Panama: Natuur krijgt recht op bestaan

Panama heeft in een baanbrekende nieuwe wet verklaard dat de natuur een «recht op bestaan» heeft.

Na een jaar debat in de Nationale Vergadering van het land heeft president Laurentino Cortizo de nieuwe regeling vorige week ondertekend.

Zij kent de natuur het «recht toe om te bestaan, voort te bestaan en haar levenscycli te regenereren«. Dit betekent dat het Panamese parlement nu rekening moet houden met de gevolgen van zijn wetten en beleidsmaatregelen voor de natuur.

Wat betekent de nieuwe Panamese wetgeving in de praktijk?

De wet, die in 2023 in werking treedt, vereist dat de regering bij haar toekomstige beleid de rechten van de ecosystemen van Panama respecteert, waaronder de tropische bossen, rivieren en mangroven. Het parlement van het land wordt bovendien wettelijk verplicht om de rechten van de natuur via zijn buitenlands beleid te bevorderen.

De wettekst definieert de natuur als «een unieke, ondeelbare en zichzelf regulerende gemeenschap van levende wezens, elementen en ecosystemen die met elkaar in verbinding staan en alle levende wezens in stand houden, bevatten en voortbrengen«.

Welke andere landen hebben de natuur rechten toegekend?

Panama sluit zich nu aan bij landen zoals Colombia, Nieuw-Zeeland, Chili en Mexico, die de natuur hetzij via hun grondwet, hetzij via het rechtssysteem juridische bescherming hebben toegekend

In februari heeft ook Italië de bescherming van het milieu in zijn grondwet opgenomen. Het Italiaanse parlement moet zich er nu voor inzetten dat de ecosystemen van het land voor toekomstige generaties behouden blijven. De nieuwe wet omvat ook de bescherming van dieren.

Ook de rivieren van Bangladesh zijn juridisch beschermd. In 2019 heeft het Hooggerechtshof de National River Conservation Commission (Nationale Commissie voor het Behoud van Rivieren) ingesteld en daarmee alle rivieren het recht op leven toegekend. Als iemand nu een rivier milieuschade toebrengt, kunnen zijn menselijke rechtsvertegenwoordigers namens hem een rechtszaak aanspannen.

Andere landen die rivieren een rechtsstatus hebben toegekend, zijn Australië en India, waar de Ganges en de Yumana-rivier onder bijzondere bescherming staan.