VS: recreatieve jagers worden geconfronteerd met de zombieziekte bij herten

In de VS tast een ziekte de hersenen en het ruggenmerg van wilde dieren aan.

Ook in Europa zijn gevallen gemeld. Duizenden wilde dieren zouden besmet zijn met de zenuwziekte CWD (Chronic Wasting Disease). CWD behoort tot dezelfde familie als de gekkekoeienziekte. Door deze zombieziekte gedragen elanden, herten en reeën zich oncontroleerbaar. Er bestaat geen genezing, de dieren sterven.

De berichten lezen dramatisch: 'zombieherten' verspreiden zich steeds verder in de VS, hun centrale zenuwstelsel wordt aangetast door een abnormaal eiwit. Het zou slechts een kwestie van tijd zijn voordat mensen getroffen worden. De ziekteverwekker vreet gaten in de hersenen.

Waarom de vergelijking met zombies?

Omdat de symptomen van de zenuwziekte bij de dieren doen denken aan levende doden. In het eindstadium zijn ze vermagerd en zien ze er zwak uit. Ze verliezen hun schuwheid voor mensen volledig, kwijlen en zouden agressief worden.

De ziekte is zeer besmettelijk en wordt verspreid via contact met lichaamsvloeistoffen zoals uitwerpselen, speeksel, bloed of urine. Op dit moment komt ze voor in 24 Amerikaanse staten, in Canada, Noorwegen, Finland en Zuid-Korea. Bij in het wild levende dieren raakt 10 procent van alle dieren besmet, bij fokdieren op kleine ruimte bedraagt het besmettingspercentage 79 procent.

De ziekte tast hersenen, ruggenmerg en andere zenuwcellen van edelherten, elanden en rendieren aan en is vergelijkbaar met de runderziekte BSE en de schapenziekte scrapie. De oorzaak zijn zogenoemde prionen, abnormale eiwitten die zenuwcellen aantasten en extreem bestand zijn tegen gebruikelijke ontsmettingsmethoden zoals verhitting.

Om meerdere redenen moeten vooral recreatieve jagers en consumenten van wildvlees zich voor de ziekte in acht nemen.

Enerzijds zijn prionziekten zeer hardnekkig. Gekkekoeienziekte (ook BSE genoemd) springt bijvoorbeeld ook over op de mens. Daar veroorzaakt het de ziekte van Creutzfeldt-Jakob, die altijd dodelijk afloopt.

CWD is geen nieuw fenomeen. De eerste gevallen werden al eind jaren zestig gedocumenteerd in de Amerikaanse staat Colorado, aanvankelijk bij dieren in gevangenschap, vanaf 1981 ook bij wilde dieren. Vanuit Colorado verspreidde de ziekte zich in de jaren negentig naar Wyoming; sinds 2000 kwamen daar gebieden in het Midwesten en het zuidwesten van de VS en enkele gebieden aan de Amerikaanse oostkust bij. Vooral de staten Nebraska, Colorado, Kansas, Wisconsin en Wyoming melden veel gevallen.

Het eerste geval in Europa werd in april 2016 gedocumenteerd in Noorwegen. Daarna werden 11.000 wilde dieren getest – bij twee rendieren en twee elanden vonden de autoriteiten de ziekte. Om het probleem in te dammen gaf Oslo een complete kudde van zo'n 2200 rendieren vrij voor afschot. In Finland werd in februari 2018 een dode eland gevonden die aan CWD leed.

Jagen is in de VS bovendien big business: volgens berichten stroomt er jaarlijks 15 miljard dollar naar wapenfabrikanten, leveranciers van uitrusting en de toeristische sector van landelijke stadjes. Ongeveer 11,5 miljoen Amerikanen zijn recreatieve jagers.

Maar – wie wil er nog wild eten als hij daarmee naast de bekende ziekten ook zijn centrale zenuwstelsel in gevaar brengt?

Recreatieve jagers in getroffen gebieden wordt al jaren aangeraden geschoten dieren te laten testen voordat ze worden gegeten. Voor de doders van wilde dieren is daarvoor speciaal een CWD-infopagina online gezet.

Aan een wild dier is niet te zien of het CWD heeft, ook al draagt het de ziekte al maanden bij zich. De dieren vallen na het uitbreken van de ziekte ook geen mensen aan zoals zombies. Ze lijken eerder gedesoriënteerd en hebben coördinatieproblemen.

Volgens een bericht van NBC News wordt geschat dat jaarlijks al tot 15.000 gezinnen van recreatieve jagers in de VS met CWD besmet vlees eten. Het bericht stelt dat dit aantal door de verspreiding van de ziekte jaarlijks met wel 20 procent toeneemt!