Duitsland: Een einde aan de recreatieve jacht

Wij houden ons inmiddels al enkele jaren zeer intensief bezig met het thema recreatieve jacht en komen tot de conclusie dat deze in haar huidige vorm in de kern kan worden teruggebracht tot een vrijetijdsbesteding.

Er vindt noch een duurzame vermindering van wildpopulaties plaats, noch draagt de recreatieve jacht – zoals de wet voorschrijft – bij aan een soortenrijke wildstand. Ook het thema voedselvoorziening – dat de laatste tijd steeds weer als argument voor de recreatieve jacht te horen is – is ondergeschikt, legt de Bescherming van wilde dieren Duitsland.

In Duitsland zijn er ongeveer 360’000 houders van een jachtakte, in de leeftijd van 16 tot 98 jaar. Zij doden volgens officiële opgaven jaarlijks ongeveer zeven miljoen dieren. Daaronder bevinden zich (legaal) ook diersoorten waarvan de populatie volgens de Rode Lijsten van de deelstaten en/of de federale overheid bedreigd is (bijv. patrijs, houtsnip, veldhaas), honden en katten, en (illegaal) diersoorten die volgens de Bundesnaturschutzgesetz (federale natuurbeschermingswet) streng beschermd zijn (bijv. kauw, roek, raaf, talrijke watervogelsoorten, roofvogels).

Recreatieve jacht zorgt voor hoge wildstanden

Volgens de jachtwetten die door recreatieve jagers (!) zelf zijn gemaakt, moet de recreatieve jacht dienen voor de regulering van populaties wilde dieren. Dat klinkt op het eerste gezicht ook heel logisch: hoe meer dieren er worden gedood, hoe kleiner de populaties worden. Een blik op de statistieken leert echter iets anders: begin jaren tachtig werden er elk jaar ongeveer 150’000 wilde zwijnen en 850’000 reeën door recreatieve jagers geschoten, tegenwoordig – 30 jaar later – zijn dat er elk jaar 500’000 wilde zwijnen en 1,1 miljoen reeën*)!

De populaties wilde dieren dalen niet, maar stijgen voortdurend. Daar zijn veel oorzaken voor. Eén oorzaak is de zogenoemde Hege, het zogenaamde 'hegen'. Daarmee wordt het onderhoud van de wildstand en zijn leefgebied bedoeld. Dit komt vrijwel uitsluitend ten goede aan de jachtbare soorten en heeft in de afgelopen decennia, met name door het het hele jaar door bijvoeren, bijgedragen aan de huidige, relatief hoge stand van reeën en wilde zwijnen.

Een andere reden voor de toename van de populaties wilde dieren is de vernietiging van sociale structuren. Binnen families van wilde zwijnen bijvoorbeeld zorgen deze structuren voor een natuurlijke geboortebeperking. Wanneer dit mechanisme niet meer functioneert, leidt dat tot een exponentieel toenemende voortplanting.

Voor deze verbanden bestaan talrijke bewijzen uit wetenschap en onderzoek. Slechts één voorbeeld uit het jachtvrije deel van het Nationalpark Bayerischer Wald (Nationaal Park Beierse Woud): terwijl vossen hier gemiddeld slechts 1,7 welpen per worp krijgen, zijn dat er in intensief bejaagde gebieden drie tot vier keer zoveel.

Recreatieve jacht en voedselvoorziening

Van de ongeveer zeven miljoen dieren die jaarlijks in Duitsland door de recreatieve jacht om het leven komen – hoeveel belanden er in de kookpot?

De katten waarschijnlijk niet, de zwanen ook niet, de eksters niet, de Vlaamse gaaien niet, de zwarte kraaien niet, zelden eens een wilde gans – hun vlees is veel te taai –, nauwelijks wilde eenden of wilde konijnen, ook de vossen, wasberen en marters niet. Wat overblijft zijn vooral wilde zwijnen, reeën en een paar hazen. Maar ook daarvan slechts een deel. Wilde zwijnen uit het zuidwesten zijn meestal radioactief besmet – Tsjernobyl laat van zich horen. Een groot deel van de dieren heeft door verwondingen en vlucht stresshormonen aangemaakt – hun vlees is bitter en oneetbaar. Andere dieren wegen simpelweg te weinig, omdat ze nog jong of uitgemergeld zijn. Per saldo kan men ervan uitgaan dat minstens 70 %, dus ongeveer vijf miljoen dieren, na de jachtdood worden begraven of anderszins worden afgevoerd.

Apropos voedingsmiddelen. Ongeveer 60 % van de Duitse behoefte aan Wildbraad wordt overigens geïmporteerd, grotendeels uit Polen of Nieuw-Zeeland. Het Bundesinstitut voor Risicobeoordeling waarschuwt voor het eten van wildbraad: wildvlees behoort tot de voedingsmiddelen die het zwaarst met Lood belast zijn.

Pijn en lijden – wat de recreatieve jacht voor wilde dieren betekent

Schot … en dood! Dat klopt in veel gevallen niet. Onderzoek in Groot-Brittannië heeft dat onder meer aangetoond. Daar werd de treffernauwkeurigheid van onervaren, opgeleide en ervaren recreatieve jagers onderzocht op bewegende papieren silhouetten van een vos. Aan de hand van de plaats van de kogelgaten en de berekende indringdiepte van de projectielen werd afgeleid dat onder normale terreinomstandigheden elke tweede vos door een schotwond slechts gewond zou zijn geraakt. De Tierärztliche Vereinigung für Tierschutz (TVT) meldt onderzoeken waaruit blijkt dat na drijfjachten twee derde van de wilde zwijnen schoten vertoont die niet onmiddellijk dodelijk zijn: in de rug, in de buik of in de poten. Bij reeën vertoonde ongeveer 60 % van de vrouwelijke dieren buikschoten.

Vossen worden vooral in de wintermaanden bejaagd. De sneeuw maakt de recreatieve jacht gemakkelijker en de anders zo oplettende dieren zijn onvoorzichtig, want voor vossen is het nu de paartijd. Voor veel vossenwelpen die vanaf april ter wereld komen, betekent dit dat ze zonder vader opgroeien. Die heeft door het aanbrengen van voedsel echter een noodzakelijke functie bij hun opvoeding. Het gevolg is dat de jonge vossen vaak lichamelijk verzwakt zijn en hun overlevingskans aanzienlijk kleiner is dan die van vossenwelpen die met een voedselverschaffer zijn opgegroeid.

Winterrust is voor veel wilde dieren een overlevingsstrategie in barre tijden. Herten en reeën verlagen in de winter hun lichaamstemperatuur om energie te besparen. Worden de dieren nu verstoord door grensoverschrijdende drijfjachten met recreatieve jagers, drijvers en honden en tot de vlucht gedwongen, dan schakelt het lichaam de verlaagde stofwisseling weer op. Het energieverlies kan door gebrek aan voedsel niet worden gecompenseerd: de dieren lijden honger of eten noodgedwongen knoppen en boomschors en richten zo schade aan in het bos.

Maak een einde aan de recreatieve jacht!

Als de recreatieve jacht dus helemaal niet is wat ze beweert te zijn, als er helemaal geen sprake is van een duurzame vermindering van de wildstand, als natuurbeschermingsorganisaties de bijdrage van de recreatieve jacht aan natuurbescherming in twijfel trekken, als dierenartsen en dierenwelzijnsorganisaties dierenmishandeling in het kader van de recreatieve jacht constateren en men het publiek moet uitleggen waarom er elk jaar vijf van de zeven miljoen dieren sterven voor de destructie – waarom hebben we de recreatieve jacht in haar huidige vorm dan nodig? Een antwoord daarop geven vakliteratuur, jachttijdschriften en jachtforums: daar wordt de recreatieve jacht opgehemeld als avontuur, voor de recreatieve jagers staat ze voor lust en passie.

Een lust die lijden veroorzaakt. Wildtierschutz Deutschland en veel gelijkgestemde organisaties, initiatieven en eenlingen willen een einde maken aan dit gedoe.

*) waarvan ca. 15 % verkeersslachtoffers

---

Gerelateerde dossiers en bijdragen:

• Dossier: Jachtmythes – 12 beweringen die je kritisch moet toetsen
• Dossier: Jacht en biodiversiteit
• Dossier: Wildvlees in Zwitserland
• Dossier: loodmunitie en milieugif
• Dossier: vossenjacht zonder feiten
• Dossier: Jacht en dierenwelzijn
• Alle 53 modelteksten voor jachtkritische initiatieven