwe studie, gepubliceerd in het European Journal of Neuroscience, heeft echter aanwijzingen gevonden dat ook andere diersoorten aan deze verzwakkende ziekte kunnen lijden. Door postmortaal onderzoek bij 22 tandwalvissen (Odontoceti) ontdekten de deskundigen in de hersenen van drie dolfijnsoorten die aan de Schotse kust waren gestrand tekenen van de ziekte van Alzheimer.

De wetenschappers onderzochten exemplaren van vijf soorten: Rissodolfijnen, langvin-griendwalvissen, witsnuitdolfijnen, bruinvissen en tuimelaars. «We hebben de volledige hersenen onderzocht om laesieprofielen op te stellen die aanvullende markers voor de ziekte van Alzheimer bevatten», aldus hoofdauteur van de studie Mark P. Dagleish, expert in anatomische pathologie aan de Universiteit van Glasgow.

Fosfo-tau en amyloïde-bèta-plaques bij dolfijnen

Uit de analyse bleek dat drie oude dolfijnen – een langvin-griendwalvis, een witsnuitdolfijn en een tuimelaar – hersenlaesies vertoonden die in verband worden gebracht met de ziekte van Alzheimer bij de mens. Meer precies leken deze dieren fosfo-tau en gliacellen te hebben opgehoopt en amyloïde-bèta-plaques te hebben gevormd, oftewel klontering van een eiwit dat voorkomt in de hersenen van mensen die aan deze ziekte lijden.

Volgens Dagleish zijn deze bevindingen «het eerste bewijs dat dieren spontaan de laesies ontwikkelen die geassocieerd worden met de ziekte van Alzheimer», waarvan de wetenschap tot nu toe aannam dat ze zich alleen bij de mens konden ontwikkelen. De vergelijkbare neuropathologie van de verouderde dolfijnen en van mensen met Alzheimer wijst er weliswaar op dat ook deze zeezoogdieren vatbaar zijn voor de ziekte, maar een eenduidige diagnose zou alleen gesteld kunnen worden als ook duidelijke cognitieve tekortkomingen worden vastgesteld.

Theorie van de «zieke leider»

«Het gelijktijdig optreden van amyloïde-bèta-plaques en gehyperfosforyleerde tau-pathologie in de hersenen van odontoceten toont aan dat deze drie soorten spontaan een AD-achtige neuropathologie ontwikkelen. De betekenis van deze pathologie voor de gezondheid en uiteindelijk de dood van de dieren is nog niet opgehelderd. Ze zou echter kunnen bijdragen aan de oorzaken van het onverklaarbare stranden bij sommige odontocetensoorten en ondersteunt de theorie van de ‘zieke leider’, volgens welke gezonde soortgenoten in een school stranden vanwege de sterke sociale samenhang», aldus de auteurs tot besluit.