JagdSchweiz zoekt kinderen: «Kinderen in de natuur» is ledenwerving in vermomming

De koepelorganisatie JagdSchweiz bouwt een pool van hobbyjagers op die moeten optreden op bosdagen, tijdens projectweken en in schoollessen.

Wat als natuurbeleving wordt verkocht, is de volgende fase van een wervingsstrategie die wij al jaren documenteren.

Eind juli 2026 heeft JagdSchweiz (ChasseSuisse, CacciaSvizzera, CatschaSvizra) op Facebook een nieuw project gelanceerd: «Kinderen in de natuur». De organisatie zoekt «geëngageerde jaagsters en jagers uit alle regio's van Zwitserland» die hun kennis aan kinderen doorgeven. De inzetplaatsen worden in de post zelf genoemd: bosdag, projectweek, schoolles, vakantiepas. Aangeboden worden een training van een halve tot een hele dag, «hoogwaardig aanschouwingsmateriaal» evenals kant-en-klare ideeën voor spellen, activiteiten en lesmateriaal. Men hoeft «het wiel niet opnieuw uit te vinden».

De verpakking is vertrouwd. Een ree van dichtbij, het afgeworpen gewei van het hert, de sporen van vos en das. Allemaal onschuldig, allemaal kindvriendelijk. Maar midden in deze opsomming staat de eigenlijke boodschap: «Welke taken vervullen jaagsters en jagers eigenlijk?» Precies op dit punt slaat natuurpedagogiek om in imagoverzorging. Het gaat er niet om kinderen wilde dieren te tonen. Het gaat erom hun de hobbyjacht te presenteren als een vanzelfsprekend, positief onderdeel van de natuur, overgebracht door juist die belangengroep die rechtstreeks profiteert van aanwas en maatschappelijke acceptatie.

Waarom een belangengroep geen neutrale docent is

Het beslissende punt is de belangenverstrengeling. Hobbyjagers hebben geen pedagogische roeping, en toch missioneren ze tot in de basisscholen. Wie kinderen uitlegt «welke taken hobbyjagers op zich nemen», treedt niet op als neutrale natuurbemiddelaar, maar als reclamemaker voor eigen zaak. De koepelorganisatie heeft aanwas nodig, en ze heeft een samenleving nodig die het doden van wilde dieren voor het plezier normaal vindt. Een kind dat op de bosdag leert dat de hobbyjager beheerder en verzorger is, wordt haast nooit een kritische volwassene die dit verhaal in twijfel trekt.

Voor de zakelijke voorlichting over inheemse wilde dieren zijn geen hobbyjagers nodig. Daarvoor zijn er wildbiologen, wildhoeders, boswachters en natuurbeschermingsorganisaties die geen doodsbelang hebben bij hun onderwijsonderwerp. Dat uitgerekend de vereniging de interpretatiehoogheid over het bos in de klaslokalen opeist, is geen toeval, maar programma.

Empathie wordt onderhandelbaar gemaakt

Volgens ervaren kinderpsychologen brengt de jacht kinderen gevaarlijke waarden bij. De kinderen krijgen te horen dat het juist zou zijn de gevoelens, behoeften en rechten van andere levende wezens te negeren zodra traditie, hobby of een vermeende «beheeropdracht» in het spel komt. Wie terugdeinst voor het dode ree of verdrietig wordt, geldt al snel als overgevoelig. Het kind leert dit medegevoel te onderdrukken in plaats van het serieus te nemen.

Precies daarvoor waarschuwt het VN-Kinderrechtencomité. Met de «General Comment 26», aangenomen op 23 augustus 2023, stelt het hoogste internationale orgaan voor de rechten van minderjarigen vast dat kinderen tegen elke vorm van fysiek en psychisch geweld beschermd moeten worden, uitdrukkelijk ook tegen de blootstelling aan geweld tegen dieren. Studies tonen aan dat kinderen door het ervaren van geweld tegen dieren in hun inlevingsvermogen negatief beïnvloed worden en dit geweld na verloop van tijd als normaal beschouwen. Zwitserland is mensenrechtelijk verplicht kinderen daartegen te beschermen. Een door de staat gedoogd programma dat hobbyjagers de scholen binnenhaalt, druist rechtstreeks in tegen deze plicht.

De reactie vanuit de bevolking is ondubbelzinnig

De Facebook-post heeft duidelijke reacties losgemaakt. De grote meerderheid van de commentaren wijst het project scherp af. Eén gebruikster brengt de kern treffend onder woorden: kinderen wordt de eigen ontwikkeling ontnomen om zich bij voldoende rijpheid zelf voor of tegen de jacht te beslissen. De boodschap aan de kinderen luidt: «Empathie is onderhandelbaar.» Anderen spreken van indoctrinatie, van het rekruteren van een volgende generatie dierendoders, van een tegenstelling met de bescherming van de wolf en de predators. De teneur is ondubbelzinnig: laat de kinderen met rust.

Deze afwijzing is geen toeval. Ze weerspiegelt een maatschappelijk ongemak dat de vereniging met steeds nieuwe imagocampagnes probeert te overstemmen.

Dit past in een groter patroon

«Kinderen in de natuur» is geen uitschieter, maar de consequente voortzetting van een strategie. Al geruime tijd voeren jachtgezinde kringen in kleuterscholen en basisscholen een imagocampagne met als doel dierlievende kinderen aan de hobby te introduceren. De manipulatie verloopt speels en wordt aangeprezen als natuurbeschermingsproject. Wij hebben deze patronen in onze campagne «Nee tegen onderwijs door hobbyjagers op scholen» uitvoerig aangetoond.

Waar de passieve overdracht overgaat in actieve deelname, wordt van imagoverzorging een reëel kinderbeschermingsprobleem. Onze petitie «Minderjarigen op de hobbyjacht bestraffen» eist daarom straffen voor hobbyjagers die kinderen aan jachtactiviteiten laten deelnemen. Beide richtingen grijpen in elkaar: eerst de speelse gewenning in de klas, dan de deelname in het veld.

Wie zich verder wil verdiepen, vindt de psychologische achtergronden in ons dossier Psychologie van de jacht.

Onze inschatting is juridisch onderbouwd

Dat wij de vereniging JagdSchweiz zo duidelijk benoemen, is geen retorische overmoed, maar juridisch gedekt. De vereniging heeft geprobeerd onze berichtgeving met een aanklacht het zwijgen op te leggen. De strafrechtbank van het kanton Ticino sprak wildbeimwild.com op 17 juli 2020 in Bellinzona vrij. Rechter Siro Quadri kwam na de bewijsvoering tot de conclusie dat onze uitspraken over de vereniging geen leugens en daarmee niet lasterlijk zijn. Het vonnis is rechtsgeldig. Ook voor de civiele rechtbank in Locarno had JagdSchweiz geen succes.

Tot de uitspraken die de rechtbank als toelaatbare, op feiten gebaseerde kritiek en niet als laster heeft aangemerkt, behoren onder meer de volgende inschattingen van IG Wild beim Wild:

• Bestuurslid en nationaal raadslid (CVP) Fabio Regazzi van de militante probleemvereniging «Jagd Schweiz» zette zich herhaaldelijk in voor praktijken die wij als dierenmishandeling beschouwen. Kortgeleden wilde hij zelfs weerhaken bij het vissen weer salonfähig maken, maar dat plan strandde duidelijk.
• Vanwege deze hobbyjagers lijden wilde dieren in Zwitserland.
• De vereniging «JagdSchweiz» en andere twijfelachtige jagersverbanden zijn naar onze mening in de eerste plaats ontstaan om vooral tegen predatoren zoals vos, lynx, wolf en dergelijke, dus hun prooiconcurrenten, te kunnen optreden. Dat doen ze tot op de dag van vandaag. Dit is vermoedelijk een van de belangrijkste redenen waarom de hobbyjagers uit alle windstreken kritiek te verduren krijgen.
• De vereniging Jagd Schweiz cultiveert volgens onze inschatting in de eerste plaats respectloosheid en een geweldscultuur, precies het tegenovergestelde van waar een beschaafd mens in onze samenleving naar zou moeten streven. Sommige hobbyjagers dreigen zelfs met een burgeroorlog, mocht onder meer de vossenjacht worden stopgezet.
• Leden van de vereniging Jagd Schweiz onderhouden betrekkingen met vertegenwoordigers van de macht in het algemeen. Bovendien maken functionarissen en aanhangers naar onze waarneming steeds weer gebruik van geweldsbeelden of andere middelen die geschikt zijn om te intimideren, zoals bangmakerij, leugenpropaganda en jagerslatijn, om invloed uit te oefenen op politiek, media, openbaar bestuur, justitie of economie.
• Naar de mening van IG Wild beim Wild wordt praktisch alles wat wreed, onnodig en harteloos is, door het verbond Jagd Schweiz bevorderd.
• Geen inspanning is de verantwoordelijken daarbij te groot om democratische processen alsook pers- en meningsvrijheid in hun voordeel te beïnvloeden.

De vrijspraak stelt vast dat harde, op feiten gebaseerde kritiek op een verbond als JagdSchweiz juridisch toelaatbaar is, zolang die berust op navolgbare feiten en publiek belang. Wie zich mengt in politieke en maatschappelijke debatten, kan gerechtvaardigde kritiek niet met aanklachten wegvegen. Precies daarom mogen wij vaststellen: een verbond met dit profiel is geen geschikte instantie om kinderen de natuur uit te leggen. Hoe JagdSchweiz optreedt, plaatsen wij voortdurend in onze campagnes in context.

Wat nu te doen staat

Scholen, leerkrachten en gemeenten zouden aanbiedingen van JagdSchweiz en haar regionale afdelingen kritisch moeten beoordelen en afwijzen. Natuuronderwijs hoort in handen van vakmensen zonder belang bij het doden. Ouders hebben het recht te weten wie er tijdens de bosdag of de projectweek voor hun kinderen staat en welke belangen daarachter schuilgaan.