Importverbod voor kwelbont: Bondsraad doet voorstel

De Schweizer Tierschutz STS, de Stiftung für das Tier im Recht (TIR), VIER PFOTEN – Stiftung für Tierschutz, de Zürcher Tierschutz, de Alliance Animale Suisse (AAS) en het initiatiefcomité van het bont-initiatief verwelkomen dit voornemen, maar wijzen in hun gezamenlijke standpuntbepaling op kritieke lacunes in het voorstel van de Bondsraad.

Het bont-initiatief werd eind 2023 ingediend en eist een importverbod voor dierenmishandelend geproduceerde bontproducten. In augustus 2024 heeft de Bondsraad hiervoor een indirect tegenvoorstel in de vernemlassing gestuurd. Het ontwerp neemt het anliegen van de indieners over en gaat gedeeltelijk zelfs verder daarin. Achtergrond van het tegenvoorstel is dat de geldende deklaratieplicht al jarenlang op grote schaal wordt genegeerd door de verkooppunten.

Belangrijke wijzigingen in de dierenwelzijnswet

Het voorstel omvat niet alleen een verbod op de import van bont dat onder dierenmishandelende omstandigheden (kwelbont) is geproduceerd, maar ook een handelsverbod voor dergelijke producten binnen Zwitserland. Bovendien moet bont dat illegaal is geïmporteerd of verhandeld, dankzij een wettelijke grondslag in het Dierenbeschermingswet in de toekomst in beslag kunnen worden genomen en verbeurd kunnen worden verklaard.

In hun gezamenlijke standpuntbepaling verwelkomen de vijf dierenwelzijnsorganisaties en het initiatiefcomité deze wijzigingen uitdrukkelijk. Ze wijzen er echter op dat het ontwerp van de Bondsraad ook enkele kritieke punten van groot belang bevat.

Kritiekpunten en eisen

Enerzijds wordt bekritiseerd dat het ontwerp van de Bondsraad zich baseert op de richtlijnen van de World Organisation of Animal Health (WOAH) om "dierenmishandelende" productiewijzen te definiëren. De regeling zou zich in plaats daarvan moeten baseren op de definitie die al is opgenomen in de Zwitserse dierenwelzijnswet. Twee verschillende definities binnen dezelfde wet zijn overbodig en verwarrend. De Bondsraad motiveert zijn voorstel met het argument dat dit verbod zo beter te verenigen zou zijn met de internationale handelsverplichtingen van Zwitserland. Twee door TIR opgestelde juridische rapporten tonen echter aan dat het importverbod ook zonder verwijzing naar de WOAH-richtlijnen verenigbaar zou zijn met de handelsverplichtingen van Zwitserland.

Anderzijds wordt vanuit dierenwelzijnszijde geëist om het verbod uit te breiden naar alle dierenmishandelende winningsmethoden. Daartoe behoren ook dodende vallen die geen snelle dood van de dieren garanderen en die daarom in Zwitserland verboden zijn. Volgens het toelichtende rapport van de Bondsraad zouden deze echter worden uitgezonderd van het import- en handelsverbod. Dit is vanuit het oogpunt van dierenwelzijn onaanvaardbaar. Evenzo moeten alle dierenmishandelende houderijvormen onder het verbod worden geplaatst – niet alleen het houden in kooien met roosterbodems, dat de Bondsraad in het toelichtende rapport als enige voorbeeld noemt. Daartoe behoren ook certificeringen en keurmerken die weliswaar een diervriendelijke houderij van pelsdieren voorspiegelen, maar die volgens het Zwitserse dierenwelzijnsrecht in werkelijkheid als duidelijke dierenmishandeling moeten worden aangemerkt.

Een ander kritiekpunt betreft de in het ontwerp van de Bondsraad opgenomen uitzonderingen voor de import van pelsproducten voor niet-commerciële doeleinden. Deze uitzonderingen moeten zo worden beperkt dat het omzeilen van het verbod door inkooptoerisme wordt voorkomen.

Als met deze punten rekening wordt gehouden, betekent het tegenvoorstel van de Bondsraad een enorme winst voor het dierenwelzijn. Tegelijkertijd wordt eindelijk aan een grote wens van de Zwitserse bevolking voldaan.