Mieren doden geïnfecteerde soortgenoten

Volgens de wetenschappers vertonen mierenkolonies bij deze manier van ziektebestrijding een sterke overeenkomst met het immuunsysteem dat het organisme van gewervelde dieren beschermt.

Komt een mier bijvoorbeeld in aanraking met de ziekteverwekkende schimmel Metarhizium, dan wordt zij een gevaar voor de hele kolonie. Een infectie onder de dicht op elkaar levende mieren zou het uitsterven van de kolonie kunnen betekenen als het niet lukt de ziekte in te dammen.

Reiniging en verzorging als eerste verdediging

De onderzoekers hadden eerder al kunnen aantonen dat mieren van de invasieve soort Lasius neglectus koloniegenoten intensief reinigen en verzorgen wanneer er pathogene schimmelsporen op hun lichaam zitten. Zo verlagen ze het risico dat de schimmel het lichaam binnendringt en het dier besmet. Kan de schimmel daarentegen niet op de gebruikelijke manier worden bestreden, dan blijft er maar één uitweg over. Gaat het om besmet broed, dan is het antwoord op een daadwerkelijke schimmelinfectie radicaler: in een reeks experimenten ontdekten de onderzoekers dat mieren onbeweeglijke poppen doden om de levenscyclus van de ziekteverwekker te onderbreken, zodat deze zich niet verder kan verspreiden.

Vroeg ingrijpen beschermt de kolonie

De mieren gaan selectief te werk. Met behulp van chemische ziektesignalen herkennen ze dieren die al dodelijk besmet zijn en elimineren ze die. «De leden van de kolonie zijn in staat om zieke koloniegenoten al in een vroeg stadium van het infectieverloop te ruiken en te isoleren. Daarna voeren ze uit wat wij 'destructieve desinfectie' noemen: het doden van schimmel en ziek dier, om te voorkomen dat de ziekteverwekker besmettelijk wordt en zich verspreidt naar nestgenoten», aldus IST-onderzoeksleider Sylvia Cremer. Deze aanpak vertoont veel parallellen met het immuunsysteem van gewervelde dieren. Meer over fascinerende wilde dieren en Educatie op wildbeimwild.com.