Rome: de wolf keert na 100 jaar terug

Na 100 jaar afwezigheid heeft de wolf de weg naar huis gevonden – naar Rome. Vroeger gevreesd, bejaagd en bijna uitgeroeid, keren de wolven terug naar Rome, een stad met 2,8 miljoen inwoners. Wetenschappers zijn erin geslaagd twee jonge wolven te fotograferen in het natuurreservaat Castel di Guido. De beide jonge wolven zijn de eerste nakomelingen van Numa en Aurelia, de eerste stabiele wolvenroedel in Rome. Numa, vernoemd naar de tweede koning van het antieke Rome, "woont" al sinds 2014 in Rome. In 2016 vond hij zijn partner Aurelia. Zo leven er nu minstens 4 wolven in een gebied tussen een grote luchthaven, een snelweg en de Middellandse Zeekust. In slechts enkele decennia is de Italiaanse wolvenpopulatie veranderd van bijna uitgeroeid naar een stabiele soort. In elke regio van Italië (met uitzondering van Sicilië en Sardinië) is inmiddels minstens één wolvenroedel te vinden.

"Dit ongelooflijke nieuws verspreidt zich snel over de hele wereld", zegt Alessia De Lorenzis.

De wolf in stedelijke gebieden: Rome en Milaan

In 2013 vonden onderzoekers het eerste bewijs van de aanwezigheid van wolven in Castel di Guido, een wijk van Rome. Alessia De Lorenzis (onderzoekster en verantwoordelijke voor het natuurreservaat Castel di Guido) en haar collega's noemden het mannetje Romulus (Italiaans: Romolo). De naam verwijst naar een Romeinse sage waarin een wolvin twee mensenjongens – Romulus en Remus – zoogde. Zij hebben – volgens de mythologie – later Rome gesticht. Met de twee jonge wolven van Romulus en zijn partner is er nu een wolvenroedel in Rome.

Rome is niet de enige Italiaanse grote stad die de wolf verwelkomt. Het Ticino Regional Park, in de directe nabijheid van Milaan, is de laatste natuurlijke ecologische corridor tussen de Alpen en de Apennijnen. Daar is een wolf in de cameraval gelopen.

De wolven van Rome houden van everzwijn

Goed nieuws voor wie bang is voor zijn veekuddes: analyses hebben aangetoond dat Romolus zich uitsluitend voedt met everzwijnvlees. Dat is een veelbelovend teken. Everzwijnen komen in deze regio veel voor en veroorzaken veel conflicten door schade in de landbouw.

Desalniettemin adviseren de lokale autoriteiten eigenaren van veekuddes om passende beschermingsmaatregelen te nemen om aanvallen van wolven op kuddedieren te voorkomen. Daarmee kan een groot deel van de conflicten tussen wolf en mens worden vermeden.

Communicatie is de sleutel tot de bescherming van de wolf

Dit alles is geweldig nieuws voor de bescherming van de wolf en voor een evenwichtig ecosysteem. Er zijn echter grote uitdagingen op het gebied van communicatie. Doordat de wolf zich dicht bij bewoonde gebieden ophoudt, zal het aantal ontmoetingen tussen mens en wolf toenemen.

De constatering dat de wolf geen gevaar vormt voor de mens is weliswaar juist, maar niet overtuigend genoeg. De polemiek tegen de wolf zou zich kunnen verschuiven van "schade aan veekuddes" en "gedode huisdieren" naar de "veiligheid van mensen".

"De wolf is een zeer flexibele soort als het gaat om leefgebied, prooi en connectiviteit. Ook in dichtbevolkte gebieden. Het enige probleem voor de wolf is het menselijk gedrag. De houding van mensen tegenover de wolf is de grote uitdaging. Daarom wordt communicatie steeds belangrijker voor de bescherming van de wolf. Er zijn dringend nieuwe communicatiestrategieën nodig."

Mensen moeten leren met de wolf te leven

Wolven keren terug naar bevolkte gebieden. De bewoners zijn het echter niet gewend om zij aan zij met de wolf te leven. Dat zal geduld en aanpassing vergen. Hoe het samenleven en de ontmoetingen tussen mens en wolf eruitzien, hangt sterk af van de beslissingen van mensen. Zoals in veel conflicten tussen mensen en wilde dieren te zien is, is het moeilijk om de publieke perceptie te sturen. De primaire uitdaging is het creëren van een welkomstcultuur.

"In 2017 praat iedereen over de wolf. Maar maar weinig mensen hebben ook maar de geringste kennis over deze soort, vooral in gebieden waar de wolf al generaties lang ontbreekt", zegt Alessia De Lorenzis.

De situatie in Italië is een belangrijk signaal voor heel Europa. Italië heeft een van de hoogste bevolkingsdichtheden van de Europese landen (201 inwoners per km²). De gastvrije houding van de bevolking van Rome is daarom een voorbeeld van voorbeeldig gedrag. Ook in Zwitserland zou zo'n houding het Samenleven met de wolf kunnen vergemakkelijken.

De anti-wolf-lobby van de recreatieve jagers zal een sombere schets maken en het goede nieuws uit Italië proberen te torpederen. Ze zal kinderen en oude mensen al zien als prooi van Romolus en zijn roedel. Ja, zeker zelfs als het einde van de menselijke beschaving. Laten we ze maar schreeuwen en jammeren! Laten we de Italiaanse warmhartigheid en de gastvrije houding van het Italiaanse volk vieren!

Vertaling van: wilderness-society.org