Rusland-oorlog: duizenden dolfijnen in de Zwarte Zee dood

Natuurbeschermers brengen de dood van duizenden dolfijnen in de Zwarte Zee in verband met de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne.

Ten minste 3000 dieren zijn omgekomen, zo verklaarde Iwan Roesev, de expert van een nationaal park bij Odessa in het zuiden van Oekraïne.

Luide explosies en militaire sonars, die worden gebruikt om andere schepen te lokaliseren, brengen de dolfijnen in verwarring, die zich eveneens via sonar oriënteren. «Ze hebben dan problemen bij het vinden van voedsel of verdwalen in ondiep water«, aldus Roesev verder. Voor hem is duidelijk: «De dieren sterven als gevolg van Russische oorlogshandelingen in de Zwarte Zee.» In de Russische media wil men daar niets van weten: daar wordt een onderzoekster geciteerd volgens wie het aantal tot nu toe gevonden dieren zich «binnen het kader van de jaarlijkse statistieken» beweegt.

Volgens hem zijn er bovendien meldingen van dode dieren uit Bulgarije en Roemenië. «We vragen iedereen die dode dolfijnen op het strand ziet, dit te melden.» In de afgelopen jaren vormden visserij en stroperij de grootste gevaren voor dolfijnen.

Welke gevolgen de oorlog kan hebben voor natuur en milieu in het algemeen, onderzoekt momenteel een groep wetenschappers in opdracht van het Oekraïense ministerie van Milieu. Naast sonars en explosies vormt het lekken van giftige raket- en scheepsbrandstoffen nog een gevaar voor de ecosystemen in het water, legt Pawel Golʹdin uit, zoöloog aan het Schmalhausen Instituut in Kiev en lid van het onderzoeksteam.

Ook op het land zou de oorlog de biodiversiteit ernstig kunnen schaden, vrezen de onderzoekers. Veel natuurlijke leefgebieden zijn al verwoest door branden en bombardementen. «Vooral de kustmoerassen, een belangrijke toevluchtsplaats voor veel vogels, worden bedreigd«, meent Gol'din. Een goed voorbeeld hiervan is met name de regio aan de Zee van Azov, ten noordoosten van het schiereiland de Krim. Dit gebied geldt als broedgebied voor ganzen, roodkeelduikers, sterns en eenden. Hun verspreidings- en trekgebied loopt vandaar in noordwestelijke richting, langs de Dnjepr tot ten noorden van Kiev aan de grens met Rusland, en dus opnieuw naar omstreden gebied. Dat de oorlog gevolgen heeft voor het broedgedrag, de populaties of de trek van de dieren is denkbaar – maar op dit moment niet te onderzoeken.

Om natuur- en dierenbescherming ook in oorlogstijd mogelijk te houden, moet er op internationaal niveau een rechtsgrondslag worden gecreëerd, aldus onlangs de International Fund for Animal Welfare (IFAW), een internationaal opererende dierenbeschermingsorganisatie met hoofdzetel in Canada. Daarnaast moet «ecocide» in de statuten van het Internationaal Strafhof worden toegevoegd als extra strafbaar feit binnen een oorlog.

In een studie waarschuwt de IFAW bovendien voor een ander gevaar voor wilde dieren in Oekraïne, dat vooral bekend is uit oorlogsgebieden op het Afrikaanse continent: stroperij. Ongecontroleerd wapenbezit en de behoefte van strijders aan voedsel en geld leiden er volgens de organisatie regelmatig toe dat dieren in toenemende mate worden bejaagd. Weer een punt op een schier eindeloze lijst van te vrezen gevolgen van de oorlog voor de natuur en dierenwereld in Oekraïne.

Rusland is zijn oorlog tegen Oekraïne op 24 februari begonnen en valt het buurland ook aan via de Zwarte Zee.