Dierlijke landbouw bedreigt niet alleen de gezondheid van wilde dieren

Gier als meststof brengt onoverzienbare risico's voor gezondheid en milieu met zich mee: via de uitwerpselen belanden nitraten en antibiotica in het grondwater en door de kostbare zuivering en filtering wordt het drinkwater duurder.

Mestopslagen vol gevaarlijk afval

In de winter zitten de mestopslagen vol gevaarlijk afval uit antibiotica, hormonen, genetisch gemanipuleerd veevoer, pesticiden, spuitmiddelen, herbiciden enzovoort. Om milieuredenen mogen landbouwers eigenlijk niet naar believen gier uitrijden: is de bodem bevroren, met sneeuw bedekt of met water verzadigd, dan mag er niet worden gegierd. Toch houden veel boeren zich niet aan de regels voor gier en kijken de autoriteiten de andere kant op.

De som van de hele giftige cocktail die Zwitserse boeren op de velden dumpen, tast ook de wilde dieren enorm aan – tot en met ernstige ziekten. Wildvlees is geenszins zo natuurlijk en biologisch als de recreatieve jagers de bevolking voorspiegelen. Juist wildvlees is belast met residuen van pesticiden, spuitmiddelen, gier, antibiotica enzovoort uit het voer en het water van de velden, naast de mogelijke belasting met zware metalen zoals lood door munitiedeeltjes van de recreatieve jagers.

Gier bevat bovendien veel zware metalen, omdat de dieren in de intensieve veehouderij voer met zink en koper krijgen. Deze zware metalen komen terug in de uitwerpselen, die via de gier in de bodem terechtkomen. Ze remmen de plantengroei en beschadigen waardevolle micro-organismen en belangrijke bodemorganismen zoals regenwormen.

Bufferstroken worden genegeerd

Telkens opnieuw brengen Zwitserse boeren hun gevaarlijk afval ook uit op de beschermde, 3 meter brede bufferstroken langs beken, bossen en heggen. Het is eveneens verboden om op deze stroken kuilbalen op te slaan. Landbouwers worden via rechtstreekse betalingen vergoed om deze ecologisch bijzonder waardevolle bufferstroken niet te bedekken met gier, mest en pesticiden, zodat wilde planten en dieren een natuurlijke leefomgeving hebben. In werkelijkheid houden veel boeren zich echter niet aan de voorschriften – en worden ze toch beloond.

IG Wild beim Wild pleit, ter wille van het milieu, de gezondheid en de dieren, voor een hoog belastingtarief op vlees en andere dierlijke producten. Bovendien roept Carl Sonnthal, leider van IG Wild beim Wild, consumenten op om anders te gaan denken en doet hij een beroep op landbouwers om over te stappen op biologisch-veganistische landbouw.

Dit betekent dat in deze vorm van landbouw volledig zonder giftige dierlijke uitwerpselen wordt gewerkt. In de conventionele biologische landbouw zijn uitwerpselen een centraal element. Veel Zwitserse boeren denken zelfs nu nog dat duurzaam bodembeheer zonder dierlijke uitwerpselen onmogelijk is, omdat precies dat op de landbouwscholen wordt onderwezen.

De consumptie van vlees, melk, kaas en eieren veroorzaakt de grootste milieuproblemen van onze tijd. Uit winstbejag houden boeren echter steeds meer dieren, waardoor de uitstoot van gier en de belasting van het grondwater toenemen, aldus René Schärling, vakreferent voeding bij PETA. Consumenten kunnen de daarmee verbonden risico's voor milieu en gezondheid vermijden door zich veganistisch te voeden.

Klimaatschadelijk lachgas en nitraat in het grondwater

De landbouwveehouderij staat bekend om een enorm waterverbruik. Maar ook gier als meststof heeft fatale gevolgen. Uit gier verdampt lachgas, dat 310 keer schadelijker is voor het klimaat dan koolstofdioxide. Er ontstaat ammoniak, dat op zijn beurt bijdraagt aan de vorming van fijnstof en ziekten veroorzaakt. Bij het uitrijden van gier sijpelen bovendien schadelijke stoffen de bodem in. Daardoor stijgen de nitraatwaarden in het grondwater, neemt de waterkwaliteit af en is het water in het slechtste geval niet meer bruikbaar. Nitraat is een van de grootste problemen voor het grondwater. Vooral bij meetpunten in regio's met veel veehouderijbedrijven zijn de waarden verhoogd – ook antibiotica zijn daar in hoge concentraties te vinden. In Duitse stallen worden jaarlijks honderden tonnen antibiotica gebruikt. Een groot deel scheiden de dieren weer uit, zodat medicijnresten en resistente kiemen tot in het grondwater kunnen doordringen», aldus dr. Edmund Haferbeck, hoofd van de afdeling Recht en Wetenschap bij PETA. Omdat de werkzame stoffen ook in de humane geneeskunde worden gebruikt, zijn gevolgen zoals antibioticaresistentie niet in te schatten; volgens experts filteren zuiveringsinstallaties onvoldoende.

Voor 400 gram varkensvlees wordt tien liter gier geproduceerd. Met ernstige gevolgen: uit de nitraten in de gier ontstaat het kankerverwekkende nitriet. Toch ontvangen bedrijven die dieren uitbuiten, het milieu vernietigen en de menselijke gezondheid in gevaar brengen subsidies en worden zij daarmee door de gemeenschap gefinancierd.

De biovegane landbouw laat zien hoe voedingsstoffen volledig zonder dierlijke uitwerpselen in de bodem kunnen worden gebracht. Tegelijkertijd zouden hogere belastingen op producten van dierlijke oorsprong de veehouderij kunnen terugdringen en zo het algemeen welzijn van mens en dier aanzienlijk vergroten. Meer over Milieu en natuurbescherming en Jacht en biodiversiteit.