Verdrag van Bern bevestigt wolvenbescherming

Op 29-11-2022 heeft de Bernconventie het voorstel van Zwitserland tot verlaging van de beschermingsstatus van de wolf afgewezen.

De dierenwelzijns- en milieuorganisaties zijn hier verheugd over en eisen van het Zwitserse parlement dat het dit besluit respecteert in zijn beslissingen over de Jachtwet tijdens de wintersessie.

De leden van de Bernconventie – het Europese verdrag ter bescherming van wilde dieren en planten – hebben vandaag tijdens de 42e jaarlijkse bijeenkomst van het Standing Committee in Straatsburg een verzoek van Zwitserland tot verlaging van de beschermingsstatus van de wolf duidelijk afgewezen.

Een versoepeling van de Europese beschermingsstatus zou in strijd zijn met de bevindingen van een uitgebreid rapport over de toestand van de wolvenpopulatie, dat in opdracht van de Raad van Europa is opgesteld. Daaruit blijkt dat de alpiene wolvenpopulatie nog altijd potentieel bedreigd is.

Zwitsers wolvenbeleid op een dwaalspoor

Het ontwerp voor de gedeeltelijke herziening van de jachtwet, waarover de Nationale Raad volgende week debatteert, voorziet echter in een ingrijpende verzwakking van de wolfsbescherming in Zwitserland. Wolven zouden voortaan preventief afgeschoten kunnen worden om elke vorm van schade te voorkomen. De beslissing over welke kuddebeschermingsmaatregelen als redelijk worden beschouwd, zou voortaan bij de kantons komen te liggen. Dit staat in flagrante tegenspraak met de bepaling van de Bernconventie, volgens welke mildere maatregelen (kuddebescherming, verjaging) aan afschot moeten voorafgaan, alleen het afwenden van «ernstige» schade een afschot rechtvaardigt, en de regulering van de wolvenpopulaties grensoverschrijdend gecoördineerd moet worden.

Bezinning in plaats van afschot

Met de gedeeltelijke herziening van haar jachtwet wordt Zwitserland geen "schadevrije zone". Wolven zullen in ons land blijven leven en ook vanuit buurlanden blijven immigreren. De beslissing van de Berner Conventie toont aan dat het Zwitserse wolvenbeleid op een dwaalspoor zit en berust op de illusie dat het zonder afstemming met de buurlanden zou kunnen functioneren. Een correctie is dringend nodig: met enkele weinige maar cruciale aanpassingen zou er een wetsvoorstel klaarliggen dat snel en flexibel kon worden uitgevoerd en dat – met inachtneming van de Berner Conventie – meer speelruimte zou bieden in de omgang met de wolf. Het is nu aan de politiek om deze consensusoplossing tot een doorbraak te brengen door het tot dusver voorliggende wetsvoorstel substantieel te verbeteren.

In dit verband is een open discussie nodig over de vraag of een als "onbeschermbaar" verklaarde alp niet beter kan worden opgegeven, zodat deze weer als leefgebied aan de wilde dieren kan worden teruggegeven.

De meeste schapenpopulaties hebben eerder een hobbykarakter. Echt professionele bedrijven met 100 of meer ooien, die een aanzienlijk deel van het gezinsinkomen uit de schapenhouderij halen, zijn in Zwitserland dun gezaaid. Dat er in Zwitserland überhaupt zoveel schapen en geiten worden gehouden, is een recent fenomeen, net als de vrije begrazing. In andere Europese landen is voortdurende begeleiding met drijf- en kuddebeschermingshonden een beproefde dagelijkse praktijk en een eeuwenoude traditie.

De terugkeer van de wolf vereist bij ons een ommekeer in het denken. Dit moet als een kans worden gezien, want een intensievere begeleiding van de schapen of zelfs voortdurende bewaking bevordert ook de gezondheid van de dieren, doordat verwondingen en ziektes veel eerder worden opgemerkt.

Dossier: De wolf in Zwitserland: feiten, beleid en de grenzen van de jacht