India: zwerfhonden redden of doden?

Wat moet men doen als er veel zwerfhonden honden zijn en er tegelijkertijd veel medeleven met de dieren bestaat in de samenleving?

De dieren trekken aan de kleren, bijten de jongen in armen, benen en gezicht. Later sterft de vijfjarige. Dat gebeurde volgens de media bijvoorbeeld in maart in de Indiase stad Hyderabad. Vergelijkbare berichten leest men in India om de paar dagen in de media. Daarom bestaan er ook adviesartikelen. «Hoe bescherm je jezelf als een zwerfhond aanvalt? Hier zijn 5 tips», schreef onlangs bijvoorbeeld de «Hindustan Times». Ze raadde onder andere aan: direct oogcontact vermijden, afstand houden, niet wegrennen.

De Indiase grondwet benadrukt eigenlijk de coëxistentie van mensen en andere levende wezens, en het medeleven met hen. Op straat in Indiase steden ziet men regelmatig zwerfhonden, katten, koeien en apen. Maar de vele aanvallen van straathonden hebben ertoe geleid dat het overheidsprogramma voor de sterilisatie van zwerfhonden steeds vaker bekritiseerd wordt en er soms gepleit wordt voor drastischere maatregelen, zoals het gericht doden van de honden om het probleem onder controle te krijgen.

Zij die voorstander zijn van het doden van zwerfhonden, beargumenteren dat dit niet op een brute manier gebeurt en dat het bijvoorbeeld ook in de Verenigde Staten wordt toegepast. Een hond heeft een eigenaar nodig die voor hem zorgt. Is dat niet het geval, dan moet hij naar een opvangvoorziening. Vandaar kan hij geadopteerd of eventueel gedood worden. Vorig jaar wilde de deelstaat Kerala bij het Hooggerechtshof gedaan krijgen dat bepaalde honden gedood mochten worden – maar dat verzoek werd afgewezen.

«Als Geweld aan dieren niet kan worden goedgekeurd, betekent dat niet dat je honden vrije doorgang op straat moet geven», schrijft de verstedelijkingsexpert Ramanath Jha van de denktank Observer Research Foundation in hoofdstad New Delhi op de website van zijn organisatie: «Er komen voortdurend berichten uit veel steden over sterfgevallen, bijtincidenten en agressieve zwerfhonden. Dat maakt het leven gevaarlijk en moeilijk – vooral voor kinderen en ouderen.»

Meer dan 1,9 miljoen hondenbijtincidenten

Jha stelt dat het overheidsprogramma voor sterilisatie van honden er tot nu toe niet in geslaagd is het aantal zwerfhonden te verminderen. De kosten van het programma zijn hoog en er is te weinig geld beschikbaar.

Het sterilisatieprogramma wordt gefinancierd door lokale overheden en particuliere donaties. Vooral niet-gouvernementele organisaties voeren het uit. Zij steriliseren zwerfhonden en vaccineren hen tegen hondsdolheid.

De niet-gouvernementele organisaties, maar ook hondenliefhebbers en dierenbeschermers zijn woedend over de circulerende voorstellen om honden te doden. Ayesha Christina van de niet-gouvernementele organisatie Neighbourhood Woof in New Delhi zegt bijvoorbeeld: «Het is een goed systeem. Het moet alleen effectiever en breder worden toegepast.» Ze voegt daaraan toe: «Sommige critici zeggen dat alleen agressieve en bijtende honden moeten worden gedood. Maar wie kan precies beslissen welke honden dat zijn?»

Volgens schattingen van de overheid waren er in 2019 ongeveer 15,3 miljoen zwerfhonden in India. Het land heeft ongeveer 1,4 miljard inwoners.

Verscheidene deskundigen geloven dat de geschatte hondenpopulatie te laag is. Dierenarts Gowri Yale van de niet-gouvernementele organisatie Mission Rabies wordt door de "Times of India" als volgt geciteerd: «In 2016 begonnen we te werken in Goa en werd ons verteld dat de geschatte hondenpopulatie 30.000 bedroeg. Maar we merkten dat de populatie ongeveer 130.000 telde.»

Volgens gegevens die in het Indiase parlement zijn gepresenteerd, werden in 2022 meer dan 1,9 miljoen hondenbijtincidenten gemeld. Toch geloven velen dat er een groot aantal onbekende gevallen is.

WHO: Tot 20.000 doden door hondsdolheid

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) schat verder dat in India jaarlijks 18.000 tot 20.000 mensen aan hondsdolheid sterven – wat ongeveer een derde van alle hondsdolheid-doden wereldwijd zou zijn. De ziekte kan normaal gesproken met een vaccin worden voorkomen. Ze wordt overgebracht op mensen via speeksel, voornamelijk van honden.

Honden zijn van nature eigenlijk vriendelijk en vallen alleen in uitzonderlijke situaties aan, benadrukt Ambika Shukla van de organisatie People for Animals, die ook deelneemt aan het sterilisatieprogramma. Bijvoorbeeld wanneer mannetjes loops zijn of vrouwtjes net jongen hebben gekregen en die willen beschermen. Of wanneer andere honden hun territorium binnenkomen. «Het overheidsprogramma helpt in al deze situaties door sterilisatie en vaccinatie», zegt Shukla.

Het debat over straathonden blijft in de Indiase media en op sociale media hoog oplaaien. De regering hoopt het hondsdolheidprobleem tegen 2030 onder controle te krijgen. Ayesha Christina van Neighbourhood Woof in New Delhi vindt het moeilijk om dit doel te bereiken. Zo voeren dierenvrienden de straathonden elke dag – wat zeker niet bijdraagt aan het krimpen van de populatie. Meer over dit onderwerp dierenwelzijn en dierenrechten.