Zonne-offensief in de Alpen evenaart windenergie-fiasco

In de Glarner bergen bouwde Axpo een enorme zonne-installatie.

Maandenlang liet Axpo uitgebreid onderzoek doen naar wind- en sneeuwlasten. Een studie van het Instituut voor Sneeuw- en Lawineonderzoek (SLF) kwam tot de conclusie dat in bepaalde delen van de installatie rekening moet worden gehouden met hoge sneeuwlasten. «Vooral aan de voet van de muur hoopt zich veel sneeuw op», zegt SLF-onderzoekster Annelen Kahl.

De zonne-installatie moet in de winter dringend benodigde stroom leveren en zou volgens Axpo uitzonderlijk goed geschikt zijn voor zonne-energie. Toch is het voorbeeldproject niet rendabel.

Want de inspanning voor de bouw in het hooggebergte is groot – ook bij de Muttsee. De staal- en aluminiumconstructie voor de onderbouw van de installatie werd in het dal in elkaar geschroefd en vervolgens per helikopter naar de stuwdam gevlogen – stuk voor stuk. Datzelfde geldt voor de panelen zelf.

Dat alles weerspiegelt zich in de prijs. De productiekosten voor de zonnestroom bij de stuwdam aan de Muttsee liggen ongeveer twee keer zo hoog als voor zonnestroom onderin het dal. De installatie kostte acht miljoen Zwitserse frank.

Ook in Zwitserland strijdt Axpo voor hogere subsidies. Voor de installatie bij de Muttsee heeft het bedrijf van de overheid weliswaar de gewone eenmalige vergoeding ontvangen, concreet: 641’000 Zwitserse frank, wat toch 8% van de investeringskosten dekt. Daarnaast vroeg Axpo een even hoge investeringsbijdrage aan onder het label «vlaggenschipproject». Maar het Federaal Bureau voor Energie oordeelde dat het project te weinig innovatief was om als «vlaggenschipproject» erkend te worden, en wees deze extra subsidie af.

Alpinsolar, het pionierproject Muttsee van Axpo in Glarus Süd, gaat letterlijk onder de sneeuw ten onder. 270 zonnepanelen van de zonnecentrale hebben de winter niet overleefd. Ze moeten momenteel vervangen worden. De zonnepanelen hielden het twee jaar in plaats van 20 jaar: de zonnecentrale is niet berggeschikt.

De alpiene zonne-installatie op de stuwdam van het Muttsee-meer produceert bovendien minder stroom dan gehoopt. Er rijzen nu fundamentele vragen. Ook voor de andere zonneparken.

Zwitserland is geen windland

Windkaarten tonen aan dat Zwitserland een gebied is met de zwakste winden van heel Europa. Bij een "dunkelflaute" (windstilte gecombineerd met bewolking), wanneer er dus geen wind waait en het mistig is, moeten bijvoorbeeld gascentrales inspringen, mocht er in 2050 geen kerncentrale meer beschikbaar zijn.

Windturbines zijn in Europa vooral zinvol in de buurt van de kust. Maar ook daar zijn er aanwijzingen dat offshore-windparken de zeefauna schaden, met name walvissen en dolfijnen. Elders zijn het meestal zwaar gesubsidieerde landschapsverloederingen die de stroomconsument moet betalen. In de Rhône-vlakte in Wallis heersen gunstige windomstandigheden, net als op de Mont-Crosin in de Berner Jura. Elders staan de tot 210 meter hoge installaties het grootste deel van de tijd stil en produceren ze naast kosten niets moois. Windparken op de Gütsch boven Andermatt, op de Griespas tussen het Goms en Italië en op de Gotthard zijn teleurstellend: ze leveren per windmolen minder op dan de windmolens in de Rhônevallei. Het windpark Gries is het hoogstgelegen windpark van Europa. Geen vlaggenschipproject, maar een jaarlijkse teleurstelling.

Gemeenten met de hoogste Stroomproductie uit windturbines in megawattuur (MWh) voor de periode: 1 januari 2023 tot en met 31 december 2023.

1. Villeret BE: 35.228 MWh
2. Courtelary BE: 26.672 MWh
3. Saint-Imier BE: 21.640 MWh
4. Muriaux JU: 17.226 MWh
5. Martigny VS: 13.653 MWh
6. Cormoret BE: 10.065 MWh
7. Airolo TI: 9376 MWh
8. St-Brais JU: 9212 MWh
9. Obergoms VS: 6770 MWh
10. Andermatt UR: 5299 MWh

De groene energietransitie is pure realsatire.