Melk zonder scheiding van moeder en kalf

Elk jaar krijgt elk van de ongeveer 500.000 melkkoeien in Zwitserland een kalf, zodat ze voor de melkproductie kunnen worden ingezet. Melkkoeien die hun kalveren mogen verzorgen, zijn helaas een zeldzaamheid.

In de huidige zuivelindustrie worden moeder en kalf meestal kort na de geboorte van elkaar gescheiden. Dit komt doordat de mens alle melk voor zichzelf opeist. Op zaterdag 10 oktober zijn de juridische onduidelijkheden al 100 dagen opgelost en mogen de kalveren wettelijk officieel bij hun moeders blijven. Helaas passen echter nog maar weinig bedrijven moedergebonden kalveropfok toe: in meer dan 99 procent van de gevallen wordt het pasgeboren kalf van zijn moeder gescheiden. VIER PFOTEN moedigt bedrijven aan over te stappen op moedergebonden kalveropfok.

Alleen een koe die kalft, geeft melk

In Zwitserland leven ongeveer 500.000 melkkoeien. Melkkoeien geven echter niet «zomaar» melk. De melk is eigenlijk bedoeld om haar kalf te voeden – het is moedermelk. Alleen wanneer de koe een kalf heeft gebaard, produceert ze ook melk. Melkkoeien baren daarom elk jaar een kalf. Omdat wij mensen echter alle melk willen gebruiken, worden koe en kalf meestal kort na de geboorte van elkaar gescheiden en brengen de kalveren hun eerste weken alleen door in zogeheten kalverhutten. Contact met soortgenoten is er vaak alleen door tralies heen en ze krijgen de melk, of vaak zelfs alleen melkvervanger, uit zuigemmers of drinkautomaten. Zowel de kalveren als hun moeders lijden hier enorm onder, want koeien willen hun kalveren verzorgen en de kalveren hebben hun moeders nodig, omdat ze geboren worden zonder eigen immuunsysteem.

De natuurlijke band beleven

Er is een alternatief: moedergebonden kalveropfok. Daarbij kunnen de kalveren enkele maanden bij hun moeder blijven en aan het uier drinken, ook al wordt de koe nog steeds gemolken. Koe en kalf kunnen zo hun natuurlijke band beleven en door het drinken van moedermelk krijgt het kalf belangrijke voedingsstoffen die zijn afgestemd op zijn individuele behoeften, om zich gezond te ontwikkelen. Vanuit het oogpunt van dierenwelzijn is een dergelijke productiewijze een aanzienlijke verbetering van het welzijn van koe en kalf.

Lange was de toelaatbaarheid van het grootbrengen van kalveren bij hun moeder omstreden vanwege een twijfelachtige, verouderde rechtsnorm. Met de herziening van het levensmiddelenrecht is die juridische hindernis weggenomen en sinds 100 dagen mogen de kalveren nu officieel bij hun moeders blijven en op een heel natuurlijke manier de melk uit de uier van hun moeder drinken.

VIER PFOTEN hoopt nu dat veel melkveebedrijven zo snel mogelijk overstappen op deze diervriendelijkere melkproductie.

Van de ongeveer 19’000 melkveebedrijven zijn er minder dan 30 bekende bedrijven die hun kalveren bij de moeders laten opgroeien. Je ziet weliswaar veel koeien met hun kalveren. Wat veel mensen echter niet weten, is dat het daarbij niet om melkkoeien gaat, maar om runderen voor de vleesproductie. Daar is de zoogkoeienhouderij al enkele jaren geleden gemeengoed geworden.

Yasmine Wenk, campaigner bij VIER PFOTEN Zwitserland

Gezondere dieren met een hoge sociale competentie

Kalfjes worden geboren zonder eigen immuunsysteem, daarom is de zogenaamde biest (eerste melk) kort na de geboorte van doorslaggevend belang voor het kalf. De eerste melk voorziet het kalfje van de benodigde afweerstoffen om het immuunsysteem op te bouwen. Dat werkt vergelijkbaar met de mens. Hoewel de kalveren de biest ook bij de conventionele opfok rechtstreeks van de mens krijgen, heeft het zogen bij de moeder een groot voordeel: als het kalf ook na deze «biestperiode» door de koe wordt gezoogd, heeft dat een positieve invloed op de gezondheid van de kalveren. De koe kan haar kalf namelijk via de melk blijven voorzien van precies de juiste voedingsstoffen en afweerstoffen, waardoor het kalf minder vatbaar is voor ziekten. Bovendien is het contact met de moeder zeer belangrijk voor de sociale ontwikkeling van de kalveren. Ze krijgen genegenheid en leren gedragingen, oftewel de sociale omgang, ook met volwassen koeien.

Onder https://www.mu-ka.ch vind je een kaart met bedrijven en verkooppunten in Zwitserland voor melk en zuivelproducten van kalveren die bij hun moeder zijn grootgebracht.