Ruimte: ruimtestation observeert wilde dieren

Met het Icarus-project willen onderzoekers beter waarschuwen voor aardbevingen, epidemieën volgen en dieren beschermen. Terwijl de twee kosmonauten de Icarus-antenne aan het ISS monteerden, draaide het ruimtestation vijf keer om de aarde. Nu kan het enorme project voor dierobservatie van start gaan.

Tijdens de ruim zeven uur durende ruimtewandeling monteerden de ruimtevaarders Oleg Artemjev en Sergej Prokopjev een antenne aan de buitenkant van het ISS. Die is cruciaal voor het zogeheten Icarus-project – een gigantisch wetenschappelijk project waarmee onderzoekers het leven op aarde volledig opnieuw willen begrijpen.

Doel van dit project is om bewegingen van wilde dieren op aarde beter in kaart te brengen. Onderzoekers willen de dieren uitrusten met minizenders ter grootte van een duimnagel die slechts vijf gram wegen en hen met behulp van het ISS volgen. Zij hopen daarmee inzicht te krijgen in bijvoorbeeld de trek van trekvogels, wat moet bijdragen aan de soortenbescherming.

“Over tien jaar weten we welke dieren natuurrampen kunnen voorspellen.” Martin Wikelski

Trekvogels op het spoor

Ook plagen kunnen daardoor effectiever worden bestreden. Ooievaars rusten tijdens hun trek naar het zuiden bijvoorbeeld in de buurt van grote sprinkhanenzwermen – met behulp van Icarus moeten die worden gelokaliseerd, legde de wetenschappelijk leider van het Icarus-project, professor Martin Wikelski van het Max-Planck-Instituut voor Ornithologie in Radolfzell, uit.

“We hopen duidelijkheid te krijgen over de trekroute die de inheemse vogels kiezen, zodat we onze beschermingsinspanningen op de rustplaatsen gericht kunnen inzetten en wetenschappelijk onderbouwde eisen voor vogelbescherming aan de Europese Commissie kunnen stellen”, aldus Nabu-directeur Leif Miller.

De natuurbeschermers hebben samen met een Maltese partnerorganisatie tortelduiven uitgerust met zenders die moeten communiceren met de antenne op het ISS. De Nabu hoopt bovendien de gevolgen van de klimaatverandering voor trekdieren te kunnen observeren en inzichten te verwerven over bijvoorbeeld de overdracht van ziekten. Naast vogels zullen ook vleermuizen, zeezoogdieren, vissen en vlinders worden gevolgd.

Project start in 2019

Het eigenlijke project moet begin 2019 van start gaan. De voorbereidingen duurden bijna twee decennia. Naast Roskosmos zijn vooral de Max-Planck-Gesellschaft, het Duitse Centrum voor Lucht- en Ruimtevaart (DLR) en de Universiteit van Konstanz betrokken. Meer over Milieu en natuurbescherming.