Jeż: zwierzę roku 2026, popularne i na Czerwonej Liście

Niewiele dzikich zwierząt cieszy się w Szwajcarii taką sympatią jak jeż.

Mimo to jeż zachodni na dużych obszarach terenów rolniczych nie znajduje już schronienia ani pożywienia. Dlatego dziś żyje przede wszystkim w luźno zabudowanych obszarach naszych wsi i miast.

Pro Natura ogłosiła jeża zachodniego (Erinaceus europaeus) Zwierzęciem Roku 5 stycznia 2026 roku. Nie dlatego, że dobrze mu się wiedzie, lecz dlatego, że potrzebuje pomocy.

Spadek populacji nawet o 33 procent

W ciągu ostatnich dziesięciu lat liczba jeży w Europie Zachodniej spadła, w zależności od kraju, od 16 do 33 procent. We flamandzkiej części Belgii oraz w Bawarii nawet o 50 procent. W Szwajcarii jeż od 2022 roku znajduje się na Czerwonej Liście jako gatunek potencjalnie zagrożony. W 2024 roku Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) również uznała go za zagrożony.

Przyczyny są znane: intensyfikacja rolnictwa, drogi i rozwój miast niszczą jego siedliska. Do tego dochodzi fakt, że jeże z reguły wydają na świat potomstwo tylko raz w roku. Osobniki, które giną, nie są szybko zastępowane.

Roboty koszace, samochody, ogrody ze zwiru

Na terenach zabudowanych czyhają inne zagrożenia: samochody na nocnych szlakach wędrówek, brak stert liści na sen zimowy, koszące roboty pracujące nocą. Ogrody wysypane żwirem nie oferują ani schronienia, ani pożywienia. Ogrodzone ogrody bez przejść odcinają jeża od jego terytorium, które może obejmować kilka hektarów.

Co teraz pomaga

Pro Natura apeluje o urządzanie ogrodów, terenów zielonych, cmentarzy i parków w sposób przyjazny jeżom. Kto wspiera jeże, pomaga też owadom, popielicom, strzyżykom i wielu innym gatunkom. W marcu 2026 roku Pro Natura zainicjowała akcję Bonjour Nature, oferującą doradztwo ogrodnicze i certyfikaty dla ogrodów przyjaznych naturze.

Jeż nie jest ofiarą łowiectwa rekreacyjnego. Jest ofiarą sposobu, w jaki kształtujemy nasz krajobraz i nasze ogrody. Kto chce dowiedzieć się więcej o tym, jak człowiek ingeruje w siedliska dzikich zwierząt, znajdzie na tej platformie informacje na temat dzikich zwierząt w Szwajcarii oraz polityki ochrony środowiska i przyrody.