Dieren zijn geen kerstcadeaus

Elk jaar overwegen vooral ouders om hun kinderen een levend kerstcadeau te geven.

Regelmatig worden honden, katten, konijnen en andere dieren al enkele weken na de feestdagen weer afgestaan, omdat ze toch niet zo goed bij de levensomstandigheden van de mensen passen als aanvankelijk gedacht. Veel dierenasielen hebben sowieso al aanzienlijke capaciteitsproblemen; veel mensen hebben tijdens de Covid-19-lockdowns onbezonnen een huisdier aangeschaft, dat kort daarna weer in het asiel belandde.

«Dieren zijn geen dingen die je zomaar kunt kopen en weer weg kunt leggen zodra je er genoeg van hebt. Een dier is een gevoelig levend wezen, dat voor de eigenaar veel verantwoordelijkheid met zich meebrengt en voor wie een scheiding of afstand naar een asiel traumatisch kan zijn. Bovendien vergt het houden van een huisdier ook aanzienlijke financiële middelen. Veel mensen worden zwaar getroffen door de huidige prijsstijgingen; ze zouden dan ook goed moeten nadenken of ze ook voldoende geld kunnen opbrengen voor voeding, verzorging en de dierenarts.»

Veronika Weissenböck

Langetermijnverantwoordelijkheid wordt onderschat

Voordat men een huisdier aanschaft, moet men goed bekijken of het past bij de gezinssituatie en de levensstijl. Weissenböck: «Velen onderschatten de tijd die nodig is, bijvoorbeeld bij honden voor de vereiste training. Bovendien betekent het in huis nemen van een huisdier een zeer langdurige verplichting om gedurende de hele levensduur van het dier aan de soortspecifieke behoeften te voldoen – dat kan oplopen tot 14 jaar voor een hond en tot 20 jaar voor een kat. Ook diverse allergieën voor dierenhaar spelen een grote rol en moeten absoluut vooraf worden onderzocht.»

Vooral wanneer het om kinderen als begunstigden gaat, kan het problematisch worden. Hoewel kinderen een emotionele band voelen met dieren, zijn ze doorgaans niet in staat om de volledige verantwoordelijkheid voor de verzorging en het welzijn ervan op zich te nemen. «Ook al vinden veel ouders een huisdier een geweldig verjaardags- of vakantiecadeau, men moet gewoon rekening houden met het feit dat veel kinderen na korte tijd hun interesse in het dier verliezen. Huisdieren zijn echter geen accessoire, maar metgezellen die hun hele leven lang liefde, verzorging en toewijding nodig hebben», aldus Weissenböck.

Dieren die onder de kerstboom belanden, worden vaak aan het begin van het volgende vakantieseizoen, of zodra de eerste gedragsproblemen opduiken, naar het dichtstbijzijnde asiel gebracht. Nog tragischer is het wanneer ze in de steek worden gelaten of op een andere manier «gedumpt» worden – wat keer op keer gebeurt, ondanks de dreigende straf. «Het achterlaten van dieren valt onder het strafwetboek onder dierenmishandeling en wordt bestraft met een gevangenisstraf tot twee jaar», meldt Weissenböck. «Toch gebeurt het helaas steeds weer.»

Kleine huisdieren zijn geen «instapdieren»

Ook aan de eigen kinderen kleine dieren zoals cavia's, konijnen of muizen cadeau doen als "instapdieren" is geen goed idee. "Vooral kleine zoogdieren hebben de reputatie knuffeldieren te zijn. Helaas is dat gewoon niet waar", legt Weissenböck uit. "Cavia's, konijnen of ook muizen zijn van nature vluchtdieren, die zich niet graag laten aanraken. Opgetild of zelfs vastgehouden worden, vormt voor hen een regelrechte bedreiging." Juist kleine dieren worden vaak aangeschaft omdat ze bekendstaan als weinig veeleisend en makkelijk te verzorgen. Helaas klopt dat helemaal niet. Het gebrek aan kennis over de individuele behoeften en het natuurlijke leven van deze dieren leidt in veel gevallen tot ernstige verzorgingsfouten. De veel te kleine kooien die in dierenwinkels te koop zijn, geven een verkeerd beeld van de behoeften van de dieren. Vanuit dierenwelzijnsoogpunt zouden konijnen bijvoorbeeld samen met minstens één soortgenoot gehouden moeten worden in een ruime buitenverblijf dat zo dicht mogelijk bij hun natuurlijke leefomgeving komt.

Wie na rijp beraad besloten heeft een huisdier aan te schaffen, zou eerst eens moeten kijken bij een dierenasiel. Daar wachten talloze viervoeters vol verlangen op een nieuw thuis. VIER PFOTEN-campagneleider Veronika Weissenböck: "Een dier houden is een grote verrijking en de kans op een innige band met een trouwe metgezel. Wie werkelijk klaar is voor deze grote verantwoordelijkheid, zal onvergetelijke momenten kunnen beleven. Maar als de levensomstandigheden het houden van een dier niet toelaten, dan getuigt het van meer dierenliefde om ervan af te zien."