Jachtakte in twee weken: hoe een verslaggeefster het wapenexamen haalde zonder ooit in het bos te zijn geweest

Wie een dodelijk wapen wil dragen, moet ermee kunnen omgaan.

Wat voor politie en leger vanzelfsprekend is, geldt voor de hobbyjacht blijkbaar slechts in beperkte mate. Een onderzoek van de publieke omroep laat zien hoe een verslaggeefster in een zelfexperiment de bevoegdheid tot wapenbezit verkreeg, en hoe weinig daarvoor nodig was.

Het examen gehaald, zonder ooit in het bos te zijn geweest

Voor de reportage «Schieten, doden, posten: hoe gevaarlijk is de nieuwe jachthype?» onderzocht een verslaggeefster eerst hoe je überhaupt aan een jachtakte komt. Ze stuitte al snel op commerciële aanbiedingen die beloven de bevoegdheid in slechts twee weken te bemiddelen. De zogenaamde crashcursus comprimeert de volledige opleiding tot enkele dagen.

Haar eigen conclusie na het geslaagde examen is vernietigend: ze zou het jagersexamen hebben gehaald zonder ook maar één keer in het bos te zijn geweest. De praktische realiteit van de hobbyjacht, het opsporen, aanspreken en beoordelen van een levend dier in de open lucht, kwam in haar opleiding simpelweg niet voor. Uiteindelijk stond er toch een document dat wettelijk recht geeft op de aankoop en het bezit van wapens.

Een genegeerde veiligheidsregel, en toch geslaagd

Bijzonder alarmerend is het moment van het praktische examen. De verslaggeefster controleerde niet of de loop van het wapen vrij is, een van de meest elementaire veiligheidsregels bij de omgang met vuurwapens. Zo'n fout kan in ernstige gevallen dodelijk aflopen. Toch slaagde ze voor het examen.

Toen een instructeur op deze grove overtreding werd aangesproken, zou hij laconiek hebben verklaard dat de examinatoren aardig zijn en dat ze jagers willen hebben. Deze ene zin brengt het structurele probleem op de spits: waar het slagen een formaliteit wordt omdat men de aanwas niet wil afschrikken, verliest het examen zijn eigenlijke doel. Het moet ervoor zorgen dat alleen bekwame personen een wapen dragen. Precies dat doet het in dit geval niet.

Negen van de tien schoten: dierenmishandeling met aankondiging

Het tweede schandaal betreft het dier. De verslaggeefster maakte na de schietoefeningen de balans op dat van de tien schoten er ongeveer één goed zat. Alle andere zouden zo slecht zijn geweest dat ze de dieren niet zouden hebben gedood, maar zwaar zouden hebben verwond. Ze noemt dit zelf onomwonden wat het is: dierenmishandeling.

Dat is geen bijzaak, maar de kern van het probleem. De hobbyjacht rechtvaardigt zichzelf graag met het zuivere, weidelijke schot dat het dier lijden bespaart. Wie echter na een spoedcursus van twee weken negen van de tien dieren slechts aanschiet, brengt hun precies het leed toe dat de jacht zogenaamd wil vermijden. Een aangeschoten dier vlucht en sterft vaak pas na lange tijd een kwellende dood. De gebrekkige opleiding wordt zo onmiddellijk een dierenwelzijnsprobleem.

De vergelijking die alles zegt

Stel je hetzelfde verloop voor bij de politie of het leger. Daar doorlopen mensen die een wapen moeten dragen een opleiding van maanden tot jaren met een psychologische geschiktheidstest, regelmatige bijscholingen en voortdurend dienstelijk toezicht. Een kandidaat die bij het examen een centrale veiligheidsregel negeert, zou zakken, zonder discussie. Een instructeur die zo'n fout door de vingers ziet met de opmerking dat men toch aanwas wil, zou onhoudbaar zijn.

Bij de hobbyjacht volstaat het een tweeweekse cursus af te leggen en welwillende examinatoren te treffen. De toegang tot dodelijke wapens is daarmee gekoppeld aan een van de laagste drempels die in een samenleving überhaupt denkbaar zijn wanneer het gaat om werktuigen die kunnen doden.

Een hype die de opleiding voorbijstreeft

De jacht ligt in de trend, vooral bij jonge mensen, en op de sociale media groeit de jachtcontent gestaag. De Deutscher Jagdverband meldt ledenrecords, bijna een half miljoen mensen bezitten een jachtakte, waaronder in toenemende mate jonge mensen en vrouwen. Voor de vereniging is deze boom een succes dat ze offensief promoot.

Precies hier ligt de verantwoordelijkheid die in het gejubel over de recordcijfers ondergaat. Wie de toegang tot de jacht als een lifestyleproduct vermarkt en de ledenaantallen viert, zou tegelijkertijd moeten waarborgen dat de opleidings- en veiligheidsnormen gelijke tred houden met deze groei. Het zelfexperiment van de verslaggeefster toont aan dat precies dat niet gebeurt. De hype loopt de zorgvuldigheid voorbij.

Niet elke persoon die via een spoedcursus aan een vergunning komt, wordt een gevaar. Maar dat de drempels zo laag zijn dat een verslaggeefster het examen kan halen zonder ooit in het bos te zijn geweest en zonder een elementaire veiligheidsregel te beheersen, is een armoedig getuigschrift voor een systeem dat over leven en dood van wilde dieren beslist. Zolang de hobbyjacht dodelijke wapens gemakkelijker toegankelijk maakt dan enige andere instelling die met wapens omgaat, blijft het geen serieus instrument van wildbeheer, maar een vrijetijdsvermaak met dodelijke gevolgen voor de dieren.