Wolvenmonitoring Wallis

De Dienst voor Jacht, Visserij en Wilde Dieren (DJFW) heeft een balans opgemaakt van de aanwezigheid van wolven in Wallis tussen 1 januari en 31 oktober 2018. In die periode werden in het kanton in het kader van de wolvenmonitoring negen verschillende wolven geïdentificeerd, onder wie vier nieuwe. In dezelfde periode werden in het kanton bovendien 269 landbouwhuisdieren gedood. Tot eind oktober 2018 kon ondanks intensieve monitoring, die momenteel nog loopt, geen voortplanting worden vastgesteld. Slechts negen wolven leven in het Wallis – maar het aantal gedode schapen en geiten is nergens anders in Zwitserland zo hoog. Dat laat zien: het wolvenprobleem in Zwitserland is vooral een Walliser probleem.

269 landbouwhuisdieren gedood

In Boven-Wallis werden tussen 1 januari en 31 oktober 2018 79 landbouwhuisdieren (schapen) op de alpenweiden en 26 op de voorjaars- en herfstweiden gedood. In Midden-Wallis werden 91 schapen in het alpengebied en 17 op de voorjaars- en herfstweiden gedood. In Beneden-Wallis werden 56 schapen op de alpenweiden gedood.

De kantonnale landbouwdienst, die verantwoordelijk is voor de kuddebescherming, heeft de kuddebeschermingssituatie in elk geval beoordeeld en de houders van landbouwhuisdieren geadviseerd. Uit de rapporten van deze kuddebeschermingsdienst blijkt dat 98 landbouwhuisdieren werden gedood in beschermde situaties, 70 in zogenoemd niet te beschermen situaties en 101 in onbeschermde situaties.

Dit is een sterke toename ten opzichte van dezelfde periode van het voorgaande jaar, toen het aantal gedode schapen 46 bedroeg.

118.450 frank schade

De tot nu toe beoordeelde schade door de aanvallen, inclusief de gemaakte dierenartskosten, bedraagt in totaal 118.450 frank. Hiervan komt 61.250 frank voor rekening van Boven-Wallis en 57.200 frank van Beneden-Wallis. De Bondsoverheid draagt 80 procent van de uitbetaalde schade. Zoals hierboven aangegeven, komt 63,5 procent van alle schade voor rekening van onbeschermde (37,5 procent), respectievelijk niet te beschermen landbouwhuisdieren (26 procent).

Wolvenmonitoring: Schade aan wilde dieren

Bij de wilde dieren werden in de verschillende regio's vooral edelherten en reeën en in enkele regio's gemzen gedood. De aantallen gedode dieren (37) zijn echter niet representatief, omdat een groot deel van het gedode wild in de winter in ontoegankelijke gebieden onopgemerkt blijft, jonge dieren tijdens de zettijd volledig worden opgegeten of de kadavers door andere aaseters worden benut en dus niet kunnen worden geregistreerd. Net als in het voorgaande jaar konden de wildbeheerders in verschillende gebieden echter ongebruikelijke verplaatsingen van hoefdieren vaststellen, evenals het volgen daarvan door grote roofdieren. Dit kan een negatief effect hebben op de beschermende functie van de reservaten en op de jachtresultaten. De werkelijke invloed van de aanwezigheid van de wolf wordt merkbaar in gebieden waar deze permanent aanwezig is. Een betrouwbare beoordeling zal pas op middellange termijn mogelijk zijn.

Wolvenmonitoring: Schade aan wilde dieren

In het kanton werden in 2018 met behulp van DNA-analyses negen verschillende wolven aangetoond. Bij de eerder gemelde wolven M59, M73, M82, M88, M89, F24 en F28 komen nu de twee wolvinnen F40 in het Val d'Illiez en F41 in het Val d'Entremont. Beide wolvinnen werden eind november 2018 voor het eerst in Zwitserland vastgesteld. In 2018 werden dus vijf bekende en vier nieuwe wolven formeel geïdentificeerd.

Eind oktober en begin november stelde de dienst op twee wildcamera's in de regio van het Vallon de Réchy dit jaar voor het eerst drie, respectievelijk vier wolven tegelijk vast. Het gaat daarbij niet om jonge wolven van dit jaar. Hoe deze groep precies is samengesteld en of het gaat om een roedel volgens de definitie in bijlage 4 van het Wolfsconcept Zwitserland, zal de monitoring in de komende maanden uitwijzen. Naast de Augstbordregio en het middelste Wallis tussen Anniviers en Val de Dix zijn in de loop van het jaar nu ook in het Val d'Entremont een vrouwelijke en een mannelijke wolf aangetoond. Het is dus waarschijnlijk dat zich volgend jaar in deze delen van het kanton roedels vormen en er opnieuw voortplanting plaatsvindt.

Afschotvergunningen niet uitgevoerd

De twee begin september voor Boven- en Midden-Wallis afgegeven afschotvergunningen, die gebaseerd waren op de bepalingen van de federale jachtwetgeving, konden ondanks de inzet van de jagers tijdens de hoofdjacht niet worden uitgevoerd. De wolven werden tijdens de jacht weliswaar herhaaldelijk door jagers gezien, maar buiten de perimeters die volgens de geldende wetgeving voor het afschot zijn vastgesteld. Na afloop van de hoofdjacht werd het grootste deel van de landbouwhuisdieren van de alpen gehaald, waardoor de vergunningen op deze alpen bij gebrek aan schadepotentieel niet meer konden worden uitgevoerd.

Werkbelasting

Voor de maanden januari tot en met oktober 2018 heeft de wildbeheerder 3180 arbeidsuren besteed aan het registreren van gedode dieren, monitoring en afschotvergunningen. Het grootste deel van deze uren ging naar het registreren van de gebeurtenissen met gedode dieren en het opstellen van de vereiste documenten in het kader van de schadevergoedingsprocedure. Voor de administratieve afhandeling van de dossiers rond de wolf, inclusief communicatie, besteedden de gespecialiseerde medewerkers van de dienst meer dan 600 arbeidsuren.

Advies over kuddebescherming

De kantonnale adviesdienst voor kuddebescherming adviseert en ondersteunt de boeren in de uitdagende situatie met grote roofdieren. In 2018 werden 114 specifieke adviesgesprekken gevoerd op alpen en thuisbedrijven. Het advies omvatte de coördinatie, technische hulp ter plaatse en de oplossingsgerichte invoering van redelijke maatregelen op middellange en lange termijn op de betreffende thuis- en alpbedrijven. De werkbelasting van de adviesdienst voor kuddebescherming bedraagt voor 2018 circa 2100 arbeidsuren.

De door de boeren in de getroffen regio's genomen maatregelen voor kuddebescherming hebben bijgedragen aan een passende bescherming van de landbouwhuisdieren. De dienst voor landbouw heeft de samenwerking met Herdenschutz GmbH verlengd en versterkt door middel van een driejarig mandaat.