Kłusownictwo: co roku ginie 25 milionów ptaków wędrownych

Wokół Morza Śródziemnego kłusownicy zabijają co roku około 25 milionów ptaków wędrownych.

Nowy raport BirdLife International pokazuje teraz, że również w Europie Środkowej i Północnej oraz w regionie Kaukazu wiele ptaków jest odstrzeliwanych lub chwytanych: szacunkowo od 400’000 do 2,1 miliona ptaków pada w tych krajach ofiarą kłusowników.

We wtorek BirdLife International opublikowała swój 18-stronicowy raport „The Killing 2.0”. Po raz pierwszy pokazuje on, ile ptaków w Europie Środkowej i Północnej oraz w regionie Kaukazu jest rocznie nielegalnie odstrzeliwanych lub chwytanych. W 2015 roku BirdLife International w głośnym na arenie międzynarodowej badaniu „The Killing” określiła już skalę kłusownictwa wokół Morza Śródziemnego.

Podczas gdy w regionie śródziemnomorskim nadal co roku nielegalnie zabija się około 25 milionów ptaków, w Europie Środkowej i Północnej oraz na Kaukazie łącznie jest to od 400’000 do 2,1 miliona ptaków. Ta szokująco wysoka liczba zaskakuje, ponieważ większość tych krajów podpisała Konwencję Berneńską, a ponadto należy do UE, w której ptaki wędrowne są chronione na mocy dyrektywy siedliskowej.

Sześć gorących punktów kłusownictwa

Jeśli przyjrzeć się dokładniej danym z Europy Środkowej i Północnej oraz z Kaukazu, „gorące punkty” kłusownictwa znajdują się w następujących krajach (w kolejności alfabetycznej): Armenia, Azerbejdżan, Bułgaria, Niemcy, Gruzja i Holandia. Szczególnie niebezpieczny dla ptaków wędrownych jest Azerbejdżan: samo tylko tam od 160’000 do 900’000 ptaków wodnych ginie każdego roku z powodu kłusownictwa. Ale również w Niemczech kłusuje się rocznie na kilkaset tysięcy ptaków.

W Europie Środkowej i na Kaukazie kłusownictwo uprawia się głównie jako „sport". W Europie Północnej natomiast ptaki są zabijane nielegalnie, ponieważ częściowo uważa się je za szkodniki. W liczbach tych nie uwzględniono milionów legalnych odstrzałów gatunków łownych, takich jak krukowate, kaczki, kuraki czy (w niektórych krajach) pojedyncze gatunki ptaków śpiewających.

Najbardziej dotknięte są wróbel domowy i zięba

Szczególnie źle wygląda kłusownictwo nadal wokół Morza Śródziemnego, gdzie główne ogniska pozostają w Egipcie, we Włoszech, w Syrii i w Libanie. Łącznie wokół Morza Śródziemnego, w Europie (bez Rosji) i na Kaukazie ginie co roku średnio 25 milionów ptaków w wyniku kłusownictwa – szacunki wahają się od 12 do 38 milionów. Pod względem liczebności najbardziej dotknięte są następujące gatunki: wróbel domowy (4,7 mln), zięba (2,9 mln), kapturka (1,8 mln) i przepiórka (1,7 mln). Szczególnie problematyczne jest jednak kłusownictwo w przypadku ptaków drapieżnych, które często odchowują tylko jedno pisklę rocznie. W przypadku takich długowiecznych gatunków każda pojedyncza strata ma dla populacji znacznie większe znaczenie niż w przypadku gatunków krótko żyjących, mających wiele młodych. Tu pojawia się również Szwajcaria: kłusownictwo dotyka u nas wprawdzie stosunkowo niewielkiej liczby ptaków, ale zatruwanie rzadkich sokołów wędrownych jest szczególnie dotkliwe.

Wspólna walka

Jest jednak nadzieja: coraz więcej krajów i instytucji podejmuje działania przeciwko nielegalnemu polowaniu. Po wieloletniej walce partnerów BirdLife i innych organizacji ochrony przyrody większość krajów śródziemnomorskich uzgodniła w 2013 roku wspólne działania w ramach Konwencji Berneńskiej. Przy udziale BirdLife International przyjęły tzw. „Tunis Action Plan", który do 2020 roku przewiduje liczne środki ochrony ptaków. Konwencja o ochronie gatunków wędrownych (CMS) powołała grupę zadaniową, a UE opracowała mapę drogową i finansuje działania.

W większości krajów partnerzy BirdLife również angażują się w walkę z kłusownictwem. Prowadzą działalność edukacyjną, lobbują na rzecz lepszych przepisów i zgłaszają kłusowników. W niektórych krajach wspiera ich Komitee gegen den Vogelmord (Komitet przeciwko mordowaniu ptaków), który częściowo wspólnie z BirdLife organizuje obozy oraz usuwa sieci i pułapki. BirdLife Schweiz bardzo aktywnie działa na rzecz powstrzymania zatruwania ptaków drapieżnych w Szwajcarii.

Dla Wernera Müllera, dyrektora zarządzającego BirdLife Szwajcaria, sprawa jest jasna: „W całej Europie populacje ptaków gwałtownie się zmniejszają. Kłusownictwo jest jedną z wielu przyczyn tego spadku i dlatego należy je zwalczać wszelkimi środkami – także w Szwajcarii.”