Verkeerde recreatieve jacht decimeert gemzen

Er zijn steeds minder gemzen.

Niet alleen in Zwitserland, maar in het hele Alpengebied daalt de populatie van het wilde dier, meldde Radio SRF. Inderdaad duiken in de jachtstatistiek van de federale overheid in 2020 nog maar 90'000 gemzen op. Vijftien jaar eerder waren dat er 97'000.

Stabiele bestanden alleen op papier

De ontwikkeling van de gemzenbestanden in Zwitserland is waarschijnlijk in vergelijking met andere Alpenlanden het nauwkeurigst onderzocht. In een langetermijnoverzicht lijken de gemzenbestanden, zoals ze door de verantwoordelijke wildbeheerders in de afzonderlijke kantons worden geteld, al 40 jaar stabiel te zijn. Tussen de kantons bestaan echter deels duidelijke verschillen, die niet alleen kunnen worden toegeschreven aan een andere methodiek of gegevensverzameling.

Lobby van de recreatieve jacht schuift schuld af op recreatiesporters

De schuldigen voor de afname van de gemzen waren snel gevonden: mountainbikers, klimmers, hondenbezitters. Recreatieve jager David Clavadetscher, de directeur van de militante vereniging JagdSchweiz, zei tegenover Radio SRF: «Het grootste probleem voor de gemzen is de vrijetijdsmaatschappij, die zowel in de zomer als in de winter verstoringen veroorzaakt.»

Telefoontje met de Schweizer Alpen-Club SAC. Een gems prijkt op hun logo. De bergvrienden laten de schuld niet zomaar in hun bergschoenen schuiven: «Recreatiesporters zijn zeker niet de grootste bedreiging voor de landelijke populatie van de gemzen», zegt Philippe Wäger, milieuchef van de SAC. Er zijn geen bewijzen voor deze beschuldiging.

Het probleem was eigen gemaakt: Verkeerde recreatieve jacht

Al in 2015 bleek: de situatie is complexer dan gedacht. Op een bijeenkomst spraken kantonale jachtinspecteurs en deskundigen van de federale overheid over de ontwikkeling van de Zwitserse gemzenpopulatie. Een reden voor de bijeenkomst was dat de recreatieve jagers en jaagsters in vergelijking met vroeger duidelijk minder Gemzen schoten, de hoeveelheid buit was regelrecht «ingestort».

Maar als belangrijkste factor voor de teruglopende gemzenbestanden noemden de deelnemers aan de bijeenkomst de recreatieve jacht: te hoge jachtdruk, ontbrekende basis voor de jachtplanning en te late aanpassing van de jachtplanning. Kortom, het probleem was eigen makelij: er werden te veel en de verkeerde gemzen geschoten, schrijft de auteur Stefanie Hablützel op Zeit.de.

In de kantons Wallis en Ticino had, zo stelde het congresverslag vast, de recreatieve jagers door politieke druk verhinderd dat de trofeeënjacht werd afgeschaft. In plaats van te jagen volgens wildbiologische criteria, werden ook verder de bokken op hun beste leeftijd met de mooiste hoorns geschoten – en dus juist die wilde dieren die belangrijk zijn voor een efficiënte en energiebesparende voortplanting.

In het Zwitserse Nationaal Park in het Engadin wordt al meer dan 100 jaar niet meer gejaagd en daar is de gemzenpopulatie sinds 1920 constant rond de 1.350 stuks.