Doden, kwellen en verminken met kerkelijke zegen

Op de dag van Hubertus, de gedenkdag van de heilige Hubertus van Luik op 3 november, bekritiseert de IG Wild beim Wild dergelijke invullingen van de kerkdienst.

Hubertusmissen, die voornamelijk mede door recreatieve jagers worden georganiseerd en bezocht, zijn niet te verenigen met de christelijke ethiek van eerbied voor het leven.

Ze vormen vaak de opmaat naar de bijzonder gruwelijke drijf- en drukjachten en speciale jachten zoals in het kanton Graubünden, waarbij recreatieve jagers door de bossen trekken en talloze dieren opjagen en doden. De IG Wild beim Wild roept de kerkvertegenwoordigers daarom op om zich in de toekomst te distantiëren van deze geweldverheerlijkende en sektarische missen.

Er is geen begrijpelijke reden voor de jacht, want die is niet geschikt om populaties duurzaam te reguleren. Jacht betekent niet minder wilde dieren, maar meer geboortes.

Als er steeds meer wilde dieren van een bepaalde soort worden geschoten omdat er steeds meer zijn, moeten er dan nog meer geschoten worden zodat er minder worden?

Historisch gezien is jagen ter populatieregulering ook geen jacht, maar terroristische zoöcide.

Volgens de Duitse Dierenartsenvereniging voor Dierenbescherming sterft bij drukjachten tot twee derde van de wilde dieren niet onmiddellijk. Met verbrijzelde botten en uitpuilende ingewanden vluchten de dieren, lijden ze vaak dagenlang aan hun verwondingen en sterven ze een gruwelijke dood als ze bij de zogenaamde naspeuring niet worden gevonden.

Talrijke wetenschappelijke studies tonen aan dat de jacht niet geschikt is om wildpopulaties duurzaam te reguleren. Wetenschappers hebben aangetoond dat in bejaagde wildzwijnpopulaties de geslachtsrijpheid van vrouwelijke dieren eerder intreedt, waardoor het geboortecijfer stijgt. Een hoge jachtdruk zorgt er dus voor dat de populatie van de betreffende wilde dieren in het gebied toeneemt. Ook de gerenommeerde bioloog prof. dr. Josef Reichholf ziet vanuit wildbiologisch perspectief geen noodzaak voor de jacht: de bijna uitgeroeide wolven hoeven niet door menselijke jagers te worden vervangen, omdat er een natuurlijke regulatie van de in het bos levende dierpopulaties plaatsvindt door omgevingsinvloeden zoals weer, voedselbeschikbaarheid of ziekten.

Het vieren van een kerkdienst die jagers symbolisch zegent voor het systematisch doden van weerloze medeschepselen, zendt een volkomen verkeerd signaal uit. Kerken moeten pleiten voor het behoud van de schepping, niet voor haar vernietiging, zegt Julia Bielecki, theologe. De Hubertusmis miskent zich bovendien aan het feit dat de heilige Hubertus van jager tot overtuigd tegenstander van de jacht werd.

De legende van Hubertus en het kruisdragende hert is bekend uit dichtkunst en beeldende kunst.

Volgens de overgeleverde legende werd Hubertus rond 655 geboren als zoon van een edelman en stierf hij in het jaar 728. In het begin leidde hij een genotzuchtig leven en was hij een gepassioneerd jager. Toen hij op een dag tijdens de jacht een hert had opgespoord en het achtervolgde om het te doden, stelde dit zich plotseling tegenover hem op. Tussen zijn gewei straalde een kruis, en in de gedaante van het hert sprak Christus tot hem: «Hubertus, waarom vervolg je mij?» Hubertus stapte van zijn paard en knielde neer voor het hert. Vanaf dat moment stopte Hubertus met jagen en leidde hij vanaf toen een eenvoudig leven.

Zover de legende. Na zijn ervaring met het hert stopte Hubertus dus met de jacht en werd hij een oprechte christen. Want ware christelijkheid en jacht gaan gewoonweg niet samen. Bij zijn ontmoeting met het hert werd hij namelijk voor een keuze gesteld: ofwel doodt hij het dier – en doodt hij daarmee ook Christus – ofwel doet hij dat niet en belijdt hij zijn geloof in Christus. Of met de woorden uit Matteüs 25:40:

Wat gij aan een van mijn minste broeders hebt gedaan, dat hebt gij aan mij gedaan.

Nergens staat geschreven dat Jezus Christus, die beide geloofsrichtingen vereren als Zoon van God, ooit dieren heeft bejaagd. Dat zou ook heel tegenstrijdig zijn, want Gods vijfde gebod luidt: «Gij zult niet doden.» Elke jacht gaat echter gepaard met doden.

Ondanks dit alles vinden jaarlijks rond 3 november, de Hubertusdag, de zogenaamde Hubertusjachten en Hubertusmissen in kerken plaats. In plaats van de heilige Hubertus tot beschermheilige van de dieren te maken, benoemde de kerk hem tot patroon van de dodenden van wilde dieren.

De betekenis van de Hubertuslegende is toch wel deze: dat de mens in harmonie en vrede met de natuur en de dieren moet leven. Hij moet niet de jager zijn, maar de beschermer en de vriend van de dieren. Zoals het zo mooi staat in Marcus 16:15: «Gaat heen in de gehele wereld en verkondigt het evangelie aan alle schepselen.» Hiermee wordt zeker niet de jacht bedoeld.

Het ware christendom is een religie van ethiek die opkomt voor barmhartigheid, eerbied voor het leven en naastenliefde. Praktiserende christenen buigen zich over de vraag hoe deze kernwaarden wereldwijd kunnen worden toegepast, en formuleren – dicht bij de Bijbel en theologisch onderbouwd – leefbare ethische richtlijnen voor een vreedzaam samenleven van mens, natuur en dier. Dieren zijn «onze broeders en zusters», onze naasten. Elk gebruik van hen – of het nu voor voedselproductie, kleding, vermaak of in dierproeven is – en elke degradatie tot koopwaar, staan haaks op een vreedzame, beschermende en levenseerbiedigende houding.