Wijziging jachtwet: catastrofe voor wilde dieren

De Duitse federale minister van Landbouw Julia Klöckner (CDU) heeft op 4 november 2020 het ontwerp voor de herziening van de federale jachtwet gepresenteerd.

Maar de ramp voor de wilde dieren is dat er, in plaats van om redenen van dierenwelzijn minder wilde dieren te schieten, juist meer reeën en wilde zwijnen geschoten moeten worden. Duitsland had voor reeën, herten en wilde zwijnen al de langste jachtseizoenen van Europa. Het resultaat: ondanks of juist vanwege de intensieve recreatieve jacht stijgt de jachtbuit al tientallen jaren. De herziene jachtwet maakt nu zelfs recreatieve jacht mogelijk tijdens de nacht, met behulp van nachtrichttechniek en met zoeklichten.

De opdracht van de coalitie was om de jachtopleiding landelijk te harmoniseren, de voor mens en dier giftige loodinbreng door jachtmunitie te verminderen en een bewijs van schietoefening in te voeren. Maar wat heb je aan een bewijs van schietoefening? Doeltreffender in het belang van het dierenwelzijn zou een bewijs van schietprestatie zijn geweest, zodat alleen nog recreatieve jagers en recreatieve jaagsters op jacht mogen die hebben aangetoond dat ze bij het schieten ook echt raak kunnen schieten.

Hoe meer reeën en wilde zwijnen er worden geschoten, hoe meer ze zich voortplanten

Hoewel er in Duitsland meer wilde zwijnen worden afgeschoten dan ooit sinds het begin van de registratie in de jaren 1930, blijft het aantal wilde zwijnen stijgen. De reden: recreatieve jacht leidt tot ongecontroleerde voortplanting van wilde zwijnen. Hoe paradoxaal het ook klinkt: hoe meer er door recreatieve jagers op wilde zwijnen wordt gejaagd, hoe sterker ze zich voortplanten. Steeds meer wetenschappers wijzen op dit verband. De natuur had eigenlijk alles uitstekend geregeld: ervaren vrouwelijke wilde zwijnen, de leidende bargen, zorgen voor orde in de roedel en voor geboortebeperking. De hormonen van de leidende bargen bepalen de bevruchtingsbereidheid van alle vrouwtjes in de groep en voorkomen dat te jonge dieren worden bevrucht. Ontbreken de leidende bargen omdat ze bij de recreatieve jacht zijn gedood, dan valt de orde weg. De sociale structuur is vernietigd en de dieren planten zich ongecontroleerd voort. Meer hierover in het dossier Waarom recreatieve jacht als populatiebeheer faalt.

Ook het reeënbestand houden recreatieve jagers constant op een hoog niveau. Een aanhoudend hoge jachtdruk van ongeveer een miljoen afgeschoten reeën per jaar heeft het bestand niet teruggebracht tot het gewenste niveau, maar juist op een hoog niveau uiterst productief gehouden. Want hoe meer reeën er worden afgeschoten, hoe meer ze zich voortplanten. In plaats van wildschade te voorkomen, lokt recreatieve jacht juist wildschade uit. Reeën zijn van nature bewoners van weilanden en bosranden. Pas de recreatieve jacht drijft de dieren het bos in, waar ze de voor hen levensnoodzakelijke grassen en kruiden niet vinden en hun niets anders overblijft dan aan knoppen te knabbelen.

De gerenommeerde zoöloog prof. dr. Josef H. Reichholf bracht het als volgt op de punt: «Jacht reguleert niet. Ze creëert overmatig grote en onderdrukte bestanden.»

Drijf- en drukjachten: tot 70 % van de dieren is niet meteen dood

Bij de meeste drukjachten wordt nu al alles neergeschoten wat voor de loop komt, ook door jachttoeristen uit Nederland en Denemarken, die in Saksen of Beieren nauwelijks goedkopere trofeeschoten kunnen krijgen. Deze vorm van recreatieve jacht is vaak in strijd met het dierenwelzijn. Want reeën en wilde zwijnen worden vaak slechts verwond. De trefkansen bij «bewegingsjachten» (de dieren worden opgeschrikt en op de vlucht neergeschoten) zijn bijzonder laag. Meer over dit dierenwelzijnsprobleem.

Volgens de Tierärztliche Vereinigung für Tierschutz e.V. sterft tot 70 procent van de wilde dieren, vooral bij drijfjachten, niet meteen, maar lijdt het afschuwelijke kaak-, buik- en pootschoten. Uit onderzoek zou blijken dat bij drijfjachten slechts ongeveer een derde van de wilde zwijnen met een schot op het schouderblad werd gedood; de overgrote meerderheid werd slechts aangeschoten en «vertoonde buikschoten, dijschoten of pootschoten». Ook zouden 60 procent van de vrouwelijke reeën buikschoten hebben.

Op die manier worden veel dieren «slechts» aangeschoten en kunnen ze ontsnappen. Deze dieren sterven vaak na uren of dagen een pijnlijke dood. Het «nazoeken», voor zover dat al plaatsvindt, duurt vaak uren of dagen. Veel dieren worden pas dagen later gevonden, wanneer ze ergens ellendig aan hun verwonding zijn bezweken. Sommige wilde dieren sterven helemaal niet aan de schotwond zelf, maar aan de gevolgen, bijvoorbeeld omdat ze met een kapotgeschoten kaak geen voedsel meer kunnen opnemen.

Bernd Krewer, boswachter en nazoekgeleider, die met zijn honden na recreatieve jachten aangeschoten dieren opspoort om ze het genadeschot te geven, schreef al meer dan 20 jaar geleden: «We moeten blij zijn dat zulke dingen niet al te vaak in de openbaarheid komen; het zou er met onze pretentie natuurbeschermers te zijn niet erg goed uitzien.» (Bernd Krewer: Über Hirsche, Hunde und Nachsuchen. Neudamm-Neudamm, 1998, 2e druk, p. 80, p. 85)

Dat wilde dieren zelden goed worden geraakt en deels levend door de jachthond aan stukken worden gescheurd, geven recreatieve jagers onderling openlijk toe in internetforums. In het openbaar en in officiële verklaringen van de jachtverenigingen wordt echter regelmatig beweerd dat de wilde dieren door het schot meteen dood zijn. Zulke Jachtmythen houden geen stand bij wetenschappelijke toetsing.

Nazoekgeleider Bernd Krewer gelooft niet dat de waarheid blijvend geheim te houden is: «Als het dierenbeschermers zou lukken een drukbezette schweißhondgeleider om te praten, zouden we de jacht een dag later definitief kwijt zijn. Er moet veel veranderen in het doen en laten van de jagerij als we willen standhouden tegenover de steeds kritischer wordende bevolking en van haar het mandaat willen krijgen voor het voortbestaan van onze jacht. Als de samenleving de jacht niet meer accepteert, zal ze verdwijnen en worden vervangen door andere vormen van gebruik en regulering» (ibid., p. 180).

De jachtwetswijziging van minister Klöckner werd ook in pers en televisie met deels duidelijke woorden bekritiseerd:

Bijzonder de moeite waard op ZDF.de, 4.11.2020: «De jacht moet worden afgeschaft», discussie over een jachtverbod op wilde dieren:

Lezenswaardig commentaar van redacteur Peter Carstens in het tijdschrift GEO: Onderschat dierenwelzijnsprobleem: tienduizenden reeën sterven pijnlijk na het schot.

Artikel van prof. Josef H. Reichholf over het huidige debat over de ombouw van het bos: «Meer reeën schieten redt noch het bos noch het klimaat.» Een aanhoudend hoge jachtdruk van ongeveer een miljoen afgeschoten reeën per jaar heeft de populatie niet op het gewenste niveau gereguleerd, maar op een hoog niveau uiterst productief gehouden, aldus prof. Reichholf.