Een man sterft in Harchies en Europa kijkt weg

Het is een lokaal bericht uit een klein grensplaatsje, één van de vele.

Maar precies daarin schuilt het probleem: zulke «individuele gevallen» tellen zich, door heel Europa, op tot een dodelijke statistiek, zonder dat er ooit een centraal, transparant register bestaat.

De simpele vraag «Hoeveel mensen zijn er in het huidige jachtseizoen in Europa al gestorven?» heeft een onaangenaam antwoord:

Niemand weet het precies.

Er is:

• geen EU-brede meldingsplicht,
• geen gemeenschappelijke database,
• zeer verschillende nationale definities van «jachtongeval» (telt alleen een vuurwapen? Alleen tijdens officiële jachttijden?),
• en veel voorvallen die wel in lokale media verschijnen, maar nooit officieel worden verzameld.

Toch kan er een beeld worden geschetst, en dat beeld is allesbehalve geruststellend.

Frankrijk en Italië: twee voorbeelden van een structureel probleem

Frankrijk: 100 ongevallen, 11 doden in slechts één seizoen

Frankrijk is een van de weinige landen waar een overheidsinstantie jachtongevallen systematisch registreert.

Voor het seizoen 2024/2025 meldt het Office français de la biodiversité (OFB):

• 100 ongevallen met vuurwapens
• 11 doden (allemaal recreatieve jagers)
• 16 gewonde niet-jagers, drie daarvan zwaargewond
• 135 «incidenten» zonder persoonlijk letsel – waaronder 58 beschoten huizen, 27 voertuigen en 50 huisdieren.

Dat is de officiële balans voor één seizoen in één land. Dierenwelzijnsorganisaties spreken terecht van een «duidelijk gestegen» aantal dodelijke jachtongevallen.

Italië: 62 ongevallen, 14 doden – volgens de jachtvereniging zelf

In Italië analyseert de universiteit van Urbino al jaren landelijk mediaberichten over jachtongevallen. Voor het jachtseizoen 2024/2025 komt de analyse uit op:

• 62 ongevallen
• 14 dodelijke slachtoffers

Opmerkelijk: deze cijfers worden door Italiaanse jagersverenigingen zelf verspreid, als bewijs dat men "aan veiligheid werkt". Voor de slachtoffers verandert dat niets en aan de volledigheid ervan bestaan aanzienlijke twijfels.

Italien: Krieg gegen die Bevölkerung mit Jagdgewehren

Huidig seizoen 2025/2026: een bloedige herfst en slechts brokstukken aan gegevens

Het lopende jachtseizoen 2025/26 is in grote delen van Europa in september begonnen. Officiële totaalcijfers zijn logischerwijs nog niet gepubliceerd. Toch ontstaat er al nu, op basis van ngo-rapporten en mediaberichten, een alarmerend beeld.

Italië: minstens 7 doden en 22 gewonden in enkele maanden

Een Italiaanse dierenwelzijnsorganisatie, die jachtongevallen systematisch documenteert, spreekt voor de eerste ongeveer drie maanden van het seizoen 2025/26 alleen al bij everzwijnenjachten van:

• 29 getroffen personen,
• waaronder 7 doden en 22 gewonden.

Deze cijfers betreffen slechts een deel van de jacht (wilde zwijnen), slechts één land en slechts een fragment van het seizoen.

Tegelijkertijd berichten Italiaanse regionale media over verdere dodelijke jachtongevallen:

• Een 69-jarige jager wordt in de provincie Pistoia bij een everzwijnenjacht dodelijk getroffen door "vriendschappelijk vuur".
• Een 80-jarige jager in de Maremma sterft nadat hij tijdens een jacht door een kogel in de borst wordt getroffen.
• In meerdere Noord-Italiaanse regio's vallen nog meer dodelijke schoten op jachtdeelnemers, bijvoorbeeld in Piëmont of Friuli.

Veel van deze gevallen zijn zeer waarschijnlijk al opgenomen in de ngo-cijfers. Ze laten vooral zien hoe dicht de keten van tragedies is.

Spanje: een recreatieve jager doodt zijn begeleider

In Catalonië sterft in november een recreatieve jager, wanneer zijn begeleider bij het hanteren van het geweer een schot laat afgaan. Politie en media spreken van een jachtongeval en onderzoeken de zaak wegens dood door schuld.

België: de zaak Harchies

Terug naar België: in Harchies wordt een recreatieve jager bij een drijfjacht in de buurt van de Franse grens dodelijk getroffen. Omwonenden horen een schot en geschreeuw; voor de man komt elke hulp te laat. Nog een dode, nog een lokaal bericht, maar geen vermelding in een Europese totaalstatistiek.

Ierland en andere landen: soortgelijke berichten

Ook buiten het continent, maar binnen het "Europese jachtmodel", stapelen de berichten zich op: in Ierland sterft bijvoorbeeld een 21-jarige tijdens de vossenjacht door een geweerschot.

En zelfs jachtlobby-organisaties op Europees niveau geven toe dat er telkens weer dodelijke jachtongevallen plaatsvinden, ook al benadrukken zij dat de cijfers "dalend" zijn en dat men werkt aan "veilige drijfjachten".

Wat kan er serieus gezegd worden?

Op basis van de beschikbare gegevens en berichtgeving in de media kan voor het huidige jachtseizoen 2025/2026 slechts een voorzichtige uitspraak worden gedaan:

• Er bestaat geen centraal, officieel register voor jachtongevallen in Europa.
• Alleen al in Italië spreken analyses van ngo's en media van minstens zeven doden en meer dan twintig gewonden in de eerste maanden van het seizoen.
• In meerdere andere landen – zoals Spanje, België en Frankrijk – zijn deze herfst eveneens dodelijke jachtongevallen gedocumenteerd.

Voorzichtig geformuleerd betekent dit:

In het lopende Europese jachtseizoen 2025/26 zijn aantoonbaar al minstens ruim een dozijn mensen omgekomen door jachtactiviteiten. Het werkelijke aantal ligt met grote waarschijnlijkheid duidelijk hoger.

Ter vergelijking: alleen al in Frankrijk stierven in het afgeronde seizoen 2024/25 officieel 11 mensen, in Italië in dezelfde periode 14. Het zou wereldvreemd zijn om aan te nemen dat Europa als geheel in het huidige seizoen plotseling ver onder deze aantallen zou blijven, temeer daar het seizoen nog lang niet is afgelopen. Ook in het Duitstalige gebied waren er de afgelopen jaren telkens weer gevallen waarin gewapende recreatieve jagers in een eindstadium van waanzin doorsloegen en onschuldige omstanders doodden.

Wieder tötet Hobby-Jäger im Endstadium 4 Menschen

De onzichtbare slachtoffers: niet-jagers, huisdieren, miljoenen wilde dieren

Wanneer jachtverenigingen zoals FACE beweren dat de meeste slachtoffers "slechts jagers" zijn, schuilt daarachter een cynische logica: alsof mensenlevens minder tellen zodra iemand een geweer in de hand heeft.

In Frankrijk waren in het seizoen 2024/25 16 van de gewonden geen jagers, waaronder wandelaars en andere "gebruikers" van het landschap.

• Daarbij tonen de cijfers aan:
• Datzelfde seizoen bracht minstens 135 ernstige "incidenten" met zich mee, waarbij huizen, auto's en 50 huisdieren werden beschoten of geraakt.

Om nog maar te zwijgen van de eigenlijke hoofdslachtoffers: de wilde dieren. Organisaties die de recreatieve jacht bekritiseren, spreken van een orde van grootte van tientallen miljoenen gedode wilde dieren per jaar, alleen al in Frankrijk soms 30 tot 40 miljoen gedode dieren per seizoen; internationale studies tonen aan dat bij wolven ongeveer 60 procent van de sterfgevallen rechtstreeks te wijten is aan legale of illegale jacht.

Een vrijetijdsvermaak met een dodelijk vuurwapen

De recreatieve jacht wordt door haar lobbyorganisaties graag verkocht als «cultureel erfgoed» en «verbondenheid met de natuur». In de praktijk betekent dit:

• mensen met scherpe wapens in bossen en velden, vaak vlak bij dorpen, wandelpaden, ruiter- en fietsroutes;
• een mengeling van adrenaline, groepsdruk, onduidelijke schootsvelden en soms gebrekkige opleiding;
• en een systeem waarin ongelukken routinematig worden afgedaan als «tragische op zichzelf staande gevallen».

Tegelijkertijd blokkeren jachtverenigingen in verschillende landen strengere regels, zoals jachtverboden op zon- en feestdagen of buffer­zones rond woonhuizen, hoewel verenigingen van jachtslachtoffers en dierenbeschermingsorganisaties al jaren precies daarom vragen.

De dodelijke normaliteit van de «recreatieve jacht»

De dood van de recreatieve jager in Harchies is geen uitzondering, maar een symptoom van een normaliteit die men in Europa verbazingwekkend gemakkelijk accepteert:

• Recreatieve jagers lopen met wapens door openbare landschappen.
• Mensen – zowel recreatieve jagers als niet-jagers – sterven of raken zwaargewond.
• Huisdieren en wilde dieren worden «per ongeluk» geraakt.
• Huizen en auto's raken beschadigd door kogels.
• En toch bestaat er niet eens een Europese verplichting om deze incidenten grondig te registreren.

Zolang de recreatieve jacht wordt behandeld als het privilege van een luidruchtige minderheid in plaats van als een veiligheids- en dierenwelzijnsprobleem, zullen berichten zoals uit Harchies, Toscane of Catalonië gewoon blijven verschijnen.

We weten niet precies hoeveel mensen in Europa in het huidige jachtseizoen al zijn omgekomen door de recreatieve jacht, maar de best beschikbare gegevens wijzen erop dat het ook dit jaar weer om tientallen zal gaan. En de meeste van deze sterfgevallen zouden te voorkomen zijn geweest als politiek en samenleving de moed hadden om de recreatieve jacht radicaal te beperken of af te schaffen.

Fuchsjagd ohne Fakten: JagdSchweiz erfindet Probleme