Stroperij: jaarlijks sterven 25 miljoen trekvogels

Rond de Middellandse Zee doden stropers elk jaar ongeveer 25 miljoen trekvogels.

Een nieuw rapport van BirdLife International laat nu zien dat ook in Midden- en Noord-Europa en in de Kaukasusregio veel vogels worden neergeschoten of gevangen: naar schatting 400.000 tot 2,1 miljoen vogels worden in deze landen het slachtoffer van stropers.

Dinsdag publiceerde BirdLife International zijn rapport van 18 pagina's „The Killing 2.0“. Daaruit blijkt voor het eerst hoeveel vogels er per jaar in Midden- en Noord-Europa en in de Kaukasusregio illegaal worden neergeschoten of gevangen. In 2015 had BirdLife International met de internationaal veelbesproken studie „The Killing“ al de omvang van de stroperij rond de Middellandse Zee in kaart gebracht.

Terwijl in het Middellandse Zeegebied jaarlijks nog altijd ongeveer 25 miljoen vogels illegaal worden gedood, zijn het er in Midden- en Noord-Europa en de Kaukasus samen ongeveer 400.000 tot 2,1 miljoen. Dit schokkend hoge aantal verbaast, aangezien de meeste van deze landen het Verdrag van Bern hebben ondertekend en bovendien lid zijn van de EU, waar trekvogels op grond van de Habitatrichtlijn beschermd zijn.

De zes hotspots van stroperij

Als je de cijfers uit Midden- en Noord-Europa en de Kaukasus nader analyseert, zijn de „hotspots“ van stroperij te vinden in de volgende landen (in alfabetische volgorde): Armenië, Azerbeidzjan, Bulgarije, Duitsland, Georgië en Nederland. Azerbeidzjan is bijzonder gevaarlijk voor trekvogels: alleen al daar komen elk jaar tussen de 160.000 en 900.000 watervogels om door stroperij. Maar ook in Duitsland worden jaarlijks enkele honderdduizenden vogels gestroopt.

In Midden-Europa en in de Kaukasus wordt stroperij vooral als “sport” bedreven. In Noord-Europa daarentegen worden vogels illegaal gedood, omdat ze deels als plaagdieren gelden. Niet meegerekend in de cijfers zijn de miljoenen legale afschoten van bejaagbare soorten zoals kraaiachtigen, eenden, hoenderachtigen of (in sommige landen) enkele zangvogelsoorten.

Huismus en vink het zwaarst getroffen

Vooral rond de Middellandse Zee blijft stroperij een groot probleem, waar de hotspots nog steeds in Egypte, Italië, Syrië en Libanon liggen. In totaal komen rond de Middellandse Zee, in Europa (zonder Rusland) en in de Kaukasus jaarlijks gemiddeld 25 miljoen vogels om door stroperij – waarbij de schattingen uiteenlopen van 12 tot 38 miljoen. In aantallen zijn de volgende soorten het zwaarst getroffen: huismus (4,7 mln.), vink (2,9 mln.), zwartkop (1,8 mln.) en kwartel (1,7 mln.). Bijzonder problematisch is stroperij echter voor roofvogels, die vaak maar één jong per jaar grootbrengen. Bij zulke langlevende soorten weegt elk afzonderlijk verlies voor de populatie veel zwaarder dan bij kortlevende soorten met veel jongen. Hier komt ook Zwitserland in beeld: stroperij treft hier weliswaar een relatief gering aantal vogels, maar met de vergiftiging van zeldzame slechtvalken is ze bijzonder ernstig.

Gezamenlijke strijd

Maar er is hoop: steeds meer landen en instellingen treden op tegen de illegale jacht. Na tientallen jaren strijd van de BirdLife-partners en andere natuurbeschermingsorganisaties kwamen de meeste mediterrane landen in 2013 in het kader van het Verdrag van Bern overeen om gezamenlijk op te treden. Met medewerking van BirdLife International namen zij het zogenoemde «Tunis Action Plan» aan, dat tot 2020 tal van maatregelen ter bescherming van de vogels voorziet. Het Verdrag inzake de bescherming van trekkende wilde diersoorten (CMS) richtte een taskforce op, en de EU stelde een routekaart op en financiert maatregelen.

In de meeste landen zijn ook de BirdLife-partners actief in de strijd tegen stroperij. Ze doen voorlichtingswerk, lobbyen voor betere wetten en doen aangifte tegen stropers. In sommige landen worden ze daarbij ondersteund door het Comité tegen Vogelmoord, dat deels samen met BirdLife kampen organiseert en netten en vallen verwijdert. BirdLife Zwitserland is zeer actief om de vergiftiging van roofvogels in Zwitserland te stoppen.

Voor Werner Müller, directeur van BirdLife Zwitserland, is het duidelijk: „Europa-breed nemen de vogelpopulaties massaal af. Stroperij is een van de vele oorzaken van die achteruitgang en moet daarom met alle middelen worden tegengegaan – ook in Zwitserland.“