De fascinerende terugkeer van de bever naar Zwitserland

Het grootste knaagdier van Europa

Bij nadere beschouwing wordt duidelijk dat de bever, als grootste knaagdier van Europa, een fascinerend wezen is waarvan de unieke eigenschappen en gedragingen het waard zijn om onderzocht en gewaardeerd te worden.

De bever is een echte veganist. In de zomer eet hij allerlei planten in en rond het water, in de winter voedt hij zich met schors en knoppen. Omdat hij niet kan klimmen, velt hij de boom simpelweg, legt het BAFU.

Het bevers uit. Hij onderscheidt zich door zijn krachtige tanden, waarmee hij niet alleen bomen velt, maar ook indrukwekkende dammen bouwt. Zijn gezwommen achterpoten met zwemvliezen stellen hem in staat om vaardig door het water te navigeren en zijn omgeving te verkennen. Interessant is dat bevers hun staart niet alleen gebruiken om te zwemmen, maar ook als hulpmiddel bij de communicatie. Door gericht met hun staart te slaan sturen ze waarschuwingssignalen naar hun soortgenoten en signaleren zo mogelijke gevaren.

Dankzij gerichte beschermingsmaatregelen en de creatie van geschikte leefgebieden is het gelukt om de beverpopulatie succesvol te vergroten. Vandaag de dag kan men in veel delen van Zwitserland zien hoe de populatie zich herstelt en zich zelfs verder verspreidt.

Positieve effecten op ecosystemen

De positieve invloed van bevers op het milieu en de ecosystemen is buitengewoon. Door rivieren en beken op te stuwen en dammen te bouwen, creëren ze waardevolle leefgebieden voor een groot aantal planten- en diersoorten. Door hun activiteiten wordt de stroomsnelheid van het water vertraagd, wat leidt tot een verbetering van de waterkwaliteit en tot het ontstaan van nieuwe leefomgevingen voor amfibieën, reptielen en vele andere waterorganismen. Hun dammen dragen ook bij aan het verminderen van overstromingsgevaar en het verhogen van het grondwaterpeil. Dit is bijzonder belangrijk in tijden van toenemende droogte en Klimaatverandering.

Hoewel de terugkeer van de bevers positieve gevolgen heeft, kunnen er ook conflicten ontstaan, vooral in landbouwgebieden of wanneer bevers wegen of paden ondergraven. Gelukkig zijn er oplossingen om deze conflicten te minimaliseren, zoals het omheinen van landbouwgronden of het aanbrengen van draadgaas ter bescherming van bomen.

De positieve ontwikkeling van de beverpopulatie in Zwitserland is een groot succes voor het soortenbescherming en het behoud van de biodiversiteit. Bevers spelen een belangrijke rol bij het creëren van leefgebieden voor vele andere soorten en dragen bij aan het in stand houden van een gezond en divers ecosysteem.

Al met al is de bever een indrukwekkend en veelzijdig dier, dat ons eraan herinnert hoe belangrijk het is om de natuurlijke ecosystemen te beschermen en te behouden. Zijn terugkeer in de wateren van Zwitserland is een succesverhaal en een reden tot vreugde voor natuurliefhebbers en milieubeschermers.

• In 2022 bewonen bevers met 1'382 territoria de Zwitserse wateren. 14 jaar geleden waren dat er nog 472. In Liechtenstein waren er in 2008 geen bevers, in 2022 zijn het er 20 territoria.
• Van de 1'402 beverterritoria in Zwitserland en Liechtenstein zijn 599 territoria van alleenstaande dieren of paren en 803 van families. Dit resulteert in een populatie van ongeveer 4'900 dieren in Zwitserland en Liechtenstein.
• Vandaag is de beverpopulatie driemaal zo groot als bij de laatste telling in 2008. Per jaar is het aantal territoria met 8,2% toegenomen en de populatiegrootte met 8,3%.
• De hoogste dichtheid bereiken de bevers in het benedendal van de Thur bij Frauenfeld en langs de Aare en haar zijrivieren tussen Thun en Bern.
• Met de Inn is het derde grote stroomgebied van Zwitserland bewoond. In Samedan, op 1'721 m hoogte, leeft de hoogst gelegen bever van Europa.
• In alle regio's blijft de bever­populatie toenemen. In de onderloop van de Thur en in het Berner Seeland neemt de groeisnelheid af. Hier tekent zich een verzadiging van de vrije wateren af.
• De vestiging in kleine en zeer kleine beken heeft zich voortgezet. Bijna 40% van de bevers leeft aan beken met een waterbreedte van minder dan 5 m.
• In de kleine beken bouwen bevers ook steeds vaker dammen. In 2008 werden 185 beverdammen aangetroffen, in 2022 waren dat er 1.316. De meeste dammen waren kleiner dan 50 cm. De hoogste aangetroffen dam was 2,5 m hoog.
• Met de verspreiding van de bever nemen ook de conflicten toe. Deze doen zich hoofdzakelijk voor in het landbouwgebied.
• Vanwege zijn positieve effect op de biodiversiteit, ecosysteemfuncties zoals waterretentie of waterkwaliteit en de waterstructuren kan de bever gericht worden ingezet voor een effectieve natuurbeschermingsstrategie.

Verdere informatie:

• Het onderzoek van het BAFU naar de bever