Hamsters hebben recht op leefgebied

Het Europese Hof van Justitie (HvJ) heeft de bescherming van de leefomgeving van de met uitsterven bedreigde hamster verder versterkt.

Dit blijkt uit een op donderdag gepubliceerd arrest van het HvJ (zaak C-357/20). Volgens dit arrest omvat het begrip «voortplantingsplaats» alle gebieden die nodig zijn voor de succesvolle voortplanting van een diersoort – met inbegrip van de omgeving van de voortplantingsplaats. In het geval van de bedreigde hamster zou een andere uitleg van het begrip ertoe kunnen leiden dat de gebieden die nodig zijn voor de voortplanting en de geboorte van de jongen niet beschermd zouden worden, oordeelde het HvJ.

Aanleiding voor het arrest is een verzoek van de Weense bestuursrechtbank. Het gaat daarbij om de uitleg van een EU-richtlijn inzake soortenbescherming. Concreet gaat het om bouwwerkzaamheden in Oostenrijk, waarvoor een bouwweg werd aangelegd. Daarvoor ontbrak niet alleen de vergunning, maar de weg vernielde ook ingangen naar hamsterholen.

Hamster sinds 2020 op de Rode Lijst

In een eerder arrest over deze zaak had het HvJ al beslist dat rust- en voortplantingsplaatsen van hamsters ook dan niet mogen worden vernietigd, wanneer de dieren deze weliswaar niet meer gebruiken, maar er mogelijk naar terugkeren. De hamster geldt sinds 2020 op de Rode Lijst als met uitsterven bedreigd en zou de komende 30 jaar niet kunnen overleven. Als oorzaak zien milieubeschermers vooral de dodelijke chemisch-industriële landbouw, die de schattige dieren hun leefgebied ontneemt.

De rechters hebben in hun nieuwe arrest bovendien ook verschillen verduidelijkt tussen «beschadiging» en «vernietiging» van een voortplantings- of rustplaats. Daarmee wordt de geleidelijke vermindering van de ecologische functionaliteit, respectievelijk het volledige verlies ervan bedoeld – ongeacht of dit opzettelijk gebeurt.