Hoe staat het met het symboolddier van de Alpen?

De Deutsche Wildtier Stiftung eist transparante monitoringresultaten voor gemzen.

De Alpen zijn een van de populairste reisbestemmingen in Duitsland. Jaarlijks bezoeken zo'n 100 miljoen toeristen de Alpenboog, inclusief Brettljause, gipfelkreuz en Alpenfietsers.

Een dier dat zich daarbij nog maar zelden laat zien, is de gems. Juist de zomer zou een goede tijd zijn om een glimp op te vangen van deze wilde berggeiten. Toch is het symboolddier van de Beierse Alpen veel minder vaak te zien dan nog 20 jaar geleden. Niemand weet eigenlijk precies hoeveel dieren er nog in de bergen leven. Wel is duidelijk: er wordt desondanks op gejaagd – en in de Beierse Alpen zelfs bijzonder intensief.

Wie niet weet hoeveel gemzen er zijn, mag ze eigenlijk helemaal niet bejagen. Net als bij onze Europese buurlanden zou het jachtquotum pas mogen worden vastgesteld na een monitoring van de levende dieren.

Dr. Andreas Kinser, plaatsvervangend hoofd Natuur- en Soortenbescherming van de Deutsche Wildtier Stiftung

De plicht tot gems-monitoring vloeit voort uit de zogenoemde Habitatrichtlijn van de EU.Rupicapra rupicapra valt onder bijlage V daarvan en mag alleen bejaagd worden wanneer haar staat van instandhouding als gunstig wordt beoordeeld. De Habitatrichtlijn schrijft bovendien voor dat de staat van instandhouding van de populatie systematisch en regelmatig wordt gemonitord – zowel wat betreft kwantiteit als kwaliteit. «Dat betekent dat het niet alleen aankomt op het aantal dieren, maar ook op de bij de gems zo belangrijke leeftijds- en sociale structuur«, aldus Kinser. In tegenstelling tot ree of edelhert zijn deze gegevens bij gemzen zelfs relatief eenvoudig vast te stellen, omdat de dieren in de boomloze hooggelegen gebieden overdag door deskundigen vrij goed kunnen worden waargenomen.

In feite zijn de Bayerische Staatsforsten, die verantwoordelijk zijn voor 80% van alle gemzenleefgebieden in de Beierse Alpen, pas vorig jaar onder druk van wildbeschermers begonnen met een gems-monitoring. De resultaten van deze tellingen zijn echter tot nu toe niet gepubliceerd. «Transparantie is niet alleen belangrijk bij de daadwerkelijke telling, maar vooral bij de resultaten«, zegt wildbioloog Kinser.

Om de voor de gems zo belangrijke natuurlijke leeftijds- en sociale structuur en daarmee haar staat van instandhouding te kunnen inschatten, moeten de telgegevens op regionaal niveau worden voorgelegd. «Als de cijfers verborgen blijven, wijst dit op een eerder ongunstige staat van instandhouding van de gems in de Beierse Alpen.»

Meer over gemzen en het conflict in Beieren, evenals over het onderzoek naar gemzenleefgebieden, vindt u hier: https://www.deutschewildtierstiftung.de/naturschutz/gaemse-der-konflikt-in-bayern