Verborgen kosten: wat vlees werkelijk kost

Een nieuwe Italiaanse studie belicht de rekening van 36,6 miljard euro voor milieu- en gezondheidsschade bij consumenten.

Een nieuw rapport over de verborgen kosten van vleesconsumptie in Italië onthult de gevolgen voor milieu en gezondheid die op de samenleving worden afgewenteld. Als we de verborgen kosten meerekenen, zou een kilo rundvlees gemiddeld 19 euro meer kosten.

Eerste onafhankelijke studie naar de ware kosten

De milieu- en gezondheidskosten van de productie en consumptie van vlees zitten niet in de aankoopprijs. Burgers betalen de prijs voor deze verborgen kosten, die nu voor het eerst wetenschappelijk zijn gekwantificeerd.

LAV liet de eerste onafhankelijke wetenschappelijke studie studie over de milieu- en gezondheidskosten van vleesconsumptie in Italië uitvoeren, die zich richtte op het meest geconsumeerde vlees van het land: gevogelte, rundvlees en varkensvlees. De in alle fasen veroorzaakte emissies – fokken, slachten, verwerking, verpakking, distributie, consumptie en afvalverwerking – werden via een levenscyclusanalyse (LCA) omgerekend naar economische kosten voor de samenleving.

Meer dan 18 miljoen ton CO2 door rundvlees

De milieukosten zijn bepaald door een geldwaarde toe te kennen aan de via de levenscyclusanalyse beoordeelde effecten op 11 milieucategorieën. Binnen één jaar bedragen de emissies die verband houden met de levenscyclus van rundvlees alleen al meer dan 18 miljoen CO2-equivalenten, met verborgen jaarlijkse kosten van meer dan 1 miljard euro. Dit komt overeen met de hoeveelheid broeikasgassen die wordt uitgestoten door de grootste en meest vervuilende kolencentrales van Europa.

Naast de uitstoot van broeikasgassen is er ook uitstoot van fijnstof en verzurende gassen in stallen, evenals van nitraten en pesticiden in de bodem. Samen veroorzaken zij de indirecte kosten van schade aan ecosystemen, bijvoorbeeld landbouwverliezen door verzuurde bodems en een tekort aan bestuivers als gevolg van pesticiden.

350.000 verloren levensjaren per jaar

De Gezondheidskosten worden geschat in DALY's (Disability-Adjusted Life Years) en zijn gebaseerd op de gemiddelde dagelijkse consumptie in Italië. In Italië gaan jaarlijks ongeveer 350.000 levensjaren verloren door vleesconsumptie. De risico's omvatten darmkanker, type 2-diabetes en beroerte, en dit is waarschijnlijk een conservatieve schatting, aangezien de schade door andere ziekten die met vleesconsumptie samenhangen, zoals antibioticaresistentie of hart- en vaatziekten, buiten beschouwing is gelaten.

In Italië bedragen de verborgen milieu- en gezondheidskosten jaarlijks 36,6 miljard euro, waarbij de gemiddelde kosten bijna gelijk verdeeld zijn over milieukosten (48 %) en gezondheidskosten (52 %).

In een historisch tijdperk waarin na de COVID-19-pandemie de aandacht voor het verwoestende potentieel van de productie van diervoeder is toegenomen en tal van internationale organen waarschuwen dat een dringende vermindering van de vleesconsumptie noodzakelijk is, moeten de resultaten van dit onderzoek een onontkoombaar feit zijn voor beleidsmakers, ook met het oog op het bereiken van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling van Agenda 2030 en het klimaatakkoord van Parijs.

Roberto Bennati, algemeen directeur, LAV

Peulvruchten: 23 keer goedkoper dan rundvlees

Het rapport toont aan dat de vleesconsumptie in Italië onhoudbaar is, en dezelfde situatie zou zich gemakkelijk in andere lidstaten kunnen voordoen. Er zijn echter alternatieven: 1 kg kip of varkensvlees brengt acht keer meer kosten voor de samenleving met zich mee dan dezelfde hoeveelheid peulvruchten; 1 kg rundvlees brengt 23 keer zoveel kosten met zich mee.

Eurogroup for Animals en LAV zijn van mening dat het tijd is om de verborgen kosten van vlees bloot te leggen en maatregelen te nemen om de inname van eiwitten van plantaardige oorsprong als alternatief voor dierlijke eiwitten te ondersteunen. Om in deze richting te gaan, is het belangrijk dat de talrijke subsidies die de veehouderij in verschillende fasen van de productiecyclus ondersteunen, zo snel mogelijk worden afgeschaft.

De resultaten van deze studie zijn zorgwekkend en we moeten ook rekening houden met het leed van de dieren dat de vleesindustrie veroorzaakt. In lijn met de Farm-to-Fork-strategie heeft de EU de ultieme kans om afstand te nemen van schadelijke en milieuonvriendelijke intensieve veehouderijsystemen en over te stappen op een voedselbeleid dat een werkelijk humane en duurzame eiwitproductie omvat.

Reineke Hameleers, CEO van Eurogroup for Animals

Meerwaarde:

Studie: The hidden cost of meat consumption in Italy