Rechtbank bevestigt vrijspraak van ARIWA-dierenrechtenactivisten

Animal Rights Watch (ARIWA) publiceerde in 2013 filmmateriaal uit de «van Gennip Tierzuchtanlagen GmbH» in Sandbeiendorf (Saksen-Anhalt).

De opnames lieten massale dierenmishandeling en ernstige overtredingen van de dierenwelzijnswetgeving zien in een van de grootste varkensfokbedrijven van Duitsland. Controles door de overheid bevestigden een groot deel van de overtredingen. Terwijl het strafproces tegen de verantwoordelijken van de van Gennip Tierzuchtanlagen GmbH & Co. Handels-Kommanditgesellschaft wegens overtreding van § 17 TierSchG eind 2015 werd stopgezet, stonden de onderzoeksactivisten al in september 2016 voor de rechter bij het Amtsgericht Haldensleben wegens huisvredebreuk.

Vrijspraak wegens rechtvaardigende noodtoestand

De rechtszitting eindigde met een vrijspraak op grond van § 34 StGB «Rechtvaardigende noodtoestand». De rechter van het Amtsgericht Haldensleben oordeelde dat het rechtsgoed dierenwelzijn in de installatie met 65.000 dieren in zodanige mate werd geschonden dat de door de drie activisten gepleegde huisvredebreuk gerechtvaardigd was. Het Openbaar Ministerie van Maagdenburg ging tegen het vonnis in beroep. Het Landgericht Magdeburg bevestigde het vonnis in oktober 2017. In zijn motivering ging het Landgericht nog verder dan de argumentatie van het Amtsgericht Haldensleben. Het erkende ten gunste van de beschuldigden de nog «sterkere» rechtvaardigingsgrond van noodhulp (§ 32 StGB). Tegen dit vonnis stelde het Openbaar Ministerie cassatieberoep in. De behandeling van het cassatieberoep vond plaats op 22 februari 2018 bij het Oberlandesgericht Naumburg. Het Oberlandesgericht heeft het cassatieberoep van het Openbaar Ministerie verworpen. De vrijspraak is daarmee onherroepelijk – een belangrijk vonnis in naam van de dieren.

Het betreden van installaties voor documentatiedoeleinden is gerechtvaardigd

Vanuit het oogpunt van ARIWA is het betreden van installaties van de dierindustrie voor documentatie- en bewijsdoeleinden gerechtvaardigd. Het recht van dieren op fysieke en psychische integriteit en op een leven zonder kwelling en benauwenis weegt naar ons oordeel zwaarder dan het huisrecht van de exploitanten en hun economische belangen. Een minder ingrijpend middel om het publiek te informeren over de toestanden in de dierfabrieken en om de opsporings- en veterinaire autoriteiten tot optreden aan te zetten, is ons niet bekend. Vaak worden de veterinaire autoriteiten namelijk pas actief tegen schendingen van het dierenwelzijn wanneer er videomateriaal beschikbaar is en de publicatie ervan zorgt voor publieke belangstelling voor verdere opheldering. Wij zien in het maken en verspreiden van deze opnamen daarom geen rechtsovertreding, maar een burgerplicht. Het vonnis in deze herzieningsprocedure kan de juridische beoordeling van dergelijke zaken fundamenteel beïnvloeden.

Mijlpaal voor de dierenrechtenbeweging

«Volgens PETA is het niet alleen gerechtvaardigd om veehouderijbedrijven voor documentatiedoeleinden te betreden, maar zelfs noodzakelijk. De lichamelijke en psychische integriteit van dieren weegt zwaarder dan het huisrecht van de exploitanten. Veterinaire autoriteiten worden bovendien vaak pas actief wanneer er al bewijs voorhanden is en de zaak van openbaar belang is – ook in dit geval hebben de bevoegde autoriteiten ondanks beter weten niet gehandeld. De verdachten moesten dus zelf in actie komen om de misstanden te documenteren. Dat de dierenrechtenactivisten onder eigen naam zijn opgetreden en niet anoniem hebben gehandeld, is volgens de rechtbank toe te juichen. Consumenten worden misleid door de leugens van de dierlijke productiesector, terwijl zij juist geïnformeerd zouden moeten worden over de ware toestanden in de bedrijven, zodat zij een bewuste aankoopbeslissing kunnen nemen. Dat de verdachten drie instanties hebben moeten doorlopen en zo door justitie zijn gecriminaliseerd, is schandalig. De herzieningsprocedure zal de juridische beoordeling van vergelijkbare zaken echter fundamenteel beïnvloeden – het vonnis is dus een mijlpaal voor de dierenrechtenbeweging en een zware slag tegen de agrarische maffia», aldus dr. Edmund Haferbeck, hoofd van de afdeling Recht en Wetenschap bij PETA.