Varkens moeten het beter krijgen

Uiterlijk eind van deze maand moeten Zwitserse varkenshouders een keuze hebben gemaakt: ofwel zetten ze hun bedrijf voort volgens de nieuwe dierenwelzijnsnormen, ofwel stoppen ze ermee.

In 2008 nam het parlement een herziening van de dierenwelzijnswet aan, die onder meer varkens-, geiten- en schapenhouders tien jaar de tijd gaf om zich aan de nieuwe, strengere voorschriften aan te passen.

Volledig roostervloeren verboden

De exploitanten van varkensstallen moeten met name de vloeren in hun stallen aanpassen. Want vanaf 1 september zijn volledig roostervloeren verboden. De openingen in de vloer voor de afvoer van uitwerpselen moeten worden teruggebracht tot tussen de twee en vijf procent van het totale oppervlak. Bovendien moet de oppervlakte per dier met een derde worden vergroot, van 0,6 vierkante meter naar 0,9 voor een volwassen mestvarken met een gewicht tussen 80 en 110 kilogram.

Deze aanpassingen komen de varkenshouders duur te staan. Voor een individuele boer kunnen de investeringen oplopen tot enkele honderdduizenden franken, tot wel een miljoen frank.

Een derde van de bedrijven moet zich aanpassen

De situatie in het kanton Fribourg illustreert de aarzelende houding in de varkenshouderij. Vorig jaar controleerde de veterinaire dienst van het kanton de 250 bedrijven met elk meer dan 30 varkens. Destijds voldeed 54 procent aan de nieuwe norm.

Van de ongeveer 6.000 varkensbedrijven in Zwitserland is naar schatting een vijfde direct getroffen door de nieuwe voorschriften, vooral in de vleesvarkenshouderij, aldus Adrian Schütz, plaatsvervangend directeur van Suisseporcs. Hieruit volgt een verwacht tekort van ongeveer 60.000 plaatsen voor mestvarkens.

De vereniging waarschuwde de sector al vroeg: zo riep Suisseporcs de boeren op om vanaf 2017 7.000 zeugen af te voeren. Dat komt neer op een vermindering van vijf procent van de varkensproductie.

De wet van de concurrentie

Naast de nieuwe federale voorschriften ligt het grootste probleem bij de varkensvleesmarkt, die voor de producenten steeds minder aantrekkelijk wordt. “Tussen 2013 en dit jaar verloren zij meer dan 90.000 frank aan jaarinkomen door de daling van de vleesprijs met ongeveer één frank per kilogram”, legt de vicedirecteur van Suisseporcs uit.

De verbeterde productieprestaties, gecombineerd met een dalende consumptie van varkensvlees in Zwitserland (22 kilogram tegenover 30 kilogram per inwoner 15 jaar geleden), hebben geleid tot overproductie. De Zwitserse varkenssector dekt 97 procent van de marktvraag, terwijl de overheid eerder 92 procent nastreeft.

Eén ding is voorlopig zeker: er komt geen uitstel voor de exploitanten die zich niet hebben aangepast, zegt het Federaal Bureau voor Veterinaire Zaken (BVET). “De tien jaar waren meer dan genoeg om de kort voor 2008 gebouwde stallen op orde te brengen of rendabel te maken”, zegt BVET-woordvoerster Nathalie Rochat. Meer over dierenrechten.