Spanje: dode potvis met 30 kilo plastic in de maag

Een 10 meter lange potvis is voor de zuidkust van Spanje overleden aan het plastic afval dat hij had ingeslikt. Dat blijkt uit de autopsie van het dier.

Onderzoekers vonden plastic zakken, visnetten en zelfs een plastic jerrycan in de maag van het jonge dier.

Volledig vermagerd gestrand

Omwonenden gingen er vanwege de nare rottingslucht van uit dat de walvis al geruime tijd dood was. Het dier was volledig vermagerd.

De tien meter lange potvis strandde op 27 februari aan een kust bij de stad Cartagena in de regio Murcia. Zoals de «New York Times» meldt, was het dier met een lichaamsgewicht van 5.900 kilogram op het moment van overlijden ongewoon mager. Volwassen potvissen kunnen meer dan 50 ton wegen. Het lage lichaamsgewicht was dan ook aanleiding voor de autopsie, die werd uitgevoerd door onderzoekers van het El Valle Wildlife Rescue Center.

Al in 2013 werd aan de kust van Granada een walvis gevonden met 18 kilo plastic. Het afval had een scheur in de maag veroorzaakt.

Als reactie startte het ministerie van Toerisme, Cultuur en Milieu van de regio Murcia elf strandschoonmaakacties. Daarbij werden gegevens verzameld over de soort en hoeveelheid afval. Ook werden er voorlichtingsgesprekken op scholen georganiseerd.

Uit honger slikken de dieren zomaar alles in

Het blijft onduidelijk waarom de potvis de plastic stukken überhaupt heeft doorgeslikt. Als tandwalvis neemt hij zijn prooi gericht op – anders dan baleinwalvissen, die hun voedsel uit het water filteren en daardoor minder selectief te werk kunnen gaan. Mogelijk komt het doordat de Middellandse Zee grotendeels leeggevist is, zegt zeebioloog Selling. «Uit honger slikken de dieren dan gewoon alles door.»

«Als zeedieren per ongeluk plastic eten, hoopt het zich op in hun spijsverteringssysteem. Dat leidt tot een vals verzadigingsgevoel en ze eten minder», legt Greenpeace Spanje uit in een verklaring. «Dan verliezen de dieren gewicht en worden ze zwakker, omdat ze belangrijke voedingsstoffen niet binnenkrijgen, waardoor hun overlevingskansen kleiner worden.»

De ngo verklaarde ook dat dit afval verstoppingen, verwondingen, perforaties en andere fysieke schade aan het spijsverteringssysteem van zeedieren kan veroorzaken.

De potvis, die volgens het Spaanse recht als bedreigd geldt, voedt zich bijna uitsluitend met inktvissen.

In 2050 meer plastic dan vis

Maar de zeezoogdieren zijn niet de enige slachtoffers van de enorme hoeveelheid kunststoffen die in de zee terechtkomt. Volgens Greenpeace eet 40–60 % van de schildpadden plastic, bij sommige vogelsoorten loopt dit aandeel zelfs op tot 93 %.

Het plasticprobleem van de zeeën is overigens al lang bekend. Volgens een studie uit 2016 belanden er elk jaar minstens acht miljoen ton kunststof in de zeeën. Als het zo doorgaat, is er in 2050 meer plastic dan vis, aldus de studie. In de Noord-Pacific zouden inmiddels 45’000 tot 129’000 ton plastic ronddrijven, zo blijkt uit een recent in «Scientific Report» gepubliceerde studie. Afhankelijk van het onderzoek lopen de cijfers over de hoeveelheid afval in zeeën en oceanen sterk uiteen. Dat daar enorme plastic vuiltapijten ronddrijven, is echter onbetwist.

Bijzonder gevaarlijk voor dieren zijn de zogenoemde spooknetten. Dat zijn eigenaarloze, vaak van kunststof gemaakte visnetten die ongecontroleerd vis en andere zeedieren vangen – of door deze worden doorgeslikt. Ze raken los van vissersschepen, gaan verloren bij hoge golfslag of worden opzettelijk in zee gedumpt. Volgens Greenpeace gaan op die manier jaarlijks zo'n 25’000 netten verloren. Meer over dit onderwerp Milieu en natuurbescherming.