Waarom de recreatieve jacht de bevolking niet beschermt, maar in gevaar brengt

Dat klinkt verantwoord.

Maar de moderne wetenschap schetst een ander beeld. Op meerdere punten slaat dit beschermingsargument om in zijn tegendeel. Wie de bevolking werkelijk wil beschermen, moet de predatoren behouden in plaats van ze te doden.

1. Teken: wie vossen doodt, kweekt het risico op de ziekte van Lyme

Vossen eten jaarlijks duizenden muizen, en juist deze knaagdieren zijn de belangrijkste gastheren voor teken. Een onderzoek van de Nederlandse bioloog Tim Hofmeester toonde aan: waar veel predatoren leven, dragen aanzienlijk minder teken de verwekker van de ziekte van Lyme, omdat muizen zich vaker verstoppen en minder vaak door tekenlarven worden aangevallen. Waar de vos verdwijnt, stijgt dus niet alleen het aantal muizen, maar ook het infectierisico voor de mens. Ter herinnering: in Zwitserland worden volgens het Federaal Bureau voor Volksgezondheid jaarlijks naar schatting 6.000 tot 12.000 mensen ziek door de ziekte van Lyme. Meer hierover in het artikel «Vossen als bondgenoten in de strijd tegen de ziekte van Lyme».

2. Vossenlintworm: de bejaging verspreidt wat ze zogenaamd bestrijdt

Het sterkste voorbeeld levert een vierjarige studie rond de Franse stad Nancy. Ondanks een met 35 procent verhoogde jachtdruk en 776 gedode vossen kromp de populatie niet, en de prevalentie van de vossenlintworm steeg van 40 naar 55 procent, terwijl deze in het controlegebied stabiel bleef. De reden: in leeggeschoten jachtgebieden trekken jonge vossen na, die bijzonder veel lintwormeieren uitscheiden. De recreatieve jacht verergert dus precies het gevaar dat ze beweert te bezweren. Details in de «Feitencheck over de vossenlintworm».

3. Lood in wildbraad: de jacht vergiftigt de voedselketen

Terwijl de recreatieve jacht waarschuwt voor parasieten, brengt zij zelf een uiterst giftig zwaar metaal in ons voedsel. Loodhoudende projectielen vallen bij de inslag uit elkaar, fijnste splinters dringen diep in het vlees door en zijn daar nauwelijks zichtbaar. Het Duitse Bundesinstitut für Risikobewertung rekent wild zwijn, ree en hert tot de levensmiddelen met de hoogste loodbelasting. Voor lood bestaat geen onschadelijke dosis. Dienovereenkomstig duidelijk is de aanbeveling van de autoriteiten: kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen in de vruchtbare leeftijd zouden geen met loodmunitie geschoten wild moeten eten. Bijzonder getroffen zijn uitgerekend de grootverbruikers, dus recreatieve jagers en hun gezinnen.

4. De reguleringsmythe: doden vermindert de populaties niet

Het vermeende kernargument van de recreatieve jacht is biologisch weerlegd. Sterk bejaagde vossenpopulaties compenseren verliezen door hogere geboortecijfers en immigratie. Een Franse langetermijnstudie toont aan dat intensieve bejaging de populatie eerder doet toenemen en het infectierisico met ongeveer 15 procent verhoogt. Wie schiet, oogst op den duur meer vossen, niet minder. De «sregulering» is daarmee een zichzelf voedende kringloop.

5. Het kan ook onbloedig, en zelfs effectiever

Dat gezondheidsbescherming zonder geweer werkt, is allang bewezen. De terrestrische hondsdolheid werd met vaccinatieaas overwonnen, Zwitserland geldt sinds decennia als vrij daarvan. Tegen de vossenlintworm werken ontwormingsaas: in behandelde gebieden daalde de prevalentie in het voorjaar van 13,3 naar 2,2 procent. En de meest effectieve muizen- en tekencontrole levert de vos zelf, gratis en de klok rond.

Conclusie

De beschermingsbelofte van de recreatieve jacht breekt op elke afzonderlijke schakel. Zij vermindert de populaties niet, zij verhoogt de lintworminfectie, zij bevordert teken en de ziekte van Lyme, en zij brengt lood in ons voedsel. Bevolkingsbescherming ziet er anders uit. Die heet: predatoren beschermen, op beproefde onbloedige methoden inzetten en de recreatieve jacht beëindigen waar zij meer schaadt dan baat. Meer over onze eisen in het Dossier over jachtkritiek en over de Jachtwet.

Bronnen

• Comte, S., Umhang, G., Raton, V., Raoul, F., Giraudoux, P., Combes, B., Boué, F. (2017): Echinococcus multilocularis management by fox culling: an inappropriate paradigm. Preventive Veterinary Medicine 147, 178 tot 185. Studie bekijken
• Hofmeester, T. R., Jansen, P. A., Wijnen, H. J., Coipan, E. C., Fonville, M., Prins, H. H. T., Sprong, H., van Wieren, S. E. (2017): Cascading effects of predator activity on tick-borne disease risk. Proceedings of the Royal Society B 284: 20170453. Studie bekijken
• Bondsinstituut voor Risicobeoordeling (BfR): Loodbelasting van wildbraad door gebruik van loodmunitie bij de jacht. Standpunt bekijken