Vuurwerk treft wilde dieren: dubbele stress door geknal en recreatieve jacht

Zwitserland stemt.

Naar verwachting op 29 november 2026 of op 28 februari 2027 beslist de bevolking over het zogenaamde vuurwerkinitiatief, dat bijzonder luid en belastend vuurwerk in de privésfeer aanzienlijk wil beperken.

Het initiatiefcomité en de draagvereniging hebben besloten het initiatief aan het volk voor te leggen. De Schweizer Tierschutz STS maakt deel uit van de draagorganisatie en zal actief campagne voeren.

Voor wilde dieren is dat een lang verwacht bericht.

Wat het initiatief wil

Centraal in het initiatief staat niet het vuurwerk als zodanig, maar het bijzonder luide en belastende vuurwerk voor privégebruik. Stillere alternatieven en georganiseerde openbare vuurwerken moeten mogelijk blijven. Het parlement had een tegenvoorstel besproken, dat echter slechts een klein deel van het probleem zou hebben aangepakt – en bij de eindstemming is gesneuveld. Nu ligt de beslissing bij het volk.

Vuurwerk als bedreiging voor wilde dieren

De plotselinge knal van een vuurwerk veroorzaakt bij wilde dieren onmiddellijke paniek. Reeën, vossen, vogels en veel andere dieren vluchten blindelings, verlaten hun vertrouwde leefgebieden, raken gescheiden van hun jongen of botsen in het donker tegen hindernissen. De gevolgen variëren van acute stress en uitputting tot verwondingen en de dood. Bijzonder getroffen zijn overwinterende vogels rond oudjaar en broedende vogels en jongen rond de nationale feestdag op 1 augustus.

Dat is geen randverschijnsel. Het is een jaarlijks terugkerende, grootschalige stressaanval op de dierenwereld van Zwitserland.

Dubbele stress: recreatieve jacht en vuurwerk

Wat in het publieke debat tot nu toe nauwelijks aan bod komt: wilde dieren in Zwitserland leven niet in vrede. Zij staan het hele jaar door onder de vervolgingsdruk van de recreatieve jacht blootgesteld – schoten, jachthonden, drijfjachten, vallen. Dit permanente dreigingsscenario houdt wilde dieren in een toestand van chronische stress, die hun immuunfunctie verzwakt en hun levensverwachting verkort.

Luid particulier vuurwerk treft dus geen uitgeruste, ongestoorde dieren. Het treft individuen die door de recreatieve jacht al permanent onder druk staan. Het additieve effect is verwoestend. Wie de dieren werkelijk wil helpen, moet beide stressbronnen in het oog houden: de recreatieve jacht als structureel probleem en het vuurwerk als seizoensgebonden escalatie.

Wilde dieren hebben meer nodig

Het vuurwerkinitiatief is een verstandige, lang verwachte stap. Dat particulieren met bijzonder luide knalvuurwerken ongereguleerd hele landschappen mogen overstemmen, is wetenschappelijk niet te rechtvaardigen. Er zijn stillere alternatieven, er zijn georganiseerde openbare evenementen en er is geen geldige reden waarom het recht op particulier lawaai zwaarder zou moeten wegen dan het welzijn van miljoenen dieren.

Wat het initiatief echter niet bewerkstelligt: het verandert niets aan de fundamentele situatie van de wilde dieren in Zwitserland. De chronische stress door de recreatieve jacht blijft. Het initiatief is een pleister – geen geneesmiddel. Wilde dieren hebben jachtvrije rustgebieden nodig, geen loutere knalpauze op oudejaarsavond of de nationale feestdag.

Toch: ja tegen het vuurwerkinitiatief. Omdat elke verlichting telt. Omdat wilde dieren geen lobby hebben. En omdat een samenleving die dieren serieus neemt, niet nodig heeft wat er in particuliere tuinen wordt afgestoken.